De Oudheidkamer in Werkendam.
De Oudheidkamer in Werkendam. Foto: Bart Stoutjesdijk

Toekomst van de Oudheidkamer in Werkendam is onzeker: ‘Meer dan een klein, scheef museumpje’

Nieuws

Werkendam - De toekomst van de Oudheidkamer in Werkendam is onzeker. De gemeente Altena overweegt het pand aan Zevenhuizen 9 te verkopen.

Historische verenigingen en buurtbewoners zetten zich daarom in voor behoud van het karakteristieke pand, dat voor velen onlosmakelijk verbonden is met de naam van Grietje Post.

Burgemeester van Zevenhuizen

De Oudheidkamer was jarenlang het domein van Grietje Post, een markante Werkendamse die door buurtbewoners gekscherend ‘de burgemeester van Zevenhuizen’ werd genoemd.

Post bracht het kleine museum tot leven en zorgde ervoor dat allerlei vondsten werden verzameld en tentoongesteld.

Landelijke bekendheid

Landelijk verwierf zij bekendheid door televisieoptredens, onder meer in het programma ‘Man bijt hond’, waardoor bezoekers uit het hele land naar het kleine museum kwamen.

In die periode werd het pleintje bij de Oudheidkamer opgeknapt door de toenmalige gemeente Werkendam. Zo kreeg de buurt bijvoorbeeld nieuwe lantaarnpalen. Post zette het kleine pand en de buurt op de kaart.

Historische waarde

Zevenhuizen 9 is een arbeiderswoning van minimaal 150 jaar oud, gelegen in de oude kern van Werkendam. Het pand is klein, scheef en heeft geen verdieping.

Het gebruiksoppervlak bedraagt slechts 46 m². Sinds 7 april 1978 wordt het gebouw verhuurd aan Buurtvereniging Zevenhuizen voor een klein bedrag.

Alle kosten voor het gebruik van het pand komen voor rekening van de buurtvereniging, terwijl de gemeente incidenteel onderhoud aan de buitenzijde uitvoert.

Het pand staat op een locatie waar al sinds het midden van de 18de eeuw een gebouw moet hebben gestaan. Daarmee heeft het een lange historie die nauw verbonden is met de ontwikkeling van het dorp en de oude wijk Zevenhuizen.

Geen gemeentelijk monument

Binnen Werkendam zijn 34 gemeentelijke monumenten, aangewezen in 2007 met medewerking van de Historische Vereniging Werkendam en De Werken c.a. Zevenhuizen 9 is destijds niet aangewezen, omdat het in gebruik was als Oudheidkamer.

Dat zou voldoende waarborg bieden voor behoud, maar door het overlijden van Grietje Post in 2023 en recente ontwikkelingen is daar nu twijfel over ontstaan.

Onzekerheid over toekomst

Na het overlijden van Grietje Post dook in het gemeentearchief een brief op van 18 februari 2004, gericht aan de Stichting Oudheidkamer Zevenhuizen.

Daarin stond dat de maatschappelijke betekenis en cultuurhistorische waarde van het pand te beperkt zouden zijn.

De brief vermeldde verder dat de huurovereenkomst zou worden voortgezet en dat het pand bij opzegging of overlijden van Post op de vrije markt te koop zou worden aangeboden.

Hoewel de brief niet aan de huidige huurder, Buurtvereniging Zevenhuizen, was gericht, lijkt de gemeente deze voorwaarden nu te willen toepassen.

De verwachting is daarom dat het pand op korte termijn leeg moet worden opgeleverd en mogelijk wordt verkocht.

Behoud van het pand

Historische Vereniging Werkendam en De Werken c.a. en Stichting Monumentenbehoud Werkendam en De Werken c.a. hopen dit te voorkomen en hebben daarom contact gezocht met de gemeente Altena. Hun inzet richt zich primair op het behoud van het pand zelf en niet zozeer op de functie ervan.

Mogelijke opties zijn de voortzetting van het huidige huurcontract, overname door de Stichting Monumentenbehoud of een aangepaste overname.

Op korte termijn kan de stichting een beschrijving van het pand, de historie en de bijzondere betekenis opstellen, wat volgens de verenigingen voldoende aanleiding is om het als gemeentelijk monument aan te wijzen. Daarmee zou het pand in de huidige staat voor de toekomst behouden kunnen blijven.

Betrokkenheid van de buurt

Ook vanuit de directe omgeving klinkt steun voor behoud via een petitie. Initiatiefneemster is Anja den Hollander-Versteeg (51), die al dertig jaar tegenover het pand woont.

“Toen ik hoorde dat dit speelde, dacht ik: als buurtbewoner kan ik in ieder geval proberen aandacht te vragen voor het behoud”, vertelt ze.

Historische identiteit

Anja legt uit dat het pand voor de buurt symbool staat voor de historische identiteit van Zevenhuizen, met zijn smalle, kromme straatjes en kleine huizen.

Er moet al zoveel weg

“Er moet al zoveel weg. Dan is het zonde als ook zo’n authentiek pandje verdwijnt.”

De buurt was jarenlang nauw betrokken bij de Oudheidkamer. Zo hielpen buurtbewoners in 2006 bij het leggen van een nieuw dak op het pand.

“Het was een gezellige tijd, we hebben lief en leed meegemaakt.”

Grietje leefde voor het museum

De naam van Grietje Post is onlosmakelijk verbonden met de Oudheidkamer. Ze wordt herinnerd als een vrouw die volledig leefde voor het kleine museum.

“Die kamer was haar lust en haar leven. Ze genoot enorm van de aanloop en het contact met mensen.”

Bezoekers uit het hele land

Tijdens de televisieoptredens kwamen bezoekers uit het hele land, onder wie scholen en senioren, om het museum te bezoeken.

Ze heeft Werkendam echt op de kaart gezet

“Iedereen wilde dat vrouwtje en haar Oudheidkamer wel eens zien. Ze heeft Werkendam echt op de kaart gezet.”

Petitie

Dat blijkt ook uit de vele handtekeningen die in korte tijd zijn opgehaald met de petitie om de Oudheidkamer te behouden. Na enkele dagen staat de teller al bijna op driehonderd.

“Er tekenen mensen uit heel Nederland, ook oud-Werkendammers die Grietje nog hebben gekend of het televisieprogramma hebben gezien”, vertelt de initiatiefneemster.

Ter nagedachtenis

Anja hoopt uiteindelijk rond de duizend handtekeningen te verzamelen en wil deze aanbieden aan de gemeente Altena.

“Ik doe dit ter nagedachtenis aan Grietje en omdat we daar als buurt mooie tijden hebben gehad. Het is misschien niet bijzonder voor mensen van buiten, maar het is typisch Werkendams. Het zou jammer zijn als dat verloren gaat.”

Vervolg

Inmiddels heeft ook Philip den Haan, fractievoorzitter van AltenaLokaal, schriftelijke vragen aan het college gesteld over de situatie. De komende weken zal blijken of de gemeente Altena gehoor geeft aan de oproepen van de historische verenigingen en buurtbewoners.

Aanwijzing als gemeentelijk monument kan het pand beschermen tegen verkoop of ingrijpende verbouwing.

Voor de buurt en de vele bezoekers van weleer staat één ding vast: Zevenhuizen 9 is veel meer dan een klein, scheef museumpje.