Boek over steenovens langs IJsseloevers
Algemeen
REGIO • Nieuwerkerker Rob Stolk schreef De Olifant + de Dames Bloot, een boek over de opkomst en ondergang van de steenovens langs de Hollandsche IJssel.
Zo’n 350 jaar lang waren de ovens bepalend voor de economie langs de IJsseloevers. De kenmerkende gele ijsselsteentjes werden gebruikt voor de bouw, in binnen- en buitenland. Zo staan er op de Antillen nog altijd huisjes gebouwd van ijsselsteentjes. Gemaakt van slib uit de Hollandsche IJssel. “Dat was iets unieks”, zegt Stolk. “Andere steenovens wonnen namelijk klei uit de grond om stenen van te maken. Hier langs de IJssel niet.”
Arbeidsintensief
Toen na de Eerste Wereldoorlog een eind kwam aan de ijsselsteenindustrie, waren bijna alle honderd steenovens langs de IJssel afgebroken. Slechts een paar bleven staan. Niemand had er geld voor over om de ovens te behouden. Bovendien stonden ze volgens Stolk symbool voor iets waar bewoners liever niet aan herinnerd wilden worden. “Het bakken van die stenen was namelijk een zwaar en arbeidsintensief proces, waarbij vrouwen en kinderen waren betrokken. De ‘steenbaronnen’ uit die tijd hadden dan ook niet een al te beste naam.”
Keuze
Het idee voor het boek ontstond nadat Stolk de opdracht had gekregen om de marketing van Leefgoed De Olifant te verzorgen. Hij dook de archieven in en struinde het internet af. De geschiedenis van de steenindustrie bleek zo´ veelomvattend, dat Stolk een keuze moest maken. Hij besloot het geschiedenisverhaal te schrijven rond één steenfabriek in Nieuwerkerk, van eigenaars die van oorsprong uit Krimpen aan den IJssel en Ouderkerk aan den IJssel kwamen en later ook steenplaatsen kregen in Capelle aan den IJssel, Gouderak en Moordrecht. De familie Bloot runde die als laatste. “Het leuke is dat de laatste (tot woning verbouwde) oven met de naam De Olifant nog altijd is te zien op Ver-Hitland. Dat maakt het voor lezers ook interessant.”
Burgemeester
In het boek gaat Stolk in op de sterke onderlinge banden tussen de families. Die waren cruciaal. “Het interessante is ook dat veel van die fabrikanten hoge functies bekleedden in tal van plaatsen langs beide IJsseloevers. Ze waren burgemeester, bestuurder bij het waterschap of zaten in de gemeenteraad. Kortom: ze hadden macht.”
Naast de steenbakkersfamilies beschrijft Stolk in zijn boek het ontstaan van de IJssel en de economische omstandigheiden. Maar ook het drogen en bakken van de IJsselsteentjes komt voorbij. Zo werden er in een steenoven tussen de 800.000 en 1,2 miljoen steentjes in een keer gebakken. Ze werden met turf gestookt. “Door in de hete oven na het stoken turf te vergassen kregen de steentjes de gele kleur.”
Een paar bekende lokale deskundigen lazen het script en voorkwamen dat hij op details de plank mis sloeg. Begin november kon Stolk zijn boek De Olifant + de dames Bloot na anderhalf jaar noeste arbeid presenteren. De belangstelling is groot, veel groter dan hij had verwacht. “Da’s leuk, want ik vind het belangrijk dat mensen lezen over hun eigen omgeving.”
Het boek kost 17,70 euro in de boekwinkels. De boekwinkels staan op de website die bij het boek hoort.
www.olifantendamesbloot.nl
Floris Bakker
