Logo hetkontakt.nl/alblasserwaard
• De twee zalmschouwen van familie Gouwens.
• De twee zalmschouwen van familie Gouwens. (Foto: aangeleverd)

Meerkerkse zalmschouwen naar Sleepbootdagen in Vianen

  •   566 keer gelezen

VIANEN • Ten minste vijf authentieke zalmschouwen van de Vereniging tot Behoud van de Zalmschouw (VBZ) meren tijdens de Nationale Sleepbootdagen aan in Vianen. Waaronder de schuit van Meerkerker Harry Gouwens.

De liefde voor zalmschouwen begon bij Harry Gouwens en zijn vrouw Conny eigenlijk heel pragmatisch: ze zochten een boot die een beetje bij hun historische huis aan de Meerkerkse Bazeldijk paste. En ze stuitten op de even monumentaal ogende zalmschouwen. Nu – pakweg 13 jaar later – zit Harry in de activiteitencommissie van de Vereniging tot Behoud van de Zalmschouw (VBZ), terwijl Conny bij het Visserijmuseum Woudrichem leerde om netten te breien en zeilen te naaien. Die handigheid komt bij evenementen weer goed van pas, want als de VBZ ergens te gast is – zoals bij de Sleepbootdagen – worden er ook altijd wat oude, aan de visserij verwante ambachten getoond.

Zalmschouwen zijn historische vissersboten, gebruikt voor de riviervisserij. De oorsprong ligt waarschijnlijk in de tweede helft van de negentiende eeuw. De term 'zalmschouw' is misleidend – de vissers noemden hun vaartuig gewoon 'schuit' – want er werd niet alleen op zalm gevist, maar ook op bijvoorbeeld steur, fint, elft, houting en spiering. Sinds 1998 is er geen zalmschouw meer te vinden in de beroepsvisserij.

Als kersverse eigenaar van een zalmschouw besloot Harry Gouwens zich pakweg 10 jaar geleden aan te sluiten bij de VBZ, omdat hij het een goede zaak vindt om de authentieke vissersboten te bewaren voor het nageslacht. Hij vertelt over de echte 'wijsgeren' die er in de vereniging rondlopen, die werkelijk álles weten over de geschiedenis van de schuiten. "Als er dan weer iemand zo'n verwaarloosde schuit koopt en bij ons aanklopt, dan kunnen zij altijd goed advies geven." Zelf is de nuchtere Meerkerker meer van het organiseren. Hij vertelt over de uitstapjes die hij met andere eigenaren van zalmschouwen optuigt. Komende zomer willen ze met een clubje schippers naar Friesland varen, richting de Waddenzee. "En dat we dan met onze schuiten droogvallen op het wad. Lijkt me prachtig."

Een zalmschouw heeft uitstraling, vindt Harry. "Als je met zo'n schuit aan komt varen, kijken mensen altijd. Het heeft een simpele aantrekkingskracht." Juist die eenvoud is de kracht. "Je hebt niets op zo'n boot he, het is ontzettend basis. En dat is nu juist zo prettig. We hebben tegenwoordig overal elektronica, maar op de zalmschouw is dat allemaal meteen weg. Als wij hier afmeren voor een tochtje naar de Biesbosch, zijn we meteen los van alles. Je hebt direct een vakantiegevoel. Het is kamperen, maar dan op het water." De telefoon gaat dan nog net mee, maar: "Dat is eigenlijk alleen voor noodgevallen." Echtpaar Gouwens kocht later ook een zalmschouw voor hun jongens: een tweeling van inmiddels 16 jaar. "Die kinderen zitten tegenwoordig altijd op hun computer of op hun telefoon, spelletjes te spelen. Ook als wij gaan varen, maar ja: op een gegeven moment is die batterij leeg. Dan zie je even de paniek en vervolgens gaan ze om zich heen kijken. Dat is mooi. Het is ook een manier van leven, eigenlijk."

Harry weet overigens heel goed: het leven op de zalmschouw was vroeger niet zo pittoresk. Laatst werd hij aangesproken door een kleinzoon van een échte riviervisser. "Hij vertelde me dat zijn opa vaak een week van huis was, de vissers sliepen onder de huik op een zak hooi. In slechte tijden kwamen ze naar huis met één zalm. Het was gewoon bittere armoede."

De VBZ is donderdag 30, vrijdag 31 mei en zaterdag 1 juni met een aantal zalmschouwen te vinden op de Nationale Sleepbootdagen in Vianen. De schippers meren aan in de Passantenhaven, ze liggen niet aan Sluiseiland maar aan de kant van de Kanaalweg (ter hoogte van de Leyenborch). Er zijn verschillende ambachten te bewonderen, bovendien verkopen de vissers wat visjes die ze bakken op authentieke kacheltjes. Het verdere programma van de Sleepbootdagen is op onderstaande website te vinden. Informatie over de VBZ is op hun eigen website te vinden. 

Janneke Kok
Redactiecoördinator van Het Kontakt Leerdam en Het Kontakt Vianen
Volg @JannekeKok op twitter >
Elke donderdag het Alblasserwaard per e-mail
Meer berichten
 

HET KONTAKT OP FACEBOOK