'Rust is iets wat écht nodig is'
tiel • Gijs Vos uit Tiel is, samen met Sven van Gelder, oprichter van erNAH. Zij hebben deze stichting zo'n vier maanden geleden opgezet door en voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH), als een soort 'tussenpersoon' tussen diverse hulporganisaties en mensen met NAH. Gijs en Sven kunnen daarnaast rekenen op de hulp van Sonja Sliedrecht.
Op woensdag 20 november is er in sporthal Westroijen een kennismakingsdag, waar belangstellenden tips & tricks krijgen, maar ook informatie over bijvoorbeeld de kook- en schilderworkshops van erNAH.
In juni 2004, acht dagen voor zijn trouwen, kreeg Gijs een heel zwaar auto-ongeluk. Hij klapte achterop een stilstaande file. "Op een vrachtwagentje", aldus de inmiddels 55-jarige Gijs. "Ik ben met de traumaheli vervoerd en werd wakker in het ziekenhuis. Het huwelijk hebben we dus wel een jaar uit moeten stellen. Ik had een verbrijzelde knie en er was ook daarnaast heel veel kapot, maar dat is gelukkig allemaal gerepareerd."
Geen lontje meer
In september 2020, ruim zestien en een half jaar na het ongeluk, zei Gijs zijn echtgenote tegen hem: Meld je alsjeblieft ziek, want zo gaat het niet langer. De reden: "Ik had niet een kort lontje, maar eigenlijk gewoon helemaal geen lontje meer. Ik was wel diverse keren bij de huisarts geweest, omdat ik sinds het ongeluk 24/7 moe was en altijd hoofdpijn had. En de huisarts zei: Je hebt zó'n klap gehad, dus dat kan allemaal."
Uiteindelijk ben ik doorgestuurd en is bij mij een neuropsychologisch onderzoek, afgenomen. Daaruit bleek dat ik sinds het ongeluk rondliep met hersenletsel. En dat ik al die jaren alleen maar gelopen, gewerkt en geleefd heb op adrenaline en wilskracht. Ik ben daar niet trots op, maar deskundigen stonden versteld; hoe heb je dít kunnen doen?"
Gijs had in het begin ook een vorm van afasie. "Dan zeg je dingen die je totaal anders bedoelt", legt hij uit. "Je krijgt daardoor zóveel misverstanden en miscommunicaties. Maar ja, hersenletsel heb je en dat blijf je houden."
De moeheid is er bij Gijs nog steeds. "Maar ik moest van de psycholoog verplicht rusten, waardoor de moeheid niet het eerste is waar je aan denkt als je wakker wordt. En dat heeft ontzettend veel voor me gedaan", aldus Gijs. "Want als je de dag al moet beginnen van pffff, ik wou dat het alweer avond was, dan kon ik m'n bed weer in; dat is verschrikkelijk. In het begin vond ik het ook verschrikkelijk om afgekeurd te worden, op mijn 54ste. Dat was aan mij niet besteed."
"Samen met Sven, die een hersentumor kreeg toen hij nog vrij jong was, heb ik een behandeling gevolgd bij Hersenz", vertelt Gijs. "Wat kapot is in de hersenen, is niet meer te maken. Wij krijgen wel goede handvatten en tools om om te gaan met onze beperkingen. Als voorbeeld: Met NAH heb je een kort lontje, je bent snel boos, prikkelbaar en je kunt wel eens flink uit de bocht vliegen. Daarvoor is de stop-denk-doen methode. Rust is ook iets wat echt moet. Doe je dat niet, dan wordt het lontje nóg korter en degene die het merkt is bijvoorbeeld je partner. Je voelt je bovendien onbegrepen, waardoor de frustratie er dan uit komt." Gijs weet dus heel goed wat zijn vrouw en andere mensen om hem heen meemaken. "Maar ja, het ís zo, dus dan geef je daar maar aan toe", relativeert hij.
Half woord is genoeg
Zwaar auto-ongeluk bezorgde Gijs Vos, initiatiefnemer van erNAH, hersenletsel.
Samen met Sven van Gelder richtte Gijs dus de stichting erNAH op. "Het is heerlijk om met lotgenoten te kletsen, want we zien er normaal uit, maar bij sommigen kunnen de woorden wel eens anders zijn en wij weten met een half woord wat we aan elkaar hebben. En Sven opperde het idee om iets te beginnen voor andere lotgenoten. We hebben meteen de koe bij de horens gevat, want er is zó weinig bekend over NAH. Toch zijn er zo'n 140.000 Nederlanders per jaar die het oplopen en uiteindelijk, na de behandeling (erna = erNAH), moet je toch alles zelf doen."
De kennismakingsochtend en -avond van de Stichting erNAH wordt gehouden in sporthal Westroijen aan de Predikbroedersweg 14, Tiel; 's ochtens van 9:00 tot 12:00 uur in de kleine zaal, 's avonds van 18:00 tot 20:30 uur in de grote zaal. Info/aanmelden: www.ernah.nl of info@ernah.nl.