Laten vervallen voorkeursrecht domineert debat over woningbouw Bleskensgraaf

8 oktober 2025, 10:29 Nieuws

Molenlanden – Het debat over woningbouw in Bleskensgraaf werd dinsdag 7 oktober gedomineerd door de vraag: waarom heeft het college het voorkeursrecht voor grondaankoop op de locatie laten vervallen? Met name het CDA is ontstemd.

Al sinds 2018 praten de gemeente Molenlanden en voorgangers van deze gemeente over woningbouw in Bleskensgraaf. Nog steeds is er onzekerheid, vooral over de aankoop van de grond en het aarzelen van de provincie om toestemming te geven.

Geen besluit

De onzekerheid zette dinsdag 7 oktober de toon tijdens de commissievergadering over de bouw van ongeveer 100 woningen in het dorp. Het college vroeg de raad om in te stemmen met het stedenbouwkundig schetsontwerp ‘Erven van Bleskensgraaf’. Dit als basis voor vervolg van het planproces en het opstarten van de procedure voor het omgevingsplan. Een besluit werd dinsdag nog niet genomen; dat neemt de raad tijdens de eerstvolgende raadsvergadering.

Onderhandelingspositie

Er was bij met name het CDA chagrijn over het laten verlopen van het voorkeursrecht voor de aankoop van de grond. Ook de CU wilde weten waarom het college het voorkeursrecht heeft laten vervallen. Maarten Klink: “Het college heeft de onderhandelingspositie verslechterd door het voorkeursrecht te laten vervallen. Nu staat het eigenaren vrij de grond te verkopen. Hoe denkt u de grond voor een redelijke prijs te verwerven? Marktpartijen streven naar winst, we zien gebeuren dat eindeloos onderhandeld moet worden. Hoe hebt u dit kunnen laten gebeuren terwijl het zo eenvoudig was het te verlengen? En is het niet logischer een definitief commitment van de raad later te vragen? Dat zou de onderhandelingspositie ten goede komen.”

Het is kwalijk dat u het voorkeursrecht hebt laten vervallen

Derde grondeigenaar

Wethouder Arco Bikker nuanceerde: “We hebben het voorkeursrecht ruim twee jaar geleden opgelegd op twee percelen die aangrenzend waren aan onze grond op west. Dan heb je de verplichting, als je dat wil verlengen, om het in de omgevingsvisie te vertalen, maar wel met een volkshuisvestingsprogramma. Dat hebben wij niet. We hebben daar wel al een aantal maanden geleden over gesproken: hoe daarmee om te gaan? Maar er is ook een derde grondeigenaar bij, dan had je ook zijn gronden onder de wet voorkeursrecht gemeenten (wvg) moeten doen.”

Prijsopdrijvend

Verder legde Bikker uit: “De wvg houdt in: als je wilt verkopen, moet je dat aan ons doen. Als een grondeigenaar 3 euro wil en de gemeente wil er maar 2 geven, maar hij heeft een partij voor die 3 euro, dan is hij vrij om zijn grond voor 3 euro te verkopen aan een ander. Bovendien zorgt een wvg er in zijn algemeenheid voor dat er prijsopdrijvend effect ontstaat.”

Kwalijk

Klink was niet overtuigd. “Volgens mij moet een grondeigenaar in ieder geval wachten tot de wvg is vervallen. En als in de omgevingsvisie had gestaan dat verlengd was voor 3 jaar en er vervolgens een uitwerking was gekomen in een omgevingsplan, dat het 5 jaar was verlengd. Met de mogelijkheid om nog eens 5 jaar te verlengen. Als dat je vooruitzicht is als grondeigenaar, dan krab je nog eens op je achterhoofd: ga ik dat 15 jaar volhouden? Of ga ik in op een redelijk bod van de gemeente? Dus volgens mij biedt het wel degelijk een betere onderhandelingspositie. Het is kwalijk dat u het voorkeursrecht hebt laten vervallen.”

Dure grond

Volgens Bikker klopt de redenering van Klink niet. “De eerste afslag die u maakt is niet juist. Op het moment dat er grond aangeboden wordt en je pakt hem niet, en een andere partij doet dat wel voor die prijs, dan heb je keus om hem te pakken voor die prijs, anders moet je hem laten lopen. Op dit moment hebben we agrarische grond liggen, voor 10 euro per vierkante meter. Op het moment dat je naar woningbouw gaat, gaat het over andere bedragen. Je kunt de gok nemen en op die grond bieden, maar op het moment dat het plan niet tot wasdom komt, bijvoorbeeld als je geen toestemming krijgt van de provincie, heb je heel dure grond die je af moet waarderen.”

Bewuste keuze

Bikker vervolgde: “Er zitten nu drie eigenaren die baat hebben bij de ontwikkeling. Op het moment dat je gaat verkopen aan een partij die pas over 20 jaar ontwikkelt, dan wordt de eigenaar van de gronden benadeeld, want er wordt vaak een bepaald bedrag afgerekend en de rest vindt pas plaats op het moment dat die ontwikkeling plaatsvindt. Tot die tijd blijft de grond agrarisch. Pas als het woningbouw gaat worden, heb je weet van de prijzen. Omdat men alle drie wil ontwikkelen, zijn we daar niet zo bang voor en is het een bewuste keuze geweest om de wvg te laten lopen. Als alle neuzen dezelfde kant op staan heb je een goede kans op ontwikkeling. De wvg is daarbij niet een middel dat op dit moment helpend is.”

Ik vond dat de wethouder wat kort door de bocht ging

Niet zaligmakend

Nog steeds was Klink niet overtuigd. “Volgens mij zit het anders dan u schetst. Als je blijft onderhandelen duurt het verbod om te vervreemden voort.”
Wietse Blok (SGP) vond dat Klink het voorkeursrecht te belangrijk maakte. “We hebben al een aantal jaren voorkeursrecht, maar ook dan blijkt het lastig om even die grond te kopen.” Klink: “Het is niet zaligmakend, maar het helpt wel degelijk.”

Kort door de bocht

Pieter van Bruggen (CU) viel Klink bij: “Ik vond dat de wethouder wat kort door de bocht ging. Zoals hij het bracht zou je eigenlijk nooit meer voorkeursrecht op hoeven te leggen. De gemeente heeft echt wel mogelijkheden om iets af te dwingen. Het zou kunnen dat de grondeigenaren druk voelen, maar feit is wel dat het nog steeds niet gebeurd is.”

Tijdens de raadsvergadering op dinsdag 28 oktober neemt de gemeenteraad een besluit over het collegevoorstel betreffende het stedenbouwkundig schetsontwerp ‘Erven van Bleskensgraaf’.