Krappe coalitie aanbevolen in Krimpen, zorgen over stabiliteit

Krimpen a/d IJssel - De gemeenteraad van Krimpen aan den IJssel besprak donderdagavond uitgebreid het advies om een nieuwe coalitie te vormen van Samen voor Krimpen en de SGP. Hoewel er brede waardering is voor het proces en de analyse van informateur Pascal Lansink-Bastemeijer, bestaan zorgen over de stabiliteit van een coalitie met een minimale meerderheid (11 van de 21 zetels). Tegelijkertijd ligt de weg naar de formatie wel open.

In zijn toelichting op het eindrapport ging informateur Lansink-Bastemeijer nadrukkelijk in op de zorgen. Volgens hem hoeft een kleine meerderheid geen probleem te zijn. Hij verwees naar eigen ervaring met een vergelijkbare coalitie: “Dat heeft geen invloed op kwaliteit of stabiliteit.”

Belangrijker is volgens Lansink-Bastemeijer de politieke cultuur in Krimpen. De raad werkt vaak met wisselende meerderheden en zoekt regelmatig brede steun voor voorstellen. “U heeft vaak wisselende meerderheden laten zien”, stelde hij. Juist dat geeft volgens hem vertrouwen dat ook een coalitie met een kleine meerderheid stabiel kan functioneren.

Bestuurlijke vernieuwing centraal

Daarnaast benadrukte Lansink-Bastemeijer dat een grotere coalitie - bijvoorbeeld samen met Leefbaar Krimpen - de oppositie te klein maakt. “Dan blijven er nog maar een paar partijen over om oppositie te voeren”, stelde hij. Dat zou volgens hem ten koste gaan van de rol van de raad en bestuurlijke vernieuwing.

Dat laatste was een opvallend thema in het debat. De informateur gaf aan dat dit gaandeweg het proces naar voren kwam als belangrijk onderscheid tussen coalitievarianten. “In de loop der tijd is dat beeld duidelijker geworden”, lichtte hij toe.

De verkenner ziet kansen voor een andere manier van besturen, waarbij de gemeenteraad meer invloed krijgt en het college van burgemeester en wethouders eerder in gesprek gaat met de raad, nog vóór definitieve voorstellen worden gedaan.

Hoe dit concreet wordt ingevuld, liet hij nadrukkelijk aan de raad en de toekomstige coalitie. “Dat moet u samen vormgeven”, aldus de informateur.

Kritische vragen blijven

Ondanks de toelichting van Lansink-Bastemeijer bleven meerdere fracties, VVD, CDA, GroenLinks-PvdA en Leefbaar Krimpen, vragen houden over de stabiliteit van een coalitie met een minimale meerderheid. Zo vroeg Sharon Tollenaar (VVD) zich af wat er gebeurt als een raadslid zich afsplitst. “Dan heb je tien tegen elf.”

De informateur erkende dat dit risico in elke coalitie kan optreden, maar benadrukte dat hij vertrouwen heeft in de stabiliteit van de betrokken partijen. Daarbij sprak hij wel van “garanties tot aan de voordeur.”

Ook de manier waarop mogelijke coalitievormen in het rapport met ‘plusjes en minnetjes’ zijn beoordeeld, riep vragen op. De verkenner benadrukte dat de tabellen geen exacte wetenschap zijn, maar een weergave van zijn indrukken na gesprekken met alle zes partijen. Hij gaf daarbij aan dat veel partijprogramma’s dicht bij elkaar liggen: “Voor 80 procent komt het overeen.”

Tegelijkertijd sprak hij zijn waardering uit voor de onderlinge verhoudingen in de raad. “Daar mag u maar wat trots op zijn”, zei hij over de respectvolle manier van samenwerken. Volgens hem vormt dat een belangrijke basis voor de komende bestuursperiode.

Motie: informateur ook formateur

Tijdens de vergadering dienden Samen voor Krimpen, SGP en GroenLinks-PvdA een motie in om dezelfde persoon ook de formatie te laten begeleiden. Volgens indiener Sethi Plaisier (Samen voor Krimpen) zorgt dit voor continuïteit: “We willen de informateur ook het formatieproces laten begeleiden.”

Ook Cornel van Geelen (GL-PvdA) benadrukte het belang daarvan: “Het zou zonde zijn als een andere formateur het hele proces opnieuw moet doorlopen.”

Voor de rol van de oppositie en transparantie in het proces werd nadrukkelijk aandacht gevraagd. Ook willen partijen dat niet alleen de coalitie, maar de hele raad betrokken blijft bij belangrijke keuzes.

Discussie over assessments en wethouders

Een belangrijk discussiepunt was het voorstel om toekomstige wethouders te laten toetsen via een assessment. De meningen hierover liepen uiteen. Sharon Tollenaar (VVD) sprak zich positief uit: “Wethouder willen worden en wethouder kunnen zijn, dat zijn twee verschillende zaken.”

Andere partijen, waaronder het CDA, hadden principiële bezwaren. Om bredere steun mogelijk te maken, werd uiteindelijk voorgesteld dit onderdeel uit de motie te schrappen, terwijl de beoogde coalitiepartijen aangaven het instrument waarschijnlijk toch te willen gebruiken.

Ook het aantal wethouders bleef onduidelijk. Meerdere partijen spraken de voorkeur uit voor drie wethouders, maar benadrukten dat dit in de formatie moet worden bepaald.

Coalitiepartijen: ruimte voor de raad

Samen voor Krimpen en de SGP onderstreepten dat zij bewust kiezen voor een andere bestuursstijl. Ze willen geen ‘dichtgetimmerd’ coalitieakkoord, maar meer ruimte laten voor de raad om richting te geven aan beleid. Volgens Plaisier (SvK) betekent dit: “De gemeenteraad weer aan zet laten zijn.” Ook Arrèn van Tienhoven gaf aan dat het college eerder moet toetsen bij de raad: “Voordat er een definitief voorstel ligt.”

Volgens de partijen maakt juist een kleine meerderheid de samenwerking met andere partijen noodzakelijk en daarmee waardevoller.

Vervolg

Met raadsbrede steun voor de motie is de volgende stap gezet: de formatie kan van start, onder leiding van Lansink-Bastemeijer .

De komende tijd moet blijken of Samen voor Krimpen en de SGP erin slagen tot een akkoord op hoofdlijnen te komen – en of de zorgen over de stabiliteit van een krappe meerderheid in de praktijk standhouden. Lansink-Bastemeijer zelf hield het nuchter: “Ik heb vertrouwen in een stabiel bestuur en kom over vier jaar graag nog eens terug om te kijken of het gelukt is.”