Plannen voor viering 80 jaar vrijheid
Tiel • Zes gemeenten in het Rivierengebied werken samen om 'herinneringstoerisme' een boost te geven. De viering van tachtig jaar vrijheid, in 2025, is daar natuurlijk een mooi uitgangspunt voor.
Buren, Tiel, West-Maas en Waal, Neder Betuwe, Overbetuwe en Lingewaard hebben samen met erfgoedinstellingen en WO2-organisaties een bijzonder regioprogramma opgesteld: 'Strijd en Leed in Rivierengebied', waarbij de langdurige ligging aan de frontlinie in 1944-1945 centraal staat. Donderdag toonden zij het programma in het Regionaal Archief.
Wethouder Dave Verbeek van de gemeente Tiel heeft zelf weinig meegekregen van de oorlog. "Er werd thuis niet over gesproken. Ik weet wel dat de herinnering levend gehouden moet worden." De provincie Gelderland speelt een centrale rol in het herdenkingsjaar. "Ons rivierengebied heeft meer schade geleden dan Rotterdam", vertelde gedeputeerde Peter Drenth. "In september 1944 kwam het front bij ons te liggen, de bevrijding duurde hier ruim zeven maanden. Als provincie willen wij stil blijven staan bij wat er geweest is met verbinding naar vandaag de dag."
Ella Kok-Majewska vertelde over de rol van het Regionaal Archief in 80 jaar vrijheid. "Wij hebben persoonlijke verhalen vastgelegd over de oorlog en persoonlijke dingen verzameld. Wij willen mensen van nu raken met verhalen van toen. Er is een programma ontwikkeld voor scholen in onze regio. Radboud-studenten verzamelden twintig verhalen, die bewaard blijven om niet vergeten te worden." Ella toonde filmmateriaal van 5 mei 1945 in Zaltbommel, de herdenking van gevallenen aan het begin van de Tweede wereldoorlog in Ochten uit de jaren ’50 en van een bevrijdingsoptocht in Tiel.
Veel activiteiten
Remco Janssen hoopt op een nog nauwere samenwerking tussen de gemeenten. "De initiatiefnemers kunnen van elkaar leren en vele handen maken licht werk." Voorzitter van Tour de Waal, Gerard Nieuwenhuis, lichtte een tipje van de sluier op van hun programma: "Diverse fietsroutes, vrijheidsmaaltijden, culturele activiteiten en een vrijheidskrant, in samenwerking met Oranjeverenigingen en 4 en 5-mei verenigingen." Erfgoed Gelderland vertelde over hun project met MBO'ers, Musea en Burgerschap om zo jongeren te betrekken en bewust te maken van oorlog en vrede. De gemeente Buren wil een kleinschalige herdenking houden om veteranen als helden te eren. "Wij gingen op zoek naar invulling daarvoor en kwamen bij het Orkest Koninklijke Luchtmacht terecht. Spontaan namen zij ons op in hun landelijke tour. Zo is er op vrijdag 17 januari in Sporthal Lignum in Maurik vanaf 20:00 uur het veteranenconcert It's all about freedom, met zangeres Anneke van Gierbergen”, aldus wethouder Monique Bettink van de gemeente Buren. Tickets: https://orkestklu.nl/concert/its-all-about-freedom/
Tenslotte vertelde Jurriaan Mol nog over het project 'Keuzevrijheid' met een liberationroute om 'herinneringstoerisme' blijvend een boost te geven (www.liberationroute.nl en www.vrijheidgelderland.nl.)
Marjon de Lange