Logo hetkontakt.nl/alblasserwaard
<p>&bull; We produceren in de regio nog teveel restafval.</p>

• We produceren in de regio nog teveel restafval.

Foto: Petro Perytskyi, 123rf.com (stockfoto)

Regio overweegt invoering gedifferentieerd tarief voor restafval

  •   keer gelezen

REGIO • De regio bezint zich op invoering van een gedifferentieerd tarief voor de verwerking van huishoudelijk afval. Het lijkt erop dat de hoogte van het tarief mede bepaald gaat worden door de hoeveelheid afval die inwoners aanleveren.


De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Vijfheerenlanden overwegen inwoners die veel restafval produceren méér te laten betalen dan mensen die weinig weggooien. De vier gemeenten hebben een gezamenlijke reinigingsdienst, Waardlanden.  

Kilo’s verminderen
Door een hoger tarief te rekenen voor mensen die alles in de grijze afvalcontainer gooien en niet hun best doen om de hoeveelheid afval te beperken, zal het aantal kilo’s verminderen, is de verwachting. Nu heeft alleen het aantal personen dat op een adres woont invloed op de hoogte van de afvalstoffenheffing, niet de hoeveelheid afval.

Besluit in juni
In juni besluiten de vier gemeenteraden in het Waardlandengebied over de invoering van zo’n gedifferentieerd tarief, afgekort: diftar. Dit moet mensen stimuleren beter hun best te doen om de hoeveelheid restafval te beperken. Momenteel wordt in de regio ongeveer 60 procent van het afval gescheiden aangeboden. Dat percentage moet omhoog: vorig jaar had het al 75 procent moeten zijn en de komende jaren zijn de streefcijfers nog hoger.

Te veel restafval
Wat zijn de cijfers in kilo’s? Inwoners van het Waardlandengebied boden in 2018 gemiddeld nog 232 kilogram restafval aan. Het streefcijfer voor 2020 was: maximaal 100 kilogram restafval per inwoner per jaar. Restafval kan niet worden hergebruikt en moet worden verbrand. De cijfers zijn inclusief grof restafval, zoals bijvoorbeeld afgedankte vloerbedekking. Dat inwoners in het Waardlandengebied flink wat meer afval produceren dan ze volgens de landelijke streefcijfers zouden mogen doen, kost hen geld. Want uiteindelijk zijn de kosten die Waardlanden maakt terug te vinden in de afvalstoffenheffing.

Corona
Het aantal kilo’s van vorig jaar geeft als gevolg van corona een vertekend beeld. “Omdat mensen meer thuis waren, hebben ze meer huishoudelijk afval geproduceerd”, zegt Waardlandendirecteur Hans van den Brule . “Dat was nagenoeg overal in Nederland zo. Het jaar 2020 is een verloren jaar als het om de statistiek gaat.”

Afvaltoerisme
Er is een verklaring voor de grote hoeveelheid restafval die inwoners van het Waardlandengebied gemiddeld aanbieden. Van den Brule: “Een aanzienlijk deel, dat zou zomaar 20 kilo restafval per inwoner per jaar kunnen zijn, is het gevolg van misbruik door bedrijven en inwoners van buiten ons gebied. Wij adviseren de gemeenten om dat misbruik te stoppen door de invoering van een pasje voor het openen van containers.”

Buurgemeenten
Het zogenaamde ‘afvaltoerisme’ is een gevolg van de invoering van diftar in sommige naburige gemeenten. Dit gebeurde bijvoorbeeld in de gemeente West-Betuwe. Van den Brule: “Een deel van de inwoners van deze gemeente neemt zijn afval nu mee naar het winkelcentrum in Gorinchem en gooit het daar weg. Stel, ik heb een bloemenwinkel en produceer snijafval. Dan kan ik een contract afsluiten met een particulier bedrijf, dat haalt het op. Maar ik kan het ook in een container van Waardlanden gooien, dan betalen de inwoners van Waardlanden het.”

Dumpen
Een vaak genoemd minpunt van de invoering van diftar is dat dit mensen stimuleert hun afval ergens te dumpen. Van den Brule vindt dit geen doorslaggevend argument. “Wat je ook doet, er is altijd een groep die zal frauderen. De vraag is: hoe ver wil je gaan om dat tegen te gaan? We hebben de neiging ons blind te staren op een klein groepje aso’s en criminelen, maar we hebben 160.000 mensen in ons gebied en dat zijn over algemeen heel nette inwoners.” Van den Brule is geen voorstander van vergaande en dure maatregelen ‘voor een handjevol aso’s’. “De meeste mensen zullen hun afval niet langs de Lek gooien als ze moeten betalen voor een afvalzak.”

Hergebruik
Momenteel wordt 85 procent van het grof huishoudelijk afval dat wordt ingezameld op afvalbrengstations hergebruikt. “Dat wordt dus niet verbrand, waardoor de afvalstoffenheffing lager blijft. “Voor wat we niet hoeven te verbranden, maken we geen kosten.”

Gemeenteraden
De gemeenteraden in Waardlanden gebied hebben diverse bijeenkomsten gehad waarop deskundigen van Waardlanden informatie gaven over afvalverwerking. Inmiddels hebben de colleges van burgemeesters en wethouders een collegevoorstel geformuleerd waarover hun raden in debat gaan. Tijdens dat debat wordt de keuze gemaakt: wel of geen diftar?

Indianenverhalen
Om te weten te komen hoe inwoners gestimuleerd kunnen worden hun afval te beperken en goed te scheiden, is er landelijk veel onderzoek gedaan. Van den Brule: “Er zijn vier sporen. De eerste is: het verbeteren van de motivatie door goede voorlichting over het nut van afvalscheiding en hoe je dit kunt doen. Er doen indianenverhalen de ronde dat alles op één hoop zou komen. We moeten duidelijk maken dat dit niet klopt.”

Voorlichting
Het tweede spoor is: het mensen makkelijk maken, de service verhogen. Het derde spoor is: zorgen voor een financiële prikkel. Daar is diftar een instrument voor. Het vierde is: handhaving. Dat doen we eigenlijk niet. We controleren heel af en toe, geven soms een rode kaart en legen dan de bak niet. Zelf geven we nooit een boete, gemeenten doen dat soms wel. Op alle vier de sporen hebben we mogelijkheden om het beter te doen. We hebben de gemeenten geadviseerd om voorlichting en educatie fors te verbeteren.”

Advies colleges
Burgemeesters en wethouders van gemeenten in de regio hebben een collegevoorstel geformuleerd. Ze willen de hoeveelheid restafval flink verminderen door het invoeren van een gedifferentieerd tarief (diftar). De betrokken gemeenten willen het beleid in drie stappen veranderen.

Betaalbaarheid
Aanscherping van het beleid is nodig omdat het Rijk de doelstellingen voor afvalscheiding heeft aangescherpt. Gemeenten willen bovendien de kosten voor restafval betaalbaar houden.

Stapsgewijs
De regio wil het nieuwe beleid stapsgewijs invoeren. Voor de eerste fase noemen de colleges zes maatregelen: er komen extra containers voor papier, verpakkingsglas en textiel; de inzameling van gft bij hoogbouw wordt heringevoerd; er komt meer informatie over hoe afval gescheiden moet worden; kwaliteitscontroles worden voortgezet en indien nodig vindt handhaving plaats op goed en netjes afval/grondstoffen scheiden; de afvalbrengstations worden heringericht; Waardlanden stimuleert en faciliteert het verlengen van de levensduur van goederen.

Stap twee
Bij stap twee worden de containers voor restafval afgesloten. Alléén inwoners van de Waardlanden-gemeenten krijgen een pasje waarmee zij de ondergrondse restafvalcontainers kunnen openen om afval in te doen. Dezelfde pasjes bieden toegang tot de afvalbrengstations.

Stap drie
Bij stap drie wordt het scheiden van afval beloond door een deel van de afvalstoffenheffing variabel te maken. Hoe beter mensen hun afval scheiden, hoe minder vaak zij restafval hoeven aan te bieden en hoe minder afvalstoffenheffing zij betalen. Voor grof huishoudelijk afval, puin, hout en grof tuinafval worden ook tarieven ingevoerd, en geldt het principe ‘de vervuiler betaalt’.

Verbrandingsbelasting
Niet alleen milieudoelstellingen zijn een factor. Doordat het Rijk verbrandingsbelasting invoert, wordt het verbranden van restafval steeds duurder. In juni spreken de raden van bovengenoemde gemeenten zich uit over het collegevoorstel. In Molenlanden staat het voorstel 1 juni 2021 op de agenda.

Raadsfracties
De raadsleden bezinnen zich momenteel op hun standpunt. In Molenlanden tekent zich een meerderheid af voor diftar, blijkt uit eerste reacties. In Vijfheerenlanden is er onder de raadsfracties (nog) meer verdeeldheid. Voor reacties uit de raden, zie onze kranten: Klaroen.nl en Het Kontakt van respectievelijk woensdag 14 en donderdag 15 april.

Nascheiden nog geen optie

Scheiden na inzameling in plaats van door de mensen thuis is nog toekomstmuziek. Bovendien kan het niet met alle afval. “Nascheiden kan alleen met plastic, metaal en drankkartons”, legt Waardlandendirecteur Hans van den Brule uit. “Papier, hout en glas kun je niet nascheiden.” Er wordt veel geïnvesteerd in technologie voor de afvalsector. 

Onderzoek
“De kans dat we in de toekomst anders gaan inzamelen, omdat de techniek andere dingen mogelijk maakt, is best groot”, denkt Van den Brule. “Er wordt veel onderzoek gedaan. Ik kan me voorstellen dat er in de toekomst nieuwe keuzes mogelijk zijn. Maar hoogwaardig scheiden van gft en papier is nu echt onmogelijk.”

Beter materiaal
Het afval dat Waardlanden inzamelt gaat naar afvalverwerkingsbedrijf HVC in Dordrecht. “Gft wordt in principe gecomposteerd, restafval wordt gebruikt voor energiecentrales. HVC vraagt Waardlanden om het afval aan de bron te scheiden. “Dan krijgen ze beter materiaal. Je ziet in Nederland verschillen. In een stad als Rotterdam hebben inwoners slecht scheidingsgedrag, daar is het bijna een onmogelijke missie. Daarom zegt men daar: als we kiezen voor bronscheiden zijn de resultaten zo slecht dat we beter kunnen nascheiden. Maar in onze regio wordt over het algemeen netjes gescheiden.”

Anne Marie Hoekstra
Anne Marie Hoekstra is redacteur van Het Kontakt editie Alblasserwaard en Klaroen.nl
Volg @AnneMHoekstra op twitter >
Elke donderdag het nieuws uit Alblasserwaard per e-mail
Meer berichten
 

Agenda

Organiseert u een evenement?
Laat het ons weten!

Klik hier