Jan van Dam neemt afscheid: laatste ‘echte’ postbode van Schoonhoven

SCHOONHOVEN • Dat niet iedere dag de zon schijnt, weet Jan van Dam als geen ander. Na 44 jaar zwaait hij af als ‘echte’ postbode.

‘Postbode’ staat in de lijst van niet meer bestaande beroepen. Een handvol oudgedienden blijft geregistreerd in deze functie tot hun pensioendatum. Zo ook Jan van Dam (66), een nog ‘echte’ postbode in Schoonhoven. Afgelopen zaterdag liep hij zijn laatste ronde.

Opgeleid en werkzaam als elektricien werd Jan door een schoolvriend gevraagd om ook bij ‘de Post’ te komen werken. “Misschien is het wel wat voor mij”, dacht ik. “Een net voorkomen, goed Nederlands kunnen lezen en schrijven, waren de belangrijkste eisen waar je aan moest voldoen. In die tijd kreeg je een uniform en moest de eed worden afgelegd. Per 1 april 1980 ben ik gestart.”

Bezorgen van de AOW
Tot de hoofdtaken behoorde het sorteren van de te verdelen post, pakketten bezorgen, verzorgen van aangetekende stukken en uiteraard de post ‘bestellen’ in de toegekende wijken. Nu ondenkbaar was het persoonlijk bezorgen van de maandelijkse AOW. “Bij een aantal mensen werd dit contant gebracht. Een mevrouw, ze heette Margje, daar kreeg ik altijd een paar honderd gulden mee retour. Dat moest dan op de spaarrekening worden gestort. Soms kreeg ik dan een gulden fooi voor de moeite.”

Vrijheid beperkt
“In de loop van de tijd zijn veel collega’s vertrokken. Er is indertijd besloten voornamelijk te werken met parttime postbezorgers”, verklaart Jan de teloorgang van de ouderwetse postbode. “Eind jaren tachtig is de toenmalige PTT geprivatiseerd. Vanaf dat moment veranderde het bedrijf. We merkten dat ook aan onze vrijheid, die werd beperkt door toegenomen regels. Er kwamen grotere sorteercentra, zelf werkte ik de afgelopen jaren in Rotterdam. Na het sorteren ging ik naar huis en liep na de lunch mijn postronde.”

Oude motorfiets wacht opknapbeurt
Het afscheid is zaterdag niet onopgemerkt gebleven. Zijn vrouw en kinderen verrasten hem bij het sorteercentrum. “Dat was een emotioneel moment”, geeft Jan toe. “Dan besef je dat het bijna voorbij is.” Zaterdagmiddag deed hij de laatste post door een brievenbus in de Beneluxlaan. Opgewacht door familieleden is zijn carrière die avond afgesloten met een gezellig etentje. “Nu krijg ik tijd voor andere dingen. Klusjes in huis, de moestuin en een oude motorfiets die ik wil restaureren. Ik kom de tijd wel door”, lacht de laatste ‘echte’ postbode.