Geen prikangst meer dankzij spel
Dussen - Een spelletje dat je in de wachtkamer of in aanloop naar je afspraak voor een vaccinatie of bloedprikken kunt spelen. Op je mobiele telefoon. En het zorgt ervoor dat je je angst voor een prik onder controle kunt krijgen. Het is precies wat de AINAR-app doet. De app won onlangs de Tilburg University Impact Award.
Nu de vaccinatierondes van de GGD in de regio West-Brabant net achter de rug zijn, voelt het misschien als mosterd na de maaltijd om nu aandacht voor de app te vragen. “Toch is het juist een goed moment”, licht Cindy van Goor uit Dussen toe. “We maken ons langzaam op voor de zomervakantie en dus breekt straks de tijd van reizigersvaccinaties aan. Die mensen kunnen veel baat hebben bij de AINAR-app.”
Flauwvallen bij bloedprikken
Cindy werd - net als Judita Rudokaite, die niet bij het interview aanwezig is - eind 2021 betrokken bij de ontwikkeling van de app, toen haar vriendin en MBA-studiegenoot Elisabeth Huis in ’t Veld zich er bij de bloedbank over verbaasde dat er zo vaak mensen flauwvielen. “Als neurowetenschapper deed ik mijn promotieonderzoek naar hoe je emoties waar mensen zich niet bewust van zijn, kunt meten in het lichaam”, vertelt Elisabeth. “Daarna werkte ik bij de bloedbank en liep ik met donors mee. Soms was ik met ze in gesprek en dan zag ik iets in het gezicht gebeuren. Zo vroeg ik een meisje of ze het spannend vond en ze gaf aan dat het haar niets deed. Toch viel ze flauw toen de donorassistente de naalden aan het klaarmaken was.”
Het blijkt dagelijkse kost bij de bloedbanken in Nederland. “Donors krijgen vervolgens de tip mee om goed te eten en te drinken na het prikken. Maar dat zijn interventies voor mensen die flauwvallen ná het bloedgeven. Die hebben minder bloed in hun lichaam en krijgen daardoor een flauwte. Wat ik nu zag, was dat mensen flauwvielen uit angst. Daar was nog geen oplossing voor. Vanuit mijn kennis als neurowetenschapper ben ik toen op onderzoek uitgegaan. Zo kwam ik uit bij biofeedback.”
Controle over je angst
‘Ongeveer 70 procent van de kinderen heeft prikangst’
Het idee is dat mensen hun angst zelf kunnen beïnvloeden. Maar dan moeten ze zich er wel bewust van zijn. “Je kunt mensen leren om controle te krijgen over hersen- of lichaamsfuncties waar ze normaal gesproken geen bewuste controle over hebben. Dan moet je die functies visualiseren. Dat is precies wat we met de app doen.”
Cindy en Elisabeth laten een demo van het spelletje zien. “Door beeldanalyse van testpersonen weten we wat er in je gezicht gebeurt als je bang bent. In dit spel ben je een gordeldiertje en in een ‘slide-and-fly’-game beweeg je je door het spel. Een beetje vergelijkbaar met Sonic of Mario. Het enige wat je doet, is landen en springen. Via de selfiecamera ziet het spel of er spanning van je gezicht af te lezen is. Als dat het geval is, gaat het in het spel regenen. Het is dan aan jou om ervoor te zorgen dat de zon weer gaat schijnen. Bijvoorbeeld door aan je favoriete vakantiebestemming te denken. Of door een liedje te neuriën. Als de zon weer gaat schijnen, dan weet je dat je die angst kunt beïnvloeden door te herhalen wat je deed. Zo kun je je hersenen op een speelse manier trainen.”
Oneindig spelletje
Inmiddels weten Cindy en Elisabeth dat de spanning opbouwt tot het moment dat er daadwerkelijk geprikt gaat worden. “Sommige mensen voelen spanning vanaf het moment dat ze de afspraak maken en bij anderen ontstaat de spanning pas in de wachtkamer. Als je weet dat je angstig bent en er komt een afspraak aan, dan is dit dus een mooi moment om de app te gaan spelen.” De app is overigens niet gemaakt om eindeloos te gamen. “Er zit geen eind aan het spelletje”, lacht Cindy. “Dat is bewust, want het heeft geen zin om de app te spelen als je niet binnenkort geprikt hoeft te worden. Voor de app is bovendien veel dataverkeer nodig. We willen voorkomen dat kinderen op een druilerige woensdagmiddag dit spel gaan spelen.” “En verpleegkundigen gaven ook aan dat ze niet willen dat iemand eerst een level wil afmaken, als ze opgehaald worden uit de wachtkamer”, vult Elisabeth aan.
Zorgkosten
De vrouwen zijn ervan overtuigd dat de app een belangrijke ontwikkeling in de zorg is. “Ongeveer zeventig procent van de kinderen heeft prikangst en ook veel volwassenen vinden het spannend. Op een prikpost heb je een beperkte tijd per patiënt en iedere patiënt die bang is, vraagt meer tijd dan gemiddeld. Het is dus niet alleen vervelend voor de patiënt, maar ook een kostbaar probleem.”
Wie het spel speelt, hoeft niet bang te zijn voor schrikeffecten van naalden. Die komen er niet in voor. En de app neemt ook niets op en meet enkel bepaalde punten in het gezicht. Er is dus geen opslag van foto’s of filmpjes tijdens het spelen. “We weten zelfs niet wie je bent, want je hoeft geen account aan te maken.”
Miljoeneninvestering
Hoe kan het dat ziekenhuizen deze applicatie dan nog niet massaal omarmen? “De ontwikkeling van deze app kost geld en we hebben dit nu met een aantal beurzen gedaan. Wil je dat ziekenhuizen de app implementeren, dan moet je een Medical Device Regulation-aanvraag doen. Voor je de app dan in de markt kunt zetten, ben je niet alleen vijf jaar verder, maar heb je ook miljoenen nodig. Dat geld hebben we niet en we willen niet in zee met een investeerder die er een slaatje uit wil slaan. We verdienen er nu nog niets aan en doen dit vooral om mensen te helpen die het echt nodig hebben."
Downloaden
De app kost 9,95 euro en is op dit moment alleen beschikbaar voor Apple. Omdat de app ontwikkeld is voor Android, is de verwachting dat de app op korte termijn ook in de Play Store te vinden zal zijn.