Nieuw hoofdstuk opmerkelijk verhaal De Heihoeve: Nils den Besten nieuwe eigenaar boerderij in Giessenburg

Giessenburg - Het is al tientallen jaren één van de opvallendste boerenbedrijven in de Alblasserwaard: de Heihoeve. De komst van agrarisch ondernemer Nils den Besten uit Brandwijk als nieuwe eigenaar in 2023 is niet het eerste én niet het laatste opmerkelijke hoofdstuk in het verhaal van de Giessenburgse hofstee. Een verhaal over drie neven die begin jaren zeventig de handen ineensloegen, een bijzondere bedrijfsovername en waarom grootschalig en duurzaam een goede mix kan opleveren.

We schrijven de jaren zeventig. De ruilverkaveling maakt de weg vrij voor boeren om een nieuwe start te maken. Drie neven van de families De Groot en Kloek steken de hoofden bij elkaar en grijpen deze gelegenheid aan om een vooruitstrevend idee in de praktijk te brengen.

‘Met maar liefst 150 koeien’

Ze hebben allen een eigen boerderij, maar besluiten die aan de Heideweg 17 samen te voegen tot één boerenbedrijf. Drie woningen en één boerderij was het resultaat. “Met maar liefst 150 koeien”, vertelt Louis de Groot, zoon van één van de neven. “Een aantal dat een groot deel van de boerderijen in de Alblasserwaard nu nog niet heeft. Het was toen ongekend. Een groot voordeel was dat de één echt een koeienboer was, de ander juist geïnteresseerd was in techniek en de derde een bedrijfskundige achtergrond had. Dat sloot perfect bij elkaar aan.”

Nils den Besten vult hem aan: “Het liep zelfs zo goed dat ze in 1978 nog een keer verdubbeld zijn. Op de piek, begin jaren tachtig, molken de neven rond de driehonderd koeien. Het was toen één van de grootste bedrijven van Nederland. Mede door het feit dat ze voor een BV kozen, iets waar boeren nu pas over aan het nadenken zijn, was dat een visionaire stap. Vijftig jaar geleden liep de Heihoeve al zeventig jaar vooruit.”

Op zoek naar opvolging

In de 21e eeuw kwam er een uitdaging op tafel die bij veel boerenbedrijven speelt: is er een volgende generatie bereid om het stuur van de trekker over te nemen?

Louis, die namens de aandeelhouders de leiding had, zag op een gegeven moment dat dat niet het geval was. “Als de kinderen daar geen oren naar hebben, moet je op zoek naar een andere oplossing. Op dat punt waren we enkele jaren geleden gekomen. Daarom hebben we de Heihoeve in de stille verkoop gezet.”

Ambitie om stap te zetten van 120 naar 200 koeien

Via zijn netwerk kwam dat collega-boer Nils den Besten ter ore. Hij had in 2008 het ouderlijk boerenbedrijf van zijn moeder aan de Brandwijksedijk in Brandwijk overgenomen. Zijn ambitie om een volgende stap te zetten, van 120 naar 200 koeien, bleek daar niet haalbaar.

“Mijn huiskavel om koeien te weiden kon ik niet vergroten. Daarnaast is het toerisme in de streek gegroeid en al die fietsers gaan op de smalle wegen daar slecht samen met trekkers met mest en vrachtwagens met voer. Ik ben dus in de Alblasserwaard om mij heen gaan kijken. Na enkele mislukte pogingen hoorde ik dat Louis, die ik toen nog niet kende, op zoek was naar iemand om het bedrijf over te nemen.”

De puzzelstukjes vielen op hun plek

In de tuin bij De Heihoeve, onder het genot van een bak koffie, ging Nils met Louis het gesprek aan. De twee boeren konden het op alle vlakken goed met elkaar vinden: persoonlijk én hoe ze tegen de toekomst van de Heihoeve aankeken.

De puzzelstukjes vielen ook wat betreft de praktische invulling op zijn plek. “Het was bijna te mooi om waar te zijn”, vat Louis met een glimlach samen.

Het artikel gaat verder onder de foto.

Bestuurder van zuivelproducent FrieslandCampina

Gezien zijn leeftijd was hij namelijk zeker nog niet van plan om zijn overall aan de wilgen te hangen. Hij kon nu als bedrijfsleider een aantal jaren blijven werken. Nils had op zijn beurt namelijk juist ruimte en tijd nodig om zijn werkzaamheden als bestuurder van zuivelproducent FrieslandCampina uit te voeren.

“Dat is qua uren meer dan een fulltime baan”, knikt hij. “De Heihoeve heeft een schaal waarbij je een team van vier à vijf vaste medewerkers kunt hebben. Het zorgt ervoor dat ik mijn bestuurswerk uit kan voeren, in het vertrouwen dat de trein hier rijdt. Het maakt je veel minder kwetsbaar.”

Ik probeer enkele keren per week mee te helpen met melken

Een constructie die goed bleek te werken. Louis heeft inmiddels al een stap teruggedaan, met de komst van Sander Stuij uit Goudriaan als bedrijfsleider. Nils: “Zelf ben ik hier elke maandagochtend en ik probeer enkele keren per week mee te helpen met melken. Maar zonder mij gaat het bedrijf gewoon door.”

‘We zijn naar zo’n 380 koeien gegaan’

Op zijn boerderij in Brandwijk staat voorafgaand aan de sloop en de nieuwbouw van woningen nu nog jongvee. “Van onze 120 koeien hebben we er ongeveer 80 naar de Heihoeve meegenomen. Gevoegd bij de dieren die hier al stonden, zijn we naar zo’n 380 koeien gegaan. Die groei is noodzakelijk. Er is met de overname een forse investering gemoeid. Om die te financieren is er maar één manier: meer melk in de tank.”

Hogere productie per koe

Daarbij draait het zeker niet alleen om een grotere veestapel. Een hogere productie per koe speelt een niet te onderschatten rol. “Hoe we dat doen? Dat is een puzzel met duizend stukjes. Centraal staat: als je goed bent voor de koe, is dat ook goed voor de hoeveelheid melk. Extreem belangrijk is de periode van vijftig dagen voor en vijftig dagen na het kalveren.”

“En de gezondheid. We hebben vandaag toevallig het driemaandelijkse overleg met de veearts, waarbij we een stap terugdoen en bespreken wat goed gaat en wat beter kan. Daar investeren we heel bewust in.”

Meer data betekent meer kans om te sturen

De schaal van de Heihoeve is daarbij een meerwaarde. “Als er in een koppel van veertig koeien er één ziek is, denk je: dat is toeval. Bij vierhonderd koeien zijn dat er gelijk een paar en ga je meteen op zoek naar wat er mis is. Meer data betekent meer kans om te sturen. Voorop staat daarbij dat je zulke problemen of wilt voorkomen of ze zo vroeg mogelijk wilt signaleren.”

Grootschalig en duurzaam gaan samen

De omvang van de Heihoeve werpt wel de vraag op of dit niet op gespannen voet staat met de tendens om toe te werken naar minder koeien, met als doel zaken als stikfstofuitstoot terug te brengen.

Voor Nils staat het als een paal boven water: grootschalig en duurzaam gaan uitstekend samen. “De hoge productie per koe en de aandacht voor het dierenwelzijn is daarvan een goed voorbeeld. Je hebt daardoor minder koeien nodig voor dezelfde hoeveelheid melk.”

Weidevogelbeheer om de biodiversiteit te stimuleren

Hij vervolgt: “Wij werken planet proof. Dat betekent onder meer dat onze koeien het weiland in gaan en onder meer weidevogelbeheer om de biodiversiteit te stimuleren. Op onze daken ligt een grote hoeveelheid zonnepanelen. We werken daarnaast toe naar kringlooplandbouw. Samenwerking met de akkerbouw staat daarbij centraal. In de praktijk doen we dat nu al met een akkerbouwbedrijf in de Hoeksche Waard: zij leveren ons veevoer, terwijl zij gebruik maken van de mest die wij over hebben.”

Afsluitend: de betrokkenheid van Louis na de verkoop van het familiebedrijf tekent de verbondenheid van de boer met zijn boerderij. “Als ik eerlijk ben, voelt het nog steeds als mijn bedrijf. Hoor ik ’s avonds wat in de stal, dan ga ik toch even kijken.” Met een lach: “Het zal nog wel even duren voordat dat voorbij is.”

Dit interview stond in de meest recente editie van het magazine #trotsopdeboer. Het volledige magazine is hier te vinden.