Boek over rijke geschiedenis van de familie Veen

Vianen - De jongere generaties van de familie Veen, die lang in de Vijfheerenlanden hebben gewoond, trokken weg van hun geboortegrond. Voor Peter Veen was het de trigger om te starten met een stamboomonderzoek naar de familie Veen. Het boek ‘Vier eeuwen wonen en werken in de Vijfheerenlanden’ is het resultaat van dit onderzoek.

Peter Veen pakte, na zijn pensionering in 2011, zijn oude liefde voor historie weer op. Samen met Teunis Bikker heeft Peter het boek, over de geschiedenis van de familie Veen, geschreven. Peter: “In 2012 heb ik voor de Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop, een artikel geschreven over één van mijn voorvaderen. Als geïnteresseerde in de geschiedenis van de Vijfheerenlanden, reageerde Teun, waarop een samenwerking tussen ons beiden ontstond”.

Begin in 1680

Het verhaal begint in 1680 toen Jan Hermense Veen (geboren rond 1645), samen met zijn vrouw Aaltje Gijsberts Breij, afkomstig uit Tienhoven (Utr), een stadsboerderij kocht aan de Langedijk 39 te Vianen. Peter zocht ook nog  naar de familiegeschiedenis van vóór 1645. Helaas zijn, door een brand in het Rechthuis van Tienhoven, veel gegevens verloren geraakt. Tot en met de achtste generatie Veen is de familie redelijk te volgen. Dan komt de tijd waarin de mobiliteit toeneemt en families zich over het land verspreiden. Over de negende en tiende generatie is dan ook veel minder bekend. Ook omdat de huidige privacywetgeving zo’n onderzoek flink bemoeilijkt.

Peter: “In mijn onderzoek volgde ik de mannelijke lijn. Uit de twee zonen van Jan Hermense en Aaltje Gijsberts ontstonden drie takken. Twee takken vestigden zich in Vianen, Helsdingen, Hagestein en Lexmond en waren maatschappelijk zeker succesvol. De derde tak vestigde zich wat meer verspreid over de Vijfheerenlanden, deze tak is maatschappelijk wat minder zichtbaar”.

Een maatschappelijk succesvol familielid was Jan Veen Hendrikszn (1761-1844) uit Lexmond. Hij was actief in de Hervormde kerk als diaken, ouderling en kerkmeester. Daarnaast trad hij op als eerste assessor (eerste wethouder) van de gemeente Lexmond. Tot aan zijn overlijden in 1844 was hij ook schout van de polder Kortenhoeven.

Openstelling cafés

Een ander opvallend familielid was Jan Veen Janszn. (1851-1928). Jan kocht in 1887 een hoeve met 5 hectare land aan het Recht van Terleeden 19 te Leerdam. Voor de ARP is hij jarenlang raadslid in Leerdam geweest. 

In de raadsvergadering van oktober 1918 was de sluiting van cafés tijdens de zondagse erediensten aan de orde. Jan pleitte voor een openstelling van de cafés. De Nieuwe Gorinchemsche Courant schrijft over de raadsvergadering en eindigt met de opmerking: “Een ere-salut brengen we weer aan den heer J. Veen die toonde er een ruim standpunt op na te houden tegenover andersdenkenden”.

Teun Bikker vertelde dat zij ontdekte dat Peter en hij familie van elkaar waren: “Tijdens het stamboomonderzoek stuitten Peter en ik op het huwelijk van Jan Veen Janszn (1805-1884) met Merrigje de Vor (1814-1862). Mijn grootmoeder Merrigje Veen (1859-1952) was de jongste dochter uit dat gezin terwijl Peter afstamt van de oudste broer Piet uit datzelfde gezin”. Daarnaast was de grootmoeder van Peter een ‘De Groot’ en mijn moeder was ook een ‘De Groot’. Er is dus zelfs sprake van een dubbele verwantschap”.

Interessante verhalen

Het boek staat niet alleen vol met opmerkelijke en interessante verhalen over de familie Veen, ook de ontstaansgeschiedenis van de Vijfheerenlanden, kerkelijke ontwikkelingen en buurtschappen als Kortenhoeven en Helsdingen komen ruimschoots aan bod. Ronduit vermakelijk is het gevecht tussen Lexmonders en Vianezen in 1872.

Vanaf 9 mei kan het boek over de geschiedenis van de familie Veen in de Vijfheerenlanden, voor 40 euro worden aangeschaft in het Stedelijk Museum van Vianen en bij de Vereniging Historisch Lexmond en Hei- en Boeicop. Als E-boek kan het gratis worden aangevraagd via veeneco@gmail.com.