Waterpomp van Asperen weer aangeslingerd

Asperen - De waterpomp in Asperen is in ere hersteld. Theo Witjes, voorzitter van de historische vereniging van Asperen, is er blij mee: “Stel dat de waterleidingen er voor wat voor reden dan ook mee ophouden, dan hebben wij hier in Asperen nog water uit de pomp.”

Arie Zwijnenburg, van gemeente West Betuwe, hielp mee aan het project. “Om te beginnen hadden we een sleutel nodig om de achterkant van de pomp open te maken.” Deze sleutel vond hij, na een zoektocht, in een kast bij de gemeente. “Eigenlijk best bijzonder dat deze sleutel na zoveel jaren nog gevonden werd. Zeker omdat de gemeente in die tijd veranderd is van Asperen naar Lingewaal naar West Betuwe”, aldus Witjes.

Ontbrekende onderdelen

“Toen ik de achterkant van de pomp openmaakte, ontdekte ik dat er onderdelen van de pomp ontbraken. Hierdoor werkte de pomp niet”, vertelt Zwijnenburg.

Theo Witjes heeft onderzoek gedaan naar de ontbrekende onderdelen. Zo heeft hij ontdekt dat Jan Pannekoek de pomp in de jaren ‘80 hersteld heeft, maar ook een deel van het pompmechanisme verwijderd had en aan het gemeentehuis ter bewaring had gegeven. “Waarschijnlijk deed hij dit, omdat de toenmalige gemeente Asperen niet wilde dat de pomp gebruikt werd. Het water dat uit de pomp komt is namelijk geen drinkwater.”

Witjes kwam er ook achter dat dit deel van het pompmechanisme later weggegooid was, omdat niemand wist wat het voorwerp was. Of waar het voorwerp voor bedoeld was.

Zuiger op maat

Maar door een creatieve oplossing en een op maat gemaakte ‘zuiger’ van een bedrijf uit Beesd heeft gemeentewerker Zwijnenburg de pomp weer aan de praat gekregen.

“Hij doet het heel goed”, vertelt Witjes, terwijl hij de stang naast de pomp driftig heen en weer beweegt om dat te demonstreren. Het water klotst naar beneden en de opvangbak zit vol water.

Pompen tot 1932

Tot 1932 werd het water hier bij de pomp gehaald. “Iedereen ging naar de pomp om water te halen”, vertelt Witjes. “Voornamelijk vrouwen met emmers water. Hier hebben we, als historische vereniging, nog foto’s van gevonden.”

Aansluiting op waterleidingen

In 1932 veranderde dit. In dat jaar sloot de gemeente Asperen een overeenkomst met de Leerdamse Waterleiding Maatschappij. “Inwoners van Asperen waren hier niet blij mee. Ze wilden niet betalen voor water, dat je ook gratis uit de pomp kon halen. Uiteindelijk, na een discussie van twee jaar, gingen ze toch overstag. Dit kwam mede door de modernisering en de gegarandeerde hygiëne.”

Het grondwater dat uit de pomp kwam, is namelijk ondiep; hierdoor raakte het water makkelijk besmet. En kregen mensen allerlei ziektes.

Geen drinkwater

Ook nu komt het water uit de pomp uit ondiep grondwater en is het dus geen drinkwater. Vandaar het bordje dat nog steeds op de pomp bevestigd is met het opschrift: ‘Geen drinkwater’.

“Stel dat de waterleidingen ermee ophouden, en we ons water hier echt vandaan moeten halen, is het verstandig om het water van tevoren te koken”, lacht Witjes.