Jozef-verhaal verbeelden met kunst in Bethelkerk
Nieuws
LEERDAM • Dr. Theo Hettema geeft maandag 23 oktober een lezing in de Bethelkerk over het Bijbelverhaal van Jozef, met een link naar de kunst van Rembrandt. “Wat maakt iets nou zinvol, wat geeft betekenis?” Dat was één van de vragen die Hettema bezig hield tijdens zijn studie theologie in Leiden.
Bijzondere verhalen
Hij vertelt verder: “Ik zat te piekeren over de vraag: hoe kan zo’n oud boek als de Bijbel duizenden jaren later nog iets betekenen, en wat kan ik er concreet mee?” Die vragen kon hij gaan bestuderen in een promotie-onderzoek. “Daar heb ik toen het Jozefverhaal uit het Bijbelboek Genesis voor gebruikt.” In 1996 is hij er op gepromoveerd. “Dat verhaal gaat over een jongen die door zijn broers als slaaf wordt verkocht en het in een vreemd land, Egypte, tot onderkoning schopt. Bij een hongersnood moeten de broers bij de onderkoning, die ze niet herkennen, bedelen om eten. In allerlei verwikkelingen worden de broers geconfronteerd met de vraag hoever ze bereid zijn zich in te zetten voor een ander. Uiteindelijk komt er verzoening en wordt het leven beter, zinvoller vooral.”
Nieuwe details
Hettema combineert Bijbelverhaal met de kunst van Rembrandt tijdens de lezing. “Rembrandt heeft veel scènes van het Jozef-verhaal getekend en geschilderd, en wist de menselijke emoties perfect te verbeelden.” En wat heeft die link naar de kunst hem gebracht? “In de etsen en tekeningen van Rembrandt zie ik steeds nieuwe details en daardoor vallen me weer dingen in het Bijbelverhaal over Jozef op. Maar dat geldt ook voor andere schilders, schrijvers, componisten of popartiesten, die ons een andere kijk kunnen bieden op een Bijbelverhaal.”
Series
Dat kunst een toegevoegde waarde kan hebben bij het lezen van de Bijbel, beaamt voormalig onderwijzer Johan de Visser, ouderling vorming en toerusting van de Protestantse wijkgemeente Kerk aan de Linge. “Toen Ben Heijting in 2011 onze predikant werd, nam hij het initiatief tot een Rembrandt-kring. Aan de hand van taferelen van klassieke tot eigentijdse kunstenaars wordt de Bijbel gelezen.” De Visser is betrokken bij de organisatie van de lezing die Hettema gaat geven. “We doen al een aantal jaar mee aan het jaarthema van de PKN. In 2022 was dat ‘Mensen van de Weg’, met een serie preken over het Bijbelboek Handelingen.”
“Nu wilden we terug naar het Oude Testament, en komt er een prekenserie over de aartsvaders naar aanleiding van het jaarthema ‘Ga mee’.” Daarnaast worden er ook gastsprekers uitgenodigd. De Visser benadrukt dat iedereen welkom is. “Dit is zeker niet exclusief bedoeld voor onze eigen gemeenteleden.”z
Verwachtingen
Hettema heeft bijzondere verwachtingen van de avond “Het beroemde verhaal van Jozef is grillig als het leven zelf. Daarin kan iedereen zich herkennen. Ik vind het bijzonder dat hij geen wraak nam op zijn broers, die overgave van Jozef is prachtig. Daar kunnen we ons aan spiegelen. En als je dat afzet tegen wat er nu allemaal gaande is in Israël, maakt dat het heel actueel.” De lezing begint om 20.00 uur, toegang gratis.
Levien Vermeer
