Hoogbloklandse kunstenares Marijke Deege schrijft levensverhaal

1 september 2023, 06:00 Nieuws

HOOGBLOKLAND • Een droom over een brood, symbool voor het leven, zette kunstenares Marijke Deege (78) uit Hoogblokland ertoe aan haar levensverhaal vast te leggen. Ze beschrijft daarin hoe ze tegen alle trends in haar eigen koers koos.

Deege was getrouwd met kunstenaar Marcus Ravenswaaij, die in 2003 overleed. Haar boerderij met atelier aan de Dorpsweg in Hoogblokland getuigt van hun gezamenlijke liefde voor kunst. Gezeten tussen sierlijke beelden van onder andere dieren en naaktfiguren, met hond Trix aan haar voeten, vertelt Deege dat het niet alleen de droom was die aan de wieg stond van haar boek. “Er werd een beetje aan me getrokken. Mensen zeiden: je kan goed verhalen vertellen, waarom schrijf je jouw eigen levensverhaal niet op? Ik schoof het voor me uit.” De droom gaf de doorslag. Ze nam een coach in de arm. “Want ik kan mezelf verliezen in mijn levensverhaal.”

Tegenwind
Ze dook in haar ‘archieven’. “Ik heb heel mooie oude foto’s van de familie van mijn vader, brieven, artikelen, familieverhalen. En ik heb een fotografisch geheugen, in gedachten zag ik de film van mijn leven weer voor me. Ook de geschiedenis van de kunst na de oorlog komt aan bod.” De abstracte trend zorgde voor tegenwind, want Deege en Ravenswaaij bleven figuratieve kunst maken. “Je kreeg mensen die vonden dat het waardeloos was wat je deed. Ik zei: ik hou vol.”

Volhouden
Ze vertelt dat het haar veel heeft gekost om haar droom waar te maken. “Het deeg moet geslagen worden, gerold, weer geslagen, weer gerold, de oven in, dan heet het pas brood. Je moet volhouden. Als je geen talent hebt om vol te houden: forget it.”

Schilderlessen
Van haar ouders kreeg ze altijd alle medewerking om haar droom na te jagen. “Op de HBS viel ik op bij tekenen. Mijn ouders stimuleerden me om meer les te nemen. We gingen naar de Gorcumse kunstschilder Ravenswaaij, de vader van Marcus. Zijn vrouw vond het niet goed dat hij mij les zou gaan geven, ze was bang voor concurrentie. Hij zei: ‘Mijn zoon geeft ook les’. Maar die zoon is beeldhouwer, dacht ik.” Toen bleek dat Ravenswaaij junior een acte had om les te geven in tekenen en schilderen, ging ze akkoord. Toch kreeg ze slechts enkele schilderlessen. “Hij zag dat ik heel ruimtelijk schilderde en gaf me klei. Toen was het dat. Ik ben er nooit meer vanaf gegaan.” Ze maakte beelden in steen, hout en brons. Tegenwoordig werkt ze bij voorkeur in brons, omdat deze beelden het best bestand zijn tegen weer en wind. Naast een liefde voor werken in drie dimensies groeide er in het Gorcumse atelier een andere liefde: die voor haar leraar. In 1971 trouwden ze.

Soms afzien
Als jonge kunstenaars moesten Deege en Ravenswaaij zien rond te komen van weinig geld. “In de beginperiode hadden we soms geen cent te makken. Je bouwt je naam heel langzaam op. Je moet het echt van mond-tot-mondreclame hebben. Ik moedig mensen die een gave bezitten aan om vanuit hun passie iets van waarde te creëren. Op social media schreef ik daarover dat er een lange tijd voor nodig is om een meester in je vak te worden. Soms is het afzien, dan weer vechten tegen de twijfel in jezelf.”

Grafmonumenten
Ze kozen hun eigen koers, kregen steeds meer succes. “Er was veel jalousie de métier. Wij hebben ons altijd als dienstbare kunstenaars opgesteld, daarom maakten we ook grafmonumenten. Als er iemand kwam en iets wilde voor zijn dierbare, dan dacht ik mee, probeerde ik iets te maken waar die nabestaande de overleden dierbare in kon terugvinden. Ook veel gemeentebesturen kwamen met opdrachten.”

Schat
Het schrijven van haar levensverhaal was verhelderend. “Dingen die nooit verklaard waren in mijn leven werden ineens duidelijk. Hoeveel dat beeldhouwen voor me betekende bijvoorbeeld. Als je echt het kunstenaarschap in je hebt, dan komt het vanzelf boven. Je hebt het in je als een schat, die schat moet een keer ontdekt worden.” Ze vertelt over leerlingen die lessen bij haar volgden. “Je ziet het al snel of iemand de drive heeft. Een rode draad in mijn boek is: laat je nooit je droom je ontnemen.”

Littekens
Het schrijven was niet altijd prettig. “We hebben conflicten gekend, misschien niet altijd goed opgelost. Dat blijft een litteken op je ziel. Als je schrijft ga je weer langs zo’n litteken, dan schrijnt dat. Maar littekens leren je wat in je leven. Het lijden in het leven is niet voor niks. Dat heb ik ontdekt met het schrijven. Om een diamant te laten fonkelen, moet hij geslepen worden.” Ze houdt haar hoofd een beetje schuin, glimlacht. “Laat je maar slijpen door het leven.”

Boek
Na maanden schrijven en polijsten is het boek er nu. Vanaf 15 september ligt het in de boekhandels. De titel: ‘Alles heeft zijn tijd’. Het is uitgegeven door Lecturis, telt 448 pagina’s en 32 kleurenafbeeldingen . Deege schreef het vooral omdat ze graag wil delen. “Dat vind ik het belangrijke van dit boek; ik deel met mensen zodat zij er moed uit kunnen putten.”