Cirtex groeit door, maar circulaire textielketen blijft onder druk
NieuwsRivierengebied - Het regionale textielsorteercentrum Cirtex heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot een volwassen organisatie met duidelijke maatschappelijke waarde. Dat blijkt uit een evaluatierapport dat de prestaties, uitdagingen en toekomstkansen van het centrum in kaart brengt.
Cirtex verwerkt inmiddels 1,7 miljoen kilo textiel per jaar en speelt een zichtbare rol in het vergroten van bewustwording over circulair hergebruik in Rivierenland. Toch staat de ambitie van een volledig circulaire textielketen onder druk.
Vooruitgang, maar circulaire doelen nog ver weg
De landelijke doelstelling om in 2030 de helft van al het textiel circulair te hergebruiken, lijkt volgens het rapport voorlopig buiten bereik. De wereldwijde textielcrisis, dalende afzetmogelijkheden en vervuiling van ingezameld textiel remmen de transitie. Innovaties zoals Cirtex 2.0 en nieuwe samenwerkingen binnen het consortium bieden perspectief, maar vragen om aanvullende investeringen. De evaluatie benadrukt dat vooral richting 2050 – het jaar waarin Nederland volledig circulair wil zijn – verdere opschaling noodzakelijk is.
Inclusie als sterkste pijler
Op het gebied van sociale inclusie overtreft Cirtex de verwachtingen. Het sorteercentrum biedt een hybride werkomgeving waarin mensen met een ondersteuningsbehoefte passend werk vinden. Er zijn meer betaalde werkplekken gerealiseerd dan vooraf gepland, en medewerkers stromen aantoonbaar door naar regulier werk. Het uitstroompercentage ligt op 20 procent, aanzienlijk hoger dan de 4 procent uitstroom vanuit de productiehallen in Geldermalsen.
Daarnaast biedt Cirtex ontwikkelplekken, stages en mogelijkheden voor taakstraffen. Daarmee vervult het centrum een belangrijke rol in sociale participatie en vormt het een springplank voor mensen die elders moeilijk aan werk komen.
Financiële basis blijft kwetsbaar
Hoewel Cirtex in 2023 een positief financieel resultaat behaalde, stonden de jaren daarna onder druk door de internationale textielmarkt. De businesscase is volgens het rapport “smal” en daarmee kwetsbaar. Wanneer echter de bredere maatschappelijke effecten worden meegewogen – zoals lagere uitkeringskosten bij Werkzaak, inkomsten uit detacheringen en besparingen op transportkosten bij Avri – blijkt de maatschappelijke waarde aanzienlijk groter dan het financiële tekort.
Subsidies en bijdragen van partners waren de afgelopen jaren noodzakelijk om de continuïteit te waarborgen. Nieuwe innovaties moeten de financiële basis versterken en alternatieven bieden voor de huidige afhankelijkheid van buitenlandse afzetmarkten.
Cirtex heeft bestaansrecht, mits breder gekeken wordt
De evaluatie concludeert dat Cirtex bestaansrecht heeft, maar alleen wanneer het wordt beoordeeld vanuit een brede maatschappelijke businesscase. De maatschappelijke baten voor Avri en Werkzaak moeten daarbij hoger zijn dan het tekort bij Cirtex zelf. Het centrum vervult een unieke rol door circulariteit en inclusie te combineren en vormt een infrastructuur die economisch, sociaal en ecologisch van betekenis is.
Volgende stap: keten versterken en lokale afname stimuleren
De komende jaren zijn volgens het rapport cruciaal. Cirtex moet de samenwerking in de keten verder uitbouwen en de omzet verhogen. Gemeenten kunnen daarbij helpen door circulaire textielproducten – zoals wandpanelen of geluidsschermen voor de openbare ruimte – actief af te nemen. Daarmee wordt niet alleen de financiële positie van Cirtex versterkt, maar ook de regionale circulaire economie.
Het rapport schetst een organisatie die veel bereikt heeft, maar nog voor grote uitdagingen staat. Cirtex kan uitgroeien tot een blijvende pijler onder een duurzame en inclusieve regio, mits partners blijven investeren in de volgende fase van de circulaire textielketen.