Jan Lock, wethouder Molenlanden, mede-auteur van rapport met oplossingen landelijke stikstofcrisis
Nieuws
Alblasserwaard - Een groep onafhankelijke onderzoekers, onder wie Jan Lock, wethouder in de gemeente Molenlanden, publiceert vandaag de verkenning ‘De Nederlandse stikstofcrisis: Van verwarring naar verbinding’.
De lat ligt hoog. De auteurs hopen met deze studie de ‘Gordiaanse knoop’ van de stikstofproblematiek te ontwarren.
Door milieukundige, ecologische en beleidsmatige problemen van elkaar te scheiden, doen zij suggesties om de huidige impasse en de grote sociaaleconomische gevolgen daarvan te doorbreken.
Jan Lock is als wethouder nauw betrokken bij het al jaren lopende proces om met een gebiedsgerichte aanpak het stikstofprobleem voor boeren in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden aan te pakken.
Het gemeentebestuur en agrariërs trekken daarin gezamenlijk op, waarbij één van de rode draden is om maatregelen die passen bij de streek en/of bij individuele boeren toe te passen.
Het artikel gaat hieronder verder.
Drie kernproblemen
De auteurs identificeren drie kernproblemen. In de eerste plaats de noodzaak om onder meer ammoniak, nitraat en stikstofoxiden structureel te verlagen. Het tweede pijnpunt is de schade aan natuurgebied door decennialange stikstofdepositie, verdroging en achterstallig beheer.
Als laatste noemen zij de vastgelopen vergunningverlening door een ingewikkelde juridische verknoping van berekende depositie en mogelijke effecten op natuur. Dit blokkeert volgens hen innovatie en ontwikkeling in de landbouw, bouw en industrie.
Integrale en geborgde doelsturing als uitweg
De oplossing ligt volgens de onderzoekers in een drieledige, samenhangende aanpak die grotendeels binnen het bestaande juridische stelsel van de Omgevingswet kan worden gerealiseerd.
Het rapport pleit voor een transitie van het huidige, complexe depositiebeleid naar een robuust en gebiedsgericht emissiebeleid.
‘Geef boeren de keuzevrijheid om te komen met passende maatregelen’
“Stuur op een duidelijke, wettelijk vastgelegde vermindering van de totale stikstofuitstoot per gebied en deel die toe aan bedrijven”, zegt Wim de Vries, één van de auteurs. “Geef ondernemers, boeren voorop, de verantwoordelijkheid en de keuzevrijheid om binnen die emissieruimte te komen met de meest passende maatregelen, en waar nodig extensivering. Binnen de emissieruimte zijn mogelijkheden voor bedrijfsontwikkeling. Dit stimuleert vakmanschap en innovatie en draagt bij aan een schonere leefomgeving.”
Natuurherstel: stikstof is niet het enige probleem
Daarnaast moet er een effectieve aanpak van het ecologische probleem komen. Dit vraagt om ambitieuze beheerplannen voor elk Natura 2000-gebied, gericht op actieve herstelmaatregelen zoals het verbeteren van de waterhuishouding en bodemkwaliteit.
Ook dient er volgens de onderzoekers een stikstofparagraaf te zijn die verwijst naar de vastgelegde vermindering van de totale stikstofuitstoot in het gebied rond het Natura 2000-gebied, inclusief een concretisering van forse emissiereducties in een zone van 500 meter rond het gebied.
Vergunningverlening vlottrekken
Tot slot moet de vergunningverlening genormaliseerd worden. Door de koppeling met de onzekere depositieberekeningen los te laten en te sturen op een aantoonbare bijdrage aan de emissiereductiedoelen in een gebied krijgt iedere ondernemer een duidelijk doel, wordt benadrukt in het onderzoek: ‘Daardoor wordt het mogelijk om actief een bijdrage te leveren aan natuurherstel én bedrijfsontwikkeling.’
Een wenkend perspectief
Het rapport concludeert dat deze integrale aanpak een einde kan maken aan de huidige patstelling. “De meest fundamentele beweging is het herstel van vertrouwen,” stelt Gerard Ros, “Geef professionals – boeren, beheerders, bouwers – de ruimte en het vertrouwen om hun werk te doen, en vraag hen om zich daarover te verantwoorden.”
Hij vervolgt: “Zo maken we de transitie van een cultuur van wantrouwen naar een van ‘geborgd vertrouwen’. Alleen dan ontstaat een toekomst waarin een vitale natuur en een duurzame economie elkaar niet uitsluiten, maar versterken.”
De verkenning is geschreven door Gerard H. Ros, Wouter B.C. de Heij, Harm Borgers, Jan Lock, Henk Kievit, Han van Dobben, Chris Backes en Wim de Vries.
Het rapport werd vanmorgen in ontvangst genomen door Elbert Roest, voorzitter van het Regieorgaan Versnellen Innovatie Duurzame Veehouderij. Het is te downloaden via deze link.
