Terugkeer van het sluiswachtershuisje in Vianen: ‘Mooie herinnering aan de oude Wilhelminasluis’

VIANEN • Op Sluiseiland wordt op 14 december een gerenoveerd sluiswachtershuisje onthuld. ‘Een mooie herinnering aan de oude Wilhelminasluis.’

Onder het evenemententerrein en onder het nieuwe appartementencomplex ‘de Kop van Noord’ liggen de restanten van de oude Wilhelminasluis. In de nieuwe bestrating van het terrein zijn de contouren van deze oude sluis opgenomen. Op oude foto’s is nog te zien dat er bij de sluis zogenaamde sluiswachter schuilhuisjes waren geplaatst. Daar kon de sluiswachter, na het handmatig openen van de sluis, bij slecht weer schuilen alvorens de sluis weer te sluiten. 

• Uit de oude doos:  De Wilhelminasluis, inclusief schuilhuisjes - Aangeleverd

Na het automatiseren van bruggen en sluizen waren de huisjes overbodig geworden en werden zij ogenschijnlijk allemaal gesloopt. In 2017 kreeg de gepensioneerde brugwachter Henk Rijneveld zo’n schuilhuisje van een oude schipper aangeboden. Bij deze schipper stond het huisje in zijn tuin en hij wilde er vanaf. Henk benaderde de Historische Vereniging ‘Het land van Brederode’ met de vraag of zij een oplossing wisten voor het huisje, immers weg is weg. Overigens noemt Bijleveld het huisje steevast een ‘brugWACHTER’.

De Historische Vereniging dacht aan de vergevorderde bouwplannen voor Sluiseiland en benaderde projectontwikkelaar Gerrit Breimer van SBB Ontwikkelen en bouwen. Het bouwproject op Sluiseiland was echter net gestart. Allerlei keuzes moesten nog gemaakt worden, het idee van het sluiswachter schuilhuisje kwam simpelweg te vroeg en had nog geen prioriteit. Maar het zaadje was wel bij Breimer geplant.

Gelukkig niet gesloopt

Dat bleek wel, toen Breimer in 2023 de Historische Vereniging benaderde met de vraag of het huisje nog beschikbaar was. Het was zes jaar verder en de kans dat het huisje in een vuurkorf was beland, was niet ondenkbeeldig. Er werd weer contact opgenomen met Rijneveld, die na de vraag even stil viel. Zijn vrouw was namelijk het overwoekerde huisje, die op pallets in zijn eigen tuin stond, behoorlijk zat en wilde er vanaf. De vraag kwam dus net op tijd, Breimer kon gerust gesteld worden: het huisje was nog beschikbaar.

Door Breimer werd, samen met aannemer Eric Lamboo specialist in restauratiewerk uit Hagestein, een bezoek gebracht aan Rijneveld en zijn huisje. Het huisje was in zeer slechte staat, de tand des tijds had het geen goed gedaan. De staanders en dubbele kraaldelen waren deels verrot en moesten vervangen worden, vervanging van het zinken dak was niet overbodig en de schilder zou er ook een aardige klus aan hebben. 

Terwijl Lamboo met kritische blik het huisje bekeek, nam de spanning toe bij Breimer en Rijneveld. Zou het huisje nog te restaureren zijn? De lankmoedige Lamboo kwam met het verlossende woord: hij kon er wel wat moois van maken.

• Oud sluiswachterschuilhuisje. - Aangeleverd

Herinnering

Lamboo, van de dit jaar precies 150 jaar bestaande Firma A.J. Lamboo en zonen, had wel een voorwaarde aangaande zijn planning en beschikbare tijd. 

Breimer kon hem geruststellen, het derde kwartaal van 2024 zou prima zijn. Lamboo had dus een jaar de tijd om in zijn werkplaats te Hagestein de staanders in zijn geheel vervangen, de (niet meer leverbare) dubbele kraaldelen zelf te fabriceren, het zinken dak te vervangen en is het huisje weer strak in de lak te zetten.
Op zaterdag 14 december tussen 17:00 en 19:00 uur is het zover. Tijdens het vip-programma van SBB zal het sluiswachter schuilhuisje op het evenementterrein op Sluiseiland worden onthuld.

Breimer: “Samen met de contouren van de Wilhelminasluis in de bestrating en de boot op het speelterreintje vormt het huisje een zichtbare en mooie herinnering aan de oude Wilhelminasluis.”

De Historische Vereniging vindt het fantastisch dat de Wilhelminasluis op deze wijze aan de vergetelheid wordt onttrokken, zeker omdat het 200 jaar geleden (20 juli 1824) is dat de eerste steen van de Wilhelminasluis werd gelegd. Door het huisje is een klein beetje van het verleden teruggehaald naar het heden.

Henk Lammertink