Logo hetkontakt.nl/leerdam

'Struikelsteentjes' ter herinnering aan Joodse slachtoffers (filmpje)

  •   keer gelezen

ZALTBOMMEL • Wie vanaf vandaag door het centrum van Zaltbommel loopt, kan zomaar 'struikelen' over een 'Struikelsteentje' oftewel 'Stolpersteine'. Op de steentjes staan de namen van leden van de Joodse gemeenschap, die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord.


Echt struikelen gebeurt echter niet. De kleine messing steentjes, van ongeveer tien bij tien centimeter groot, zijn netjes in de trottoirs weggewerkt. Wie de teksten erop wil lezen, moet even bukken en maakt daarmee meteen een diepe buiging voor de persoon waar het over gaat. "Het is dus eigenlijk symbolisch struikelen", vindt voorzitter Sia Mozes, voorzitter van Stichting Mikwe een Joodse Erfenis van Zaltbommel. Zij sprak vrijdagmiddag tijdens een bijeenkomst in restaurant Quo Ching aan de Waterstraat, waar in de Tweede Wereldoorlog Hotel Gottschalk gevestigd was.

In dat hotel verbleven meerdere Joodse onderduikers. In juli 1944 vond er een overval door de Duitsers plaats. Daarbij overleed hoteleigenaar Henricus van de Laak nadat hij in de rug geschoten was. Ook onderduikster Mietje 'Mary' Wolff, die onder de naam Coba Jansen in de keuken werkte, werd zonder pardon vermoord met een schot in de rug. Voor Henricus en Mietje zijn nu twee Stolpersteine geplaatst in de stoep voor restaurant Quo Ching.

Zeven Joodse onderduikers wisten aan de Duitsers te ontsnappen door zich te verstoppen in een soort kruipruimte. Alex Hes was één van hen. Hij leeft nog steeds en deed vrijdagmiddag zijn verhaal. "Tilly van de Laak had het aangelegd met éen van de Duitsers om ervoor te zorgen dat het hotel aan vers vlees vanuit Leerdam kon komen", herinnert hij zich. "Na de oorlog hebben veel mensen haar veroordeeld, ze noemden haar moffenhoer. Maar dat is persé niet waar. Toen de Duiters het hotel invielen op zoek naar onderduikers, wist Tilly precies waar wij ons hadden verstopt. En zij heeft ons niet verraden."

Het project Stolpersteine is opgezet door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij legde de steentjes vrijdagmiddag persoonlijk op de juiste plek onder toeziend oog van onder meer burgemeester Albert van den Bosch, diverse gemeenteraadsleden en vertegenwoordigers van Stichting Mikwe.

Britta Alink

In de bijlage het gedicht dat Thom Ummels vrijdag voordroeg tijdens de bijeenkomst voorafgaand aan het plaatsen van de Stolpersteine.

Bekijk ook het filmpje dat cameraman André Versteeg vrijdagmiddag maakte.

Elke woensdag het nieuws uit Leerdam per e-mail
Meer berichten
CustomHtml_2