‘In gemeenten Drechtsteden ontstaat onder gedupeerde ouders toeslagenaffaire een claimcultuur’

• Link ophalen

  Gekopieerd

Maak ons je Google-favoriet!

DRECHTSTEDEN • Van de 36 gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire die in Alblasserdam wonen, wordt bijna een derde (elf) geholpen via het hulpteam van de Sociale Dienst Drechtsteden. In Papendrecht is het meer dan de helft: vijftig op een totaal van 97 gedupeerde ouders. De voortgang verloopt stroef en gemeenten zien bij gedupeerden een claimcultuur ontstaan.

In de Drechtsteden als geheel ondersteunt de SDD 454 ouders om hun leven weer op de rit te krijgen, 56 procent van het totaal aantal erkend gedupeerden. Zij krijgen steun van het hulpteam Toeslagen Drechtsteden, bestaande uit zes regisseurs en een projectleider, dat in 2021 van start ging.

Het hulpteam helpt door bijvoorbeeld zicht te geven op een schuldenvrije toekomst, stress weg te nemen door rust te creëren in het contact met onder meer schuldeisers en een luisterend oor te bieden. Concrete voorbeelden zijn hulp bij schuldsaneringstrajecten, het zoeken van nieuwe of betere huisvesting en het beschermen van gedupeerden tegen deurwaarders.

Mediation
De voortgang van de landelijke Hersteloperatie verloopt ook in de Drechtsteden stroef, meldt de gemeente Alblasserdam in een raadsinformatiebrief. ‘Met name het vaststellen van het compensatiebedrag vraagt veel tijd. Hiermee worden de zorgen voor de gedupeerde ouders steeds groter en zitten zij langer in onzekerheid.’

Het hulpteam ervaart dan ook steeds meer wantrouwen en heeft steeds meer moeite het gedaalde vertrouwen te herstellen. ‘Ook verenigen mensen zich steeds meer in Facebookgroepen en uiten ze via andere sociale media hun ongenoegen over de stagnerende landelijke aanpak en de onzekerheid die hierdoor optreedt.’

Claimcultuur
De gemeenten zien ook dat de landelijke stagnatie leidt tot verharding bij de gedupeerden en tot het ontstaan van een claimcultuur. ‘Dit uit zich in een toenemende focus op compensatie door middel van geld en spullen. Het hulpteam Toeslagen ontvangt als gevolg hiervan steeds meer directe verzoeken voor het leveren van spullen en het vergoeden van inboedels en verbouwingen.’  

Om de landelijke herstelaanpak te herstellen inmiddels enkele pilot projecten opgezet; in de zomer van 2022 is bijvoorbeeld gestart met mediation. ‘Daarbij wordt onderzocht of zaken waarbij ouders in bezwaar gaan kunnen worden opgelost met mediation. Ouders gaan dan in gesprek met de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen, samen met een onafhankelijke bemiddelaar. Ze kijken of ze er samen uit kunnen komen. Aan de pilot doen twintig ouders mee.’

Herstelbedrag
Ook is afgelopen jaar begonnen met een proef om de schade sneller af te handelen via een vaststellingsovereenkomst. ‘Een ouder, bijgestaan door een letselschadeadvocaat, zou dan na verschillende gesprekken tot een akkoord kunnen komen over een financieel herstelbedrag, waarna de ouder verder zou kunnen met zijn of haar leven.’

Het bleek geen succes: slechts bij één van de vijftien deelnemers aan dit proeftraject is het tot een akkoord gekomen. Ook de pilot rond mediation wordt - voor zover bekend - niet voortgezet.

Collectieve schadeaanpak
De bestuurders van de Drechtstedengemeenten hebben aangegeven interesse te hebben om een andere pilot, op basis van een collectieve schadeaanpak, te ondersteunen en verder door te ontwikkelen. 

In deze aanpak wordt uitgegaan van het door de gedupeerde zelf opgetekende leed. Aan dit eigen verhaal wordt op basis van een letselschade aanpak een schadebedrag gekoppeld. ‘De eerste resultaten zijn positief en het ministerie van Financiën kijkt nu of er onderdelen van deze aanpak landelijk zijn over te nemen.’ 

Centrale regie
Wel stelt het Alblasserdamse gemeentebestuur: ‘Hiervoor moet echter nog veel worden uitgewerkt. Het is ook nog niet duidelijk hoeveel ruimte er voor gemeentelijke invloed komt of is. De Belastingdienst wil graag de centrale regie behouden.’

‘Bij het aansluiten op deze pilot moet ervoor gewaakt worden dat er geen verwachtingen worden gecreëerd die niet kunnen worden waargemaakt door de gemeenten. Daarnaast kan de pilot pas verder worden uitgerold na instemming van het Rijk.’

1,3 miljoen euro
De hele operatie om de gedupeerde ouders te ondersteunen heeft de Drechtstedengemeenten over 2021 en 2022 inmiddels circa 1,3 miljoen euro gekost. Via de zogenaamde SPUK-regeling vergoed de landelijke overheid deze kosten.