Monique en Corlien ervaren het dagelijks: ‘Thuiszorg is meer dan verzorgen van mensen’
NieuwsWerkendam - Wijkverpleegkundigen Monique van Dun (42) uit Eethen en Corlien van Hoeven (29) uit Wijk en Aalburg zorgen op een ochtend voor acht tot wel twaalf cliënten. Ze helpen mensen uit bed, begeleiden het douchen en voeren medische handelingen uit zoals het spoelen van een blaas, het vervangen van een katheter en het verzorgen van wonden.
Daarnaast wordt er gezwachteld, gaan steunkousen aan en krijgen cliënten hun medicijnen. In een team van twaalf verlenen Monique en Corlien zeven dagen per week, tussen 07.00 en 23.00 uur, zorg in Werkendam en Sleeuwijk.
Het verzorgen van mensen is slechts een deel van hun werk. Corlien: “De tijden zijn veranderd. Voordat er mogelijk zorg verleend wordt, gaan we eerst breder kijken en maken we mensen wegwijs in zorgland. Ik vind dit het allerleukste aan mijn vak omdat ik mensen hiermee het meeste help.
Wat kunnen een ergotherapeut en een fysiotherapeut betekenen en wat kunnen mensen dan, met enige hulp, nog zelf? Waar kunnen ze zelf de regie hebben? Wat kunnen mantelzorgers? Deze ontwikkeling wordt vaak als bezuiniging – en dus negatief – gezien, maar mensen vinden het helemaal niet fijn om zorgafhankelijk te zijn.”
Afwisseling
Ook als mensen al in zorg zijn, blijven Corlien en Monique kijken hoe zij thuis kunnen blijven wonen en zoveel mogelijk zelfstandig kunnen blijven. Corlien: “Juist die afwisseling maakt ons werk interessant. Aan de ene kant het praktische handelen op de cliëntroutes waarbij je een band met mensen opbouwt, en aan de andere kant het samen met andere disciplines vooruitdenken.”
Het vooruitdenken en samenwerken laat zich goed zien wanneer mensen begeleid worden in hun laatste levensfase. Zodra meer zorg noodzakelijk is, kan de huisarts een palliatieve kit regelen.
Daarmee hebben de wijkverpleegkundigen direct de beschikking over praktische hulpmiddelen om het voor de cliënt comfortabeler te maken. Met name in de weekenden scheelt dit veel gedoe om bijvoorbeeld een katheter of morfine te regelen.
Improviseren
Regelmatig moeten de wijkverpleegkundigen improviseren. Monique: “Bijvoorbeeld als je onverwacht een wond constateert en er zijn alleen maar plakkertjes aanwezig. Ik ga dan gelijk ‘aan’. Bellen met de huisarts. Wat heb ik zelf bij me? Hoe ga ik dit regelen?
Voor mij maakt dit het werk leuk. Ik hou ervan om in acute situaties snel te handelen. Zoals toen een cliënt de deur niet opende. Ik bel dan de politie en zoek contact met de mantelzorg. Ondertussen denk ik na over hoe ik ga handelen als ik binnen ben.”
Klinisch redeneren
Een cliëntroute met alleen standaardhandelingen vinden de wijkverpleegkundigen maar eentonig. Monique: “Ik wil blijven nadenken. Ik hou van het klinisch redeneren. Als iemand zich na een val niet lekker blijft voelen, ga ik doorvragen. Wat is hier aan de hand? Heeft iemand misschien een urineweginfectie? Dit soort situaties houdt me scherp.”
Corlien: “Wondzorg is ook zoiets. Hiervoor kun je heel veel materialen inzetten. Het is een puzzel om de juiste te kiezen. Je moet heel goed kijken naar de wond en zorgvuldig rapporteren. Kom je er niet uit, dan kun je het expertisecentrum inschakelen.”
Leren van elkaar
In de thuiszorg zijn er vele verschillende handelingen. Niet allemaal komen ze vaak voor. Bij Thebe, team Werkendam/Sleeuwijk, waar Corlien en Monique werkzaam zijn, trainen de medewerkers daarom elkaar.
De helpenden, verzorgenden, MBO- en HBO-verpleegkundigen brengen vanuit hun verschillende opleidingen allemaal andere kennis mee. In een carrousel leren ze van elkaar. Daarnaast hebben ze een buddysysteem opgezet, zodat van een collega in de praktijk een handeling geleerd kan worden die men niet goed in de vingers heeft.
Monique: “Tot acht jaar geleden werkte ik in het ziekenhuis. Daar kun je altijd heel direct iemand bij je werk betrekken. In de thuiszorg werk je individueel en zelfstandig. Dat kan en wil niet iedereen.”
Roosters
Om het werk in de thuiszorg aantrekkelijk te maken, worden roosters zo gezond en evenwichtig mogelijk gemaakt.
Corlien: “Als zelfregulerend wijkteam maken we zelf onze cliëntroutes. We proberen versnippering van werktijden te voorkomen en variatie aan te brengen. Om dit mogelijk te maken, is het soms noodzakelijk de zorg anders te organiseren.
Bijvoorbeeld door het douchen af te bouwen of dit in de middag te gaan doen. Bij ieder intake- of adviesgesprek maken we de afweging hoe we de beperkt beschikbare zorg zo eerlijk mogelijk kunnen verdelen.”
Werkdruk is hoog
Monique: “De werkdruk door tekorten in de zorg is heel vervelend. Het wordt echt naar als je cliënten moet afbellen omdat je het niet georganiseerd krijgt. Dan is er ook nog de administratieve druk van het bijwerken van indicaties of het invullen van een vragenlijst. Is dat nu echt allemaal nodig?”
Corlien valt in: “Het zou fijn zijn als we ons werk meer op basis van vertrouwen konden doen.”