Ouderkerkse plantenkenner: 'Bermbeheer kan bijdragen aan biodiversiteit'
Algemeen
BERKENWOUDE/OUDERKERK A/D IJSSEL • Het bermenbeheer in de Krimpenerwaard verdient meer aandacht, vindt plantenkenner Stef van Walsum.
Bijna dagelijks fietst Van Walsum (23) langs misschien wel de mooiste berm van de Krimpenerwaard. Die ligt naast een fietspad langs de Oude Wetering tussen Ouderkerk en Berkenwoude. Dikwijls stapt hij af om de planten van dichtbij te bekijken. "Het is een ontzettend soortenrijke berm", zegt de Ouderkerker enthousiast. "Scherpe boterbloem, grote ratelaar, koekoeksbloem; ze staan er allemaal. Laatst ontdekte ik zelfs de velddravik, een soort die op de Rode Lijst van bedreigde soorten staat."
Dat er zo veel verschillende planten in de bijna twee kilometer lange berm groeien, is volgens Van Walsum het resultaat van twintig jaar goed bermbeheer. "Het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard maait deze berm twee keer per jaar. Het maaisel halen ze na een paar dagen weg, om te voorkomen dat voedingsstoffen in de grond belanden. De bodem is daardoor in de loop der jaren verschraald. Snelle groeiers als Engels raaigras, fluitenkruid, raapzaad en glanshaver voelen zich in wat voedselarmere situaties niet thuis waardoor ruimte vrijkomt voor andere soorten.”
Klepelen
Toch kiezen veel beheerders nog altijd voor om bermen te klepelen. “Bij deze methode blijven plantenresten na het maaien liggen en wordt de bodem beschadigd.” Van Walsum’s advies is om hooilandbeheer toe te passen, de methode waar het waterschap jaren geleden voor koos. "Het kost tijd, maar je krijgt er een fantastische soortenrijkdom voor terug. En je bent als beheerder goedkoper uit, want je hoeft minder vaak te maaien. Bloemrijke bermen zijn bovendien super belangrijk voor de biodiversiteit. In een versnipperd landschap functioneren ze als stapstenen voor allerlei soorten planten en insecten."
Van Walsum, die in het laatste jaar van zijn opleiding Landscape & Enviroment Management zit, loopt momenteel stage bij Het Zuid-Hollands Landschap. De natuurorganisatie realiseert in de Krimpenerwaard een stukje van het Natuur Netwerk Nederland (NNN). “Ik breng de vegetatie op hun percelen in kaart en kijk waar kansen voor kruidenrijk grasland liggen. Best lastig, want de grond is door jarenlange bemesting heel voedselrijk. Door te stoppen met die bemesting en de gebieden te vernatten wordt de uitgangssituatie al veel beter. Heel interessant om te kijken hoe het uit gaat pakken.”
Plantenbijbel
Jaren geleden tijdens zijn studie bos- en natuurbeheer raakte hij geïnteresseerd in planten. "Ik had een leraar die er ontzettend enthousiast over kon vertellen. Hij heeft me een beetje aangestoken. Elk vrij uurtje ging ik naar buiten om planten te zoeken en te fotograferen." In het veld heeft hij altijd de 'plantenbijbel' op zak, om soorten te herkennen. "De Krimpenerwaard is eigenlijk niet eens zo'n heel interessant gebied voor plantenkenners. Het leuke is dat het gebied nooit goed is onderzocht. Je loopt dus al snel tegen 'nieuwe' soorten aan."
Als lid van de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard geeft Van Walsum regelmatig excursies en lezingen. Hij deelt zijn kennis graag, ook over bermbeheer. "Naast dat ik het leuk vind om mensen te informeren, is het ook belangrijk. Het gaat namelijk niet goed met de natuur. Als ik kan bijdragen aan het herstel van de natuur, doe ik dat graag."
Floris Bakker
