Nieuwe, vaste presentatie ‘Het ontstaan van Tiel’ in museum
NieuwsTIEL • En wéér zat de zaal van het Flipje en Streekmuseum woensdagmiddag vol, dit keer voor de opening van de nieuwe, vaste presentatie ‘Het ontstaan van Tiel’. Met de presentatie op de vierde etage wordt het verhaal verteld van de kleine nederzetting aan de rivieren Linge en Waal, die uitgroeide tot een krachtige handelsstad én Hanzestad.
Getoond wordt de periode van 850 na Christus tot pakweg 1600. Museumdirecteur Jurriaan de Mol lichtte in zijn welkomstwoord, door terug te gaan in de tijd, een tipje van de sluier van de nieuwe presentatie op.
Fantastische handelsstad
“De grote concurrent Dorestad, het huidige Wijk bij Duurstede, lag aan de Rijn, maar die rivier verzandde en handelslieden - heel slim - keken al snel naar Tiel, die nederzetting aan de Linge”, vertelt hij. “In korte tijd ontwikkelde Tiel zich tot het Rotterdam van duizend jaar geleden. Een fantastische handelsstad met contacten in Sint-Petersburg, de Baltische staten en Scandinavië. Hoe we dat weten? Tiel had z’n eigen, keizerlijke munt, want Tiel was destijds in het bezit van de Duitse keizer. En die munten zijn ook in díe landen teruggevonden.”
Met rug aan de Waal
“Er werd hier van alles verhandeld; hout, wol, wijn, aardewerk”, aldus De Mol. “En als we op de kaart kijken, dan zie je dat Tiel eigenlijk met z’n rug aan de Waal ligt. Veel mensen begrijpen dat niet, omdat de Linge aan de andere kant was, waar nu de Waterstraat is. En even de boel zomaar veranderen toen de Linge verzandde gebeurde niet, want dat was veel te duur. Daar stonden immers de pakhuizen, daar waren de kades. Tiel was dus hetzelfde lot beschoren als Wijk bij Duurstede; de Linge verzandde, verschríkkelijk.”
Relatieve neergang
Er brak vervolgens een periode van relatieve neergang aan, er werden niet meer zoveel zaken gedaan. Uiteindelijk, tot overmaat van ramp, kwam Tiel in Brabantse handen terecht. Dat duurde van 1200 tot 1334. De Tielenaren waren boos omdat de Brabanders de stad verwaarloosden. Ze gingen daarom samenwerken met graaf Reinoud II van het hertogdom Gelre. Tiel werd opnieuw Gelres en is dat tot op de dag van vandaag.”
Grote jaarmarkten
Er brak opnieuw een bloeiperiode aan. Tiel werd een regionaal centrum met veel markten. “Voor boeren met boter, kaas en eieren. Er waren grote jaarmarkten, waar mensen van heinde en verre naartoe kwamen. Daarna brak er een oorlog uit met de Spanjaarden. Tiel werd Spaans en hoorde uiteindelijk toch weer bij de noordelijke Nederlanden. En dat is zo gebleven. Tiel legde toen vestingwerken aan; wallen, van die bastions om de stad goed te verdedigen en hield dapper stand. En ik denk dat wij, anno 2024, kunnen zeggen: Tiel houdt nog steeds stand, anders hadden we hier niet gezeten.”
Brabanders
Burgemeester Frank van der Meijden kwam in zijn speech nog even terug op de periode na 1200. “Ik beloof u als Brabander dat ik de stad niet zal verwaarlozen”, grapte hij. Van der Meijden is trots op Tiel en op het museum. “Die trots mag nog wel wat meer geëxponeerd worden”, vindt hij. “Ik neem nog wel eens Brabanders mee naar Tiel en die kijken zich de ogen uit de kop naar wat wij hier te bieden hebben.”
Nog láng niet klaar
“En we hebben ook in de toekomst nog veel meer te bieden”, aldus Van der Meijden, “want Jurriaan is nog láng niet klaar. Net als het college en de gemeenteraad nog niet klaar zijn met de ambitie om van Tiel nog iets mooiers te maken.”
Ook wethouder Carla Kreuk nam, hoewel een groot deel van het gras door De Mol al voor haar voeten was weggemaaid, nog een duik in de geschiedenis van Tiel. “Vandaag hebben wij hier boven echt een unieke presentatie, die ons de kans biedt een reis door de tijd te maken.”
Beter voor het voetlicht
“We zijn er als college en raad volop mee bezig om deze stad nog mooier te maken en ook ons verleden, onze geschiedenis, als één van de oudste steden van Nederland, nog beter voor het voetlicht te brengen.”
De wethouder bedankte iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan de nieuwe presentatie.