Theaterduo LUDIQUE! grasduinde in nalatenschap Robert Long
tiel • Voor de voorstelling LevensLONG gingen de mannen een unieke samenwerking aan met Kristof Rutsaert, de weduwnaar van Robert Long. Ze kregen de sleutel van een heuse schatkist aan liedjes, zowel Nederlands- als Duitstalig, van de in 2006 overleden zanger.
De mooiste pareltjes regen ze aaneen tot een theatraal programma over liefde. Al meer dan 20.000 bezoekers genoten ervan, nu is het de beurt aan Tiel.
Hoe kwam Robert Long in jullie leven?
“Zijn grootste hits had hij eerder, dat klopt. Maar we zijn beiden breed opgevoed, ook muzikaal. Dus de muziek die thuis klonk was divers en er zat zeker ook werk van Robert Long bij. Als kind ben je je misschien niet meteen bewust van de kracht van zijn werk, dat kwam later pas. We leerden hem pas echt kennen tijdens onze opleiding Muziektheater, daar kwam hij regelmatig voorbij. Terecht, hij was een van de meest verfijnde en spraakmakende kleinkunstenaars. Maar ook iemand die discussies niet schuwde en tegelijk heel open was over gevoelens. Daarmee raakt hij nog steeds. Ook toen wij op een punt in het leven kwamen waarop je jezelf de vraag stelt: wie ben ik en herken ik in hem?”
Je hoort zijn nummers niet zo vaak meer. Dat is best opmerkelijk.
“Dat vind ik ook, vooral omdat zijn muziek op veel vlakken tijdloos is en hij als geen ander emoties kon bezingen. Aan de andere kant begrijp ik het wel, die summiere aandacht. Want hoe vaak zijn er nou Nederlandse kleinkunst of chansons te horen, op de radio? Als het om Nederlandstalig gaat is het vooral popmuziek. Ik snap ergens dat dat de tand des tijd is, maar het is ook armoede. Long, maar ook Liesbeth List of Toon Hermans hoor je zelden, alleen Ramses Shaffy klinkt soms. Onze grootheden worden helaas vergeten en voor ons is dat genoeg reden daar wat aan te doen. Het grappige is dat, zodra wij ergens een voorstelling spelen of vooraf op radio geïnterviewd worden, ineens veel meer mensen bijvoorbeeld op Youtube op zoek gaan naar zijn nummers van destijds. Dat zegt genoeg, de muziek spreekt nog steeds veel mensen aan.”
Waarop mag Tiel zich verheugen?
“Laat ik eerst zeggen waarop wij ons verheugen. Dat zijn bezoekers die met open mind en hart naar deze voorstelling komen. Robert was een solist, wij laten zijn nummers van twee kanten zien, we presenteren zijn nalatenschap op theatrale wijze. Het is dus geen concert met de mooiste liedjes, maar een theatraal verhaal over de liefde waarin zijn liedjes of fragmenten daarvan zitten. Daardoor ontstaat een ander soort spanning, kom je als toeschouwer nog wat dichter bij je gevoel. Of dat nu emotie over naderend afscheid is of gevoelens van puur geluk die vrolijk maken. We voegen een extra laagje toe.”
Dat enorme oeuvre zal keuzestress opgeleverd hebben?
“Het was inderdaad nauwelijks te doen. Hij was vanaf de jaren ’70 tot vlak voor zijn dood in 2006 actief, hij maakte veel meer moois dan wij wisten. Kiezen was inderdaad een kwestie van kill your darlings. Maar ja, het moest wel passen in een voorstelling van twee uur.”
Mooiste compliment is dat mensen laten weten dat ze geraakt zijn
Ambitie van Robert was ook Duitsland te veroveren, maar zijn ziekte haalde hem in.
“Veel van zijn hits zijn vertaald. Flink zijn, Kalverliefde, Jij wou mij totaal; het is allemaal hertaald destijds. Er werden door Michael Kunze veel meer nummers vertaald voor zijn Duitse LP’s en de Duitse tour waarop hij zich voorbereidde. Het kwam er niet meer van maar wij willen zijn missie voltooien. Met LevensLONG doen we niet alleen Nederlandse theaters aan, we hebben ook al in Duitse theaters gestaan.”
Robert had meer gezichten.
"We laten al zijn kanten zien want in dit programma verbeelden we een relatie. En ook daarin laat je meerdere kanten van jezelf zien, toch? In de theatrale vertelling komen zeker ook enkele van deze titels aan bod, Jezus Redt en Die van mij, of in Our Father, waarin klinkt: "Please tell me why did you create a man like me?” In alles zit zijn zoektocht naar liefde en erkenning.”
Maar zijn de teksten nog van nu?
"Absoluut! Sommigen refereren sterker aan zijn tijd, omdat er namen van een kardinaal of tv-presentator inzitten. Maar dat is geen probleem, namen zijn inwisselbaar. Essentie is dat zijn tijdloze teksten, samengevoegd in dit nieuwe verhaal, nog steeds actueel zijn. Waar hij bijvoorbeeld zong over de oliecrisis en de koude oorlog, zijn oorlogen in Oekraïne en het midden oosten onze realiteit. De vraag die wij ons stellen is exact dezelfde als die hem bezighield: wat komt er over ons heen?”
Wat doet LevensLONG met publiek en met Long-fans in het bijzonder?
"We speelden in kleine en grote zalen, in Nederland en Duitsland. Vaak zitten er die-hard Longfans in de zaal, niet zelden met een licht-kritische houding. Voor velen was Robert Long bijna een heilige, dus de lat ligt nogal hoog. Het mooiste compliment na afloop is dat mensen laten weten dat ze geraakt zijn. We hopen dat we dat ook in Tiel mogen bereiken.”