Politiek Molenlanden maakt zich grote zorgen over nieuw woningbouw- en weidevogelbeleid provincie: ‘Funest voor de leefbaarheid’

5 september 2025, 08:00 Nieuws

Molenlanden - Het onbebouwd gebied onbebouwd laten en meer bescherming voor weidevogels: de aangepaste koers van de provincie Zuid-Holland leidt tot grote zorgen bij de gemeente Molenlanden. In een brandbrief wil de overgrote meerderheid van de raad dat laten weten aan het provinciebestuur. ‘Uw beperkingen zijn funest voor de leefbaarheid van onze kernen.’

Het is al vele jaren een doorn in het oog van plattelandsgemeenten als Molenlanden: de provincie Zuid-Holland is zeer terughoudend om woningbouw in het landelijk gebied toe te staan. Oproepen om meer ruimte te bieden gingen regelmatig richting Den Haag.

Maar in de herziening van Omgevingsbeleid kiest het provinciebestuur er juist voor om de teugels nóg strakker aan te halen. ‘We willen de onbebouwde ruimte in het landelijk gebied beschermen en beschikbaar houden voor opgaven en transities als water- en klimaatopgaven, natuurherstel, recreatie en de energietransitie.’

‘Vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen vergroten’

Waar dan gebouwd moet worden? De provincie Zuid-Holland ziet daarvoor alleen mogelijkheden binnen de grenzen van de al bestaande bebouwing. Met als doel: ‘Het bereiken van een compact, samenhangend en kwalitatief hoogwaardig bebouwd gebied, met voldoende ruimte voor groenblauwe netwerken.’

In de visie van de provincie kan dit samengaan met een ander doel: ‘De vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen (...) vergroten.’ Maar daar zijn de Molenlandse politici het hartgrondig mee oneens,

‘Hoogbouw tast de karakteristieke weidsheid van het landschap aan’

In een brandbrief aan Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten benadrukken zij dat de mogelijkheden om binnen de bebouwing nog te bouwen zeer beperkt zijn. En de hoogte ingaan? Geen goed idee, valt lezen in het schrijven: ‘Hoogbouw tast de karakteristieke weidsheid van het landschap aan en doet afbreuk aan de identiteit van onze historische kernen. Het opofferen van de (al zeer zeldzame) stukjes groen binnen de dorpen komt op zijn beurt de leefbaarheid niet ten goede.’

De gevolgen van de aanpassingen van het omgevingsbeleid zouden volgens het Molenlandse gemeentebestuur ‘onbedoeld zeer schadelijk kunnen zijn’: ‘Met de dubbele vergrijzing voor de deur en de verdunning van huishoudens zijn uw beperkingen funest voor de leefbaarheid van onze kernen.’

‘Het sociale weefsel breekt en de zorg komt in de knel’

Tot en met 2031 neemt de categorie inwoners met een leeftijd boven de 75 jaar in Molenlanden met 21% toe. ‘Het aantal jongeren en gezinnen neemt juist af. Als we niet kunnen bouwen voor deze doelgroepen zullen onze kernen fors vergrijzen, met alle gevolgen van dien. Kleine kernen (tot 2000 inwoners) zullen hun school zien sluiten. Winkels zullen dichtgaan, verenigingen gaan ter ziele, het sociale weefsel breekt en de zorg komt in de knel.’

Molenlanden roept de provincie op om ruimte voor maatwerk te blijven bieden. Met name de strikte opstelling van de provincie om bouwlocaties van meer dan drie hectare niet toe te laten, wat in de herziening van het Omgevingsbeleid wordt benadrukt, wordt daarbij genoemd in de brandbrief. ‘Bied de mogelijkheid om af en toe een wijkje te bouwen. Daarvoor is anderhalve hectare in ons landelijke gebied ontoereikend.’

De brandbrief is nog niet verstuurd. Het schrijven, opgesteld door SGP, ChristenUnie, VVD, CDA en VVD, wordt dinsdagavond tijdens de commissievergadering besproken.

• De kaart met in groen de beschermde weidevogelgebieden, waarbij rechtsonder te zien is dat de Alblasserwaard vrijwel volledig groen kleurt.

‘Vrijwel heel onze gemeente wordt weidevogelgebied’

Een ander zorgpunt is de uitbreiding van de beschermde weidevogelgebieden, waarbinnen ontwikkelingen aan strenge voorwaarden gebonden zijn. ‘Bij verwezenlijking van uw voornemen wordt vrijwel heel onze gemeente weidevogelgebied’, constateren de Molenlandse politici in de brandbrief.

Zij dringen erop aan om ‘terughoudend’ te zijn en ‘(bouw)ontwikkelingen niet uit te sluiten’: ‘In het algemeen vragen wij u opnieuw ruimte te bieden aan maatwerk.’

Als het omgevingsbeleid inderdaad wordt aangepast zoals nu op tafel ligt, gaat het totale oppervlakte van beschermd weidevogelgebied van circa 32.000 hectare naar zo’n 53.000 hectare. ‘Om verdere achteruitgang van weidevogelpopulaties te voorkomen is het van groot belang dat de nu nog aanwezige gebieden met hoge aantallen broedvogelterritoria extra goed te beschermen’, onderstreept het provinciebestuur.