Waardevol Tiel ‘best bewaarde geheim’
Nieuws
TIEL • Waardevol Tiel bestaat dit jaar een halve eeuw. Toch kennen maar weinig mensen deze jubilerende werkgroep voor cultuurhistorie en leefomgeving. Een goede reden om het belangrijke werk van het 46 leden omvattende gezelschap te belichten.
“Iedereen heeft wel eens van de Oudheidkamer gehoord, maar niemand van Waardevol Tiel”, zegt secretaris John van Mil. Waardevol Tiel heeft een innige band met de Oudheidkamer en enkele leden zijn óók lid van de Oudheidkamer. “We zijn het best bewaarde geheim van Tiel. Toch bestaan we al vijftig jaar en hebben we een imposante lijst van dingen waar we óf initiatiefnemer van waren óf bij betrokken waren óf die we ondersteunden. We zien het als onze taak om Tiel mooi, leefbaar en interessant te houden.”
Voorzitter Arnoud Reijnen is het oudste lid en maakte in 1973 de oprichtingsvergadering mee. De club werd destijds opgericht als milieuwerkgroep. “Naar aanleiding van het rapport ‘Grenzen aan de groei’ van de Club van Rome”, zegt Ton Schiltmans, al zo’n 22 jaar lid van Waardevol Tiel. “Dat had veel te maken met duurzaamheid en het milieu.”
Fout in productiesysteem
“Het eerste grote feit van de milieuwerkgroep was destijds constateren dat de toenmalige chemicaliënfabriek van Verdugt, die ook landbouwgif ontwikkelde, een fout in het productiesysteem had zitten. Die blies daardoor allerlei gif naar buiten. Een aantal populieren in de buurt begon te vergelen en de milieuclub is daar toen op gevlogen. Er waren destijds misschien wel wetten voor milieuverontreiniging, maar er werd geen toezicht op gehouden. Iedereen deed maar wat.”
Op een bepaald moment nam de overheid de zaak serieuzer, waardoor er milieutechnisch voor de werkgroep minder te doen was. “Wij gingen ons toen ook concentreren op landschaps- en monumentenbehoud”, aldus Schiltmans.
“Monumentenbehoud is in Tiel altijd een hot punt”, vult Peter Schipper aan. “Naast rijksmonumenten hebben we in Tiel nu ruim tweehonderd gemeentelijke monumenten. En er komen er nog steeds bij. Dat dat nodig is bewijst natuurlijk de hele droevige aanblik die we nu hebben in het Zoutkeetstraatje, want daar hoort een zoutkeet bij. Dat pand was meer dan tweehonderd jaar oud. Vanaf 1812 is daar zout gemaakt voor het huishouden en de industrie. Dat ga je toch niet slopen!?”
Overleg met wethouder
Elk kwartaal heeft Waardevol Tiel, samen met de Oudheidkamer, overleg met wethouder Frank Groen. “We hebben heel fijn contact met de gemeente”, zegt Schipper. “Desondanks komt er een projectontwikkelaar die zonder slag of stoot zo’n zoutkeet sloopt. Die stond niet op de gemeentelijke monumentenlijst, hoewel we dat geprobeerd hebben. We kregen het níet voor elkaar.”
“Het overleg met de wethouder is tegenwoordig wel wat serieuzer en ik merk ook dat er meer waardering is voor Waardevol Tiel”, vult Bert van Setten aan. “Groen noemt ons niet voor niets de ogen en oren in Tiel.”
Stratenplattegrond
Volgens Schipper is de stratenplattegrond van Tiel nog hetzelfde als in de Middeleeuwen. “Als we nu een middeleeuwer naar onze tijd zouden teleporteren, dan zou die feilloos de weg kunnen vinden. Hij zou zich dan wél hebben afgevraagd wat al die vreemde nieuwe gebouwen daar zouden doen. Wel zou hij nog het Ambtmanshuis, de Maartenskerk en de Caeciliakapel herkennen.”
De middeleeuwer zou wellicht wat meer moeite hebben met het herkennen van de coupure bij de Waterpoort. Daar horen volgens Waardevol Tiel ‘ezelsruggen’ op. Waardevol Tiel wilde die, net als de gemeente, graag terug. De gemeente was zelfs bereid de extra kosten ervan te betalen. Het waterschap zag er echter niets in en koos voor een platte variant.
Succesvol was Waardevol Tiel wel met de voormalige VVV-kiosk uit 1952 aan het Burgemeester Hasselmanplein, die gesloopt zou worden. Dat ging, dankzij de inspanningen van de werkgroep, niet door. “En je ziet hoe leuk het nu is”, zegt Peter Schipper. “Tiel, vinden wij, moet zich profileren als stad van de wederopbouw.”
Gewelfkelder
Wat Waardevol Tiel nog meer wil? Oude steegjes in ere herstellen, ‘heropening’ van de gewelfkelder onder en een van buizen vervaardigde middeleeuwse hijskraan óp de Oliemolenwal... Kortom,een waardevolle werkgroep.
Rob Zantinge
Redacteur Het Kontakt - Tiel
