'Strijd tegen eetstoornis is moeilijk'

GOUDERAK • Midden in de nacht wakker worden om te eten. Of na een eetbui braken, laxeren of extreem veel sporten. Een eetprobleem kan je leven aardig op z'n kop zetten, zo weet Elisabeth van Zijl uit eigen ervaring.

Als gediplomeerd coach en cognitief gedragstherapeut begeleidt ze in haar praktijk dagelijks mensen die kampen met een eetstoornis. En dat blijken er heel wat te zijn. "De impact van een eetstoornis wordt onderschat", zegt ze. "Schaamte speelt daarbij een grote rol. Dat je een probleem hebt met alcohol of drugs is vaak wel te begrijpen. Maar eten?" Na de uitzending van 'Emma wil leven', de documentaire waarin een 18-jarig meisje een laatste poging doet om haar anorexia te overwinnen, staat het onderwerp volop in de schijnwerpers. En dat vindt Van Zijl alleen maar goed, "want dit onderwerp verdient de aandacht."

Indruk
Zelf gaf ze enkele jaren geleden tijdens New Wine, een christelijke zomerconferentie in Biddinghuizen, een lezing met als titel 'leven met een eetstoornis'. Ze vertelde hoe moeilijk haar strijd was tegen eten. Haar verhaal maakte indruk. Iets waar Elisabeth van te voren geen rekening mee had gehouden. "Zelf dacht ik 'zeg ik nou zulke bijzondere dingen?' Blijkbaar wel. Mensen herkenden zich in mijn verhaal. En daar bleek duidelijk behoefte aan te bestaan." Onder de naam Eetclub 121 (naar psalm 121) startte ze een gespreksgroep in Gouda, speciaal voor mensen met een eetstoornis. Die zat snel vol. Al gauw ontstonden er ook gespreksgroepen in Houten en Deventer, "en er komt er mogelijk ook één in Friesland."

Tijdens de bijeenkomsten kan iedereen zijn of haar verhaal doen. "We praten met elkaar, bidden en er is ruimte voor een bemoedigend woord of een knuffel." Het succes bracht Elisabeth op het idee om, vanuit een christelijk perspectief, een boek te schrijven over haar aanpak. Ze schreef drie hoofdstukken en stuurde die naar twee uitgevers. Het Boekencentrum nam contact op. "Ze waren geïnteresseerd en wilden graag dat ik verder ging met schrijven." Dat bleek lastig naast haar werk, het runnen van haar gezin en het gemeenteraadslid zijn van de ChristenUnie. Toch zette ze door. Na twaalf (!) weken soms letterlijk dag en nacht schrijven, zette Elisabeth de laatste punt en kon haar boek Vrede met jezelf naar de drukker.

Maatje
Ze krijgt louter positieve reacties. Hoe dat komt? Zelf denkt Elisabeth dat het is omdat ze in haar boek geen oordeel geeft. "Met praktijkverhalen, oefeningen en handreikingen probeer ik lezers te helpen in hun strijd met eten. Ik ben als het ware een 'maatje' die naast hen staat." Vaak zit er achter een eetstoornis een diepere oorzaak. "In moeilijke tijden zoeken mensen naar iets vertrouwds. Eten is voor velen dan een vriend, maar wordt na verloop van tijd een vijand."

Elisabeth gelooft niet in sturend gedrag. "Zolang iemand met een eetstoornis kampt met een negatief zelfbeeld, helpt het niet om tegen hem of haar te zeggen dat -ie moet eten. Hij of zij moet eerst zichzelf accepteren, weten dat hij of zij er mag zijn. Er loopt letterlijk een lijntje van hart naar hoofd: als je niet lekker in je vel zit, beïnvloedt dat jouw gedrag." Steun van de omgeving is erg belangrijk om een eetstoornis te overwinnen. Vandaar dat Elisabeth haar cliënten ook altijd adviseert om er met iemand over te praten, "want de strijd tegen een eetstoornis is moeilijk en zwaar."

De Gouderakse zit boordevol ideeën om haar aanpak verder uit te rollen. Zo zou ze graag een programma willen schrijven voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Haar grootste droom is echter om een plek te creëren waar mensen tijdelijk wonen en in alle rust kunnen werken aan hun herstel. "Ik denk dan aan een huis of boerderij, met een moestuin of wat dieren om te verzorgen. Ze kunnen dan in een veilige omgeving mijn therapie volgen. En ik ben in de buurt om hen te helpen en de liefde van God te laten zien. Het zou mooi zijn als ik mijn droom - met steun van anderen - hier in de Krimpenerwaard zou kunnen verwezenlijken, maar ben best bereid om daarvoor te verhuizen."

Floris Bakker