Hoge opkomst bij eCoBuren voorlichtingsavond over netcongestie

Zoelmond- Meer dan 50 geïnteresseerden waren aanwezig op de informatieavond over de problematiek rond netcongestie, georganiseerd door de energie coöperatie eCoBuren.

Na een korte inleiding heeft de gastspreker Cassandra Post, gebiedsregisseur van Liander voor de regio Rivierenland, uitgelegd hoe de elektriciteit via het hoogspanningsnet en midden-spanningsnet naar de bekende transformatorhuisjes geleid wordt waar de midden-spanning omgezet wordt naar het 220-230 Volt laagspanning voor het net waar al onze huizen en bedrijven op aangesloten zijn.

File

Zij vergeleek netcongestie met een file: als er te weinig wegen zijn voor heel veel auto’s, dan raken de wegen vol. Zo is het ook met stroom. Als er te veel stroom over te weinig kabels gaat, dan raken die kabels ook ‘vol’.

Liander, die in Gelderland en nog enkele provincies verantwoordelijk is voor het garanderen van de leveringszekerheid van stroom (en gas), wil uitval van het net ten alle tijden voorkomen, daardoor investeren zij enorm in het verzwaren van het elektriciteitsnet.

Asch

Met een gestage groei aan digitale diensten en apparaten die we gebruiken, meer laadpalen, en huizen en bedrijven die overschakelen op een warmtepomp, is de vraag naar elektriciteit flink toegenomen. Tot begin vorig jaar, was er in Asch, te veel vraag naar elektriciteit voor het te kleine transformatorhuisje aldaar, waardoor de netspanning geregeld onder de 207 Volt zakte en apparaten uitvielen. Liander heeft uiteindelijk een nieuw transformatorhuisje geplaatst en het net voor Asch ‘verzwaard’, wat de problemen voor Asch heeft opgelost.

Spreker Post, legde uit dat over de komende tien tot vijftien jaar alles wat er de afgelopen veertig naar gebouwd is voor het elektriciteitsnet in Nederland, ruwweg verdubbeld zal moeten worden om aan de toenemende vraag naar elektriciteit te kunnen voldoen.

Regelgeving (bezwaarprocedures) en een te kort aan gekwalificeerd personeel spelen Liander parten om dit proces te versnellen. De overheid heeft dit aan kunnen zien komen, maar heeft de afgelopen tien jaar te weinig geïnvesteerd in het elektriciteitsnet waardoor er nu bedrijven en soms hele woonwijken geen aansluiting kunnen krijgen op het laagspanningsnet. Liander werkt al jaren met een wachtlijst voor nieuwe aansluitingen gebaseerd op het first come, first serve principe, vandaar dat we soms lezen dat een groot datacenter wel een aansluiting krijgt, maar een klein bedrijf wat pas recent een aanvraag heeft gedaan soms nog enkele jaren zal moeten wachten.

Voorrang

Vanaf 1 juli 2026 zal voorrang voor een aansluiting op het volle elektriciteitsnet worden gegeven aan projecten die essentieel zijn voor de samenleving, zoals basisbehoeften (wonen, onderwijs), veiligheid (ziekenhuizen, politie, brandweer) en congestieverzachters.

De laatste groep bestaat uit bedrijven en projecten die het stroomnet ontlasten, bijvoorbeeld door slimme energieopslag (batterijen) of flexibele teruglevering (o.a. windmolens). Door windmolens met batterijen te plaatsen wordt vooral op piekuren in de avond en wintermaanden extra stroom geleverd waardoor de netcongestie significant kan afnemen.

Ook huishoudens kunnen hun steentje bijdragen om tussen de piekuren van vier uur ‘s middags en negen uur ’s avonds minder energie te gebruiken. Natuurlijk kan iedereen blijven koken, maar het is beter om de afwasmachine pas na negen uur ’s avonds aan te zetten en ook na negen pas de elektrische auto in te pluggen. Huishoudens met zonnepanelen wordt aangeraden zo veel mogelijk eigen opgewekte stroom te gebruiken, niet alleen om geld te besparen, maar ook om het net te ontlasten wanneer er, bij mooi zonnig weer, veel stroom wordt terug geleverd.

Windmolens

Er werden veel vragen gesteld en aan het eind kwam er een vurig pleidooi naar de gemeente Buren om toch windmolens te overwegen om de netcongestie te verminderen en zo nieuwe bedrijven en nieuwbouwprojecten in staat te stellen sneller een elektriciteitsaansluiting te bemachtigen.

Diezelfde windmolens zijn overigens ook nodig om de regionale ambities van duurzaam opgewekte elektriciteit te halen. Alleen zonnedaken en zonneweides zijn niet genoeg om aan de alsmaar toenemende vraag naar duurzaam opgewekte elektriciteit te voldoen en de bouw van kleine kerncentrales laat nog decennia op zich wachten.