Veertigjarig ambtsjubileum voor Alblasserdamse dominee Zweistra

ALBLASSERDAM/RHENOY • Zijn diepgevoelde roeping ten spijt moest ds. H. Zweistra uit Rhenoy lang wachten tot hij predikant kon worden. Op vrijdag 23 augustus viert hij zijn veertigjarig ambtsjubileum in de Hersteld Hervormde Kerk van Alblasserdam.

De vrouw van Zweistra speelde een belangrijke rol; vanwege haar betrokkenheid bij de Gereformeerde Gemeente in Rotterdam-Kralingen begon hij deze kerk te bezoeken. Hij ontmoette haar als studente op ‘De Driestar’ in Gouda. Geruime tijd na die schoolperiode kregen zij verkering.

Bestuur van God

Na het behalen van zijn onderwijsbevoegdheid startte Zweistra met een studie klassieke talen en volgde hij colleges wijsbegeerte in Utrecht. Hij vertelt: “Ik volgde ook colleges bij professor Graafland, die veel vertelde over de Reformatie. Dit trok me, ik wilde er meer van weten. Het was een besturing van God, Hij richtte mijn zinnen op de theologie. Nog had ik geen gedachte om predikant te worden; misschien iets in het onderwijs.”

Ik zag in dat er van mijn kant absoluut niets meer te verwachten was

Grote indruk

Een serie preken over het lijden van Jezus maakte grote indruk op Zweistra. Geëmotioneerd vertelt hij: “Eén preek is onvergetelijk, over Jesaja 53:5: ‘Maar Hij is om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden is Hij verbrijzeld; de straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is ons genezing geworden’. Ik zag in dat er van mijn kant absoluut niets meer te verwachten was. Schuldig en verloren in zichzelf. Hij kwam op deze aarde om voor zo’n mens als ik ben zich dood te lieven aan het kruis.”

Strijd

In het jaar 1976, anderhalf jaar na zijn trouwen, begon een jarenlange, innerlijke strijd. Begin dat jaar had hij zich gemeld bij de kerkenraad van de Gereformeerde Gemeente in Zeist, omdat hij een roeping voelde. “Toen we in november van dat jaar een zondag over waren in Zeeland, werd bevestigd wat op mijn hart gelegd was. Ik las in Jesaja 41: ‘Gij zijt Mijn knecht; u heb Ik uitverkoren, en heb u niet verworpen. Vrees niet, want Ik ben met u; zijt niet verbaasd, want Ik ben uw God; Ik sterk u, ook help Ik u, ook ondersteun Ik u met de rechterhand Mijner gerechtigheid.’ Ik ben nu 40 jaar predikant en er gaat geen dienst voorbij of dit woord is steeds bij mij. Zo leef ik van de ene zondag naar de volgende zondag.”

Maagkwaal

Er volgden moeilijke jaren, nadat Zweistra niet werd toegelaten om de theologische opleiding van de Gereformeerde Gemeente in Rotterdam te volgen. Zweistra bleef werkzaam in het voortgezet onderwijs in Rotterdam waar hij aan de examenklassen van de havo en het vwo les gaf in onder andere de vakken godsdienst, ethiek en dogmatiek. Maar dit was niet wat hij écht wilde. De afwijzing in Rotterdam had hem erg aangegrepen. “Ik liep een eenmanspad En wat er tussen God en de ziel plaatsvond, is niet te zeggen. Dit kun je nooit delen. Ik kreeg een maagkwaal en ben zes maanden lang thuis geweest.”

Een andere weg

“Mijn vrouw zag in dat het zo niet verder kon gaan. Ze zei: je moet de studie theologie oppakken en de kerkelijke examenvakken gaan doen. Ik heb toen professor Jonker gebeld. Hij gaf vanwege de Nederlandse Hervormde Kerk college aan de universiteit in Utrecht. Ik heb hem mijn situatie uitgelegd. Ik was welkom om mijn studie af te maken, ter voorbereiding op het predikantschap. Maar ik was nog steeds lid van de Gereformeerde Gemeente en ik bekleedde het ambt van diaken in de Gereformeerde Gemeente te Hendrik-Ido-Ambacht.”

• Steeds opnieuw kreeg Zweistra te horen dat hij de theologische opleiding van de Gereformeerde Gemeente in Rotterdam niet mocht volgen. - Foto: Anne Marie Hoekstra

Niet aan de mens

Zijn vrouw kijkt nu anders naar de afwijzing in Rotterdam dan destijds. “Je bent dan nog jong en hebt nog niet veel zelfkennis en mensenkennis. En je zit er altijd zelf tussen, blind voor de weg die je moet gaan. Ik heb er veel over nagedacht. Mensen, ambtsdragers, kunnen wel goede raad geven en je op het Woord wijzen, maar het oordeel is niet aan de mens … Er moet gewicht aan de klok blijven hangen om te lopen, zei mijn schoonvader. Zeker dat is nuttig en nodig om Gods weg te verstaan, maar God Zelf opent onze ogen en tegen alles in wordt een geopende deur gegeven, als alle andere deuren dicht zijn gevallen. Dan is er geen omzien meer, maar volgen naar het land dat Hij wijzen zal.”

Beroepbaar

Zijn vicariaat (stage, red.) liep Zweistra in Nederhemert en Capelle aan de IJssel. “In 1983 ben ik voor het eerst als kandidaat voorgegaan in de Hervormde kerk in Streefkerk. Ik had mijn studie in Utrecht afgerond. In 1984 werd ik beroepbaar gesteld in de Nederlandse Hervormde Kerk.”

Fries dorpsleven

Zijn eerste gemeente werd Wouterswoude bij Dokkum waar hij in juni 1984 werd beroepen. “Op mijn verjaardag 4 juli, heb ik dit beroep mogen aannemen. Met het gezin zijn we vertrokken naar het hoge noorden. Ik heb daar vier jaar mogen werken.” Zijn vrouw vult aan: “Het huis waarin we eerder woonden, paste vier keer in die pastorie. We waren nog nooit in Friesland geweest. Vroeger ging je niet zomaar een dagje naar Friesland, als je in Rotterdam woonde. Het Friese dorpsleven maakte indruk, door de eenvoud die we er aantroffen en het heldere geestelijke leven. We gingen naar onze beleving veertig jaar terug in de tijd.”

Geschenk

Diverse andere gemeenten volgden (zie kader). Tot 2021 was Zweistra predikant op Urk, in de hersteld hervormde gemeente Elim. “Daarna moesten we op zoek naar een huis. We kozen voor een vrijstaande woning in Rhenoy. Nadat we in Zaltbommel voor dit huis hadden getekend, reden we terug naar Urk. Onderweg zei ik: ‘Ik ben nu nog gezond, maar straks sta ik min of meer aan de dijk’. We kwamen op Urk aan en de telefoon ging. Een ouderling uit Alblasserdam belde, of ik een gesprek met de kerkenraad wilde over eventuele bijstand in het pastoraat. Een wonderlijk geschenk voor ons beiden.”

Pastorie

Het echtpaar Zweistra woont nu in Rhenoy (tussen Leerdam en Geldermalsen) waar 8 van hun 10 kinderen en hun 29 kleinkinderen in de buurt wonen. Vanwege de aanstelling in Alblasserdam woont het echtpaar een deel van de week (van zaterdag tot en met maandag) in de pastorie in Alblasserdam.

Bijzondere dienst

De Hersteld Hervormde Kerk van Alblasserdam, in de volksmond bekend als ‘Het Schuurtje’, houdt op 11 september een bijzondere dienst ter gelegenheid van het jubileum van dominee Zweistra. De dienst vindt plaats in de Grote Kerk aan het Cortgene en begint om 19.30 uur. Er volgt nog een jubileum: op 12 november hoopt het echtpaar Zweistra 50 jaar getrouwd te zijn.

Gemeenten dominee Zweistra
Wouterswoude, 1984 - 1988
Maartensdijk, 1988 - 1994
Leerbroek, 1994 - 2006
Elspeet, 2006 - 2011
Nederhemert, 2011 - 2016
Urk, 2016 - 2021
Alblasserdam, 2021- heden