Jan Bouwhuis 60 jaar Tiels stadsfotograaf: ‘Ik ga door tot ik omval’
NieuwsTIEL • ‘Mooi en bijzonder’ is de titel van een boek met vijfhonderd foto’s dat op zaterdag 30 november in het Regionaal Archief Rivierenland wordt gepresenteerd om Jan Bouwhuis’ jubileum als pers- annex stadsfotograaf te vieren. De Vereniging Oudheidkamer voor Tiel en Omstreken wil hiermee deze mijlpaal niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Het boek is in nauw overleg met Jan Bouwhuis samengesteld.
Om en nabij een miljoen foto’s maakte Jan Bouwhuis sinds september 1964. Om daar per jaar één foto uit te kiezen voor een expositie met bijbehorende catalogus of boekje, is welhaast onmogelijk. En dus werd het geen catalogus of boekje, maar een boek. Niet met zestig, maar met vijfhonderd foto’s. Ingedeeld in thema’s, verdeeld over 128 pagina’s, met bijbehorende teksten van Emile Smit.
Besmet met virus
Jan Bouwhuis’ vader Gerrit, winkelier en persfotograaf, had vroeger een zaak in de Tielse Waterstraat. Er kwamen regelmatig journalisten over de vloer en ook Jan werd daardoor besmet met het virus.
“Ik ben begonnen toen ik zeventien was”, vertelt hij. “Ik fotografeerde vóór die tijd al als mijn vader zei: Jôh, ga daar staan maak een foto, zoals bij het eerste fruitcorso in 1961. Ik werkte toen nog in opdracht van mijn vader. Maar toen ik zestien, zeventien was had ik zelf een bromfiets. Eerst een Batavus en later een Zündapp.”
Startmoment
“Dus kon ik zelf op pad, met mijn fototas om de nek, om foto’s te maken met mijn Asahi Pentax. Dat was toen een hele goede kleinbeeld-spiegelreflexcamera. Het moment van de opening van de Maartenskerk - in september 1964 - was het moment dat ik niet beneden bleef, maar ook naar boven ging om foto’s te maken. Die werden vervolgens door de kranten gebruikt. Dat zie ik als startmoment, ook omdat ik die foto’s toen zelf af ging werken.”
Persfotograaf
Jan Bouwhuis wordt tegenwoordig vaak stadsfotograaf genoemd, maar hij is eigenlijk persfotograaf. “Stadsfotograaf komt doordat ik heel veel in Tiel deed. Iemand heeft toen bedacht: Dan kunnen we hem beter stadsfotograaf noemen. Bij sommigen klinkt dat beter dan persfotograaf. Mij maakt het niet uit hoe het beestje heet.”
Omroep Gelderland
Tot 2015 was Bouwhuis niet alleen in Tiel, maar ook in de regio actief. “Ik heb nooit de behoefte gehad om veel op pad te gaan. Je hebt fotografen die het hele land door gaan, maar ik zit het liefst in het rivierengebied. Vanaf 1999 ben ik ook voor Omroep Gelderland in een vrij groot gebied video gaan maken, voor televisie. Gewone onderwerpen, maar ook 112-onderwerpen. Het moest toen echt wel belangrijk zijn. Nu wordt een fietser die de sloot in rijdt al gepubliceerd.”
Teleurgesteld
“In 2015 had ik er een beetje genoeg van om bij nacht en ontij op pad te gaan en ben ik met tv gestopt. In die tijd speelde ook dat ik niet meer voor De Gelderlander mocht fotograferen, wat ik zo’n vijftig jaar heb gedaan. Ze vonden dat je moest stoppen als je aan je pensioen toe was, om jongeren de kans te geven. Daar was ik het niet mee eens en ik ben daarover nog steeds teleurgesteld.”
Alle registers open
In hetzelfde jaar begon Jan, omdat hij niet meer voor het dagblad kon werken, de lokale nieuwssite De Tielenaar. “Die domeinnaam had ik in 2000 al vastgelegd, want zoiets wilde ik in de toekomst al gaan doen. Toen De Gelderlander wegviel, konden alle registers open.”
Titel van het boek
Opvallend genoeg zegt Jan van de afgelopen zestig jaar geen favoriete foto’s aan te kunnen wijzen. “De titel van het boek is ‘Mooi en bijzonder’, omdat niet alle foto’s die ik heb gemaakt en in die in kranten zijn verschenen mooi zijn. Een bijzondere foto hoeft niet mooi te zijn, maar wel bijzonder, zodat ie in de krant komt. Daarnaast probeer ik soms mooie foto’s te maken, vandaar de titel ‘Mooi en bijzonder’.”
Onderdeel van ‘t nieuws
Jan komt desgevraagd wel met een spannend voorval, één van de vele, waarbij hij min-of-meer onderdeel werd van het nieuws. “Op het woonwagenkamp hier in Tiel was vroeger regelmatig wat te doen. Er werd nogal eens geschoten en bij zo’n schietpartij moet je natuurlijk niet te dichtbij komen.”
Schietpartij
“Op enig moment was er een man in zijn buik geschoten. Ik stond op dat moment buiten het woonwagenkamp te wachten. De broer van die man - uit Vlijmen - wilde dat hij snel naar het ziekenhuis zou worden gebracht, dus dat heb ik gedaan. Via de mobilofoon heb ik Tonnie, mijn vrouw, gevraagd: Kijk even wie er weekenddienst heeft, het Bethesda of het Andreas. Het werd ‘t Andreas. Die mensen waren daar zo blij mee, dat ik zelfs in het ziekenhuis mocht fotograferen. Die foto’s hebben toen de landelijke kranten gehaald en staan ook in het boek, mét het verhaal erbij.”
Twee keer opgepakt
Bij het hoogwater in 1995 kreeg Jan, die het gebied niet wilde verlaten, toestemming om te blijven. “Ik heb hier toen gefotografeerd, terwijl iedereen geëvacueerd was. Ook in opdracht van de organisatie die alles moest regelen. Ik heb dus lege straten kunnen fotograferen. Ze waren namelijk bang dat, als mensen terug zouden komen, ze niet zouden geloven dat iedereen Tiel uit zou zijn geweest. Alleen, niet alle politiemensen wisten dat ik zo’n vergunning had, dus ik ben tot twee keer toe opgepakt.”
In de genen
Jan Bouwhuis is inmiddels 77. Hoe lang hij nog doorgaat? “Zo lang mogelijk, tot ik omval”, zegt hij. “Dat zit in de genen.”