'Stel verkoop van monumenten uit!'
maurik • Er is een kleine volksopstand gaande in het stadje Buren. Met petities, flyers, sprekers en zelfs een bijdrage van stadsdichter Fred Eggink.
De aanleiding is de verkoop van vier historische panden door de gemeente, waardoor de huidige gebruikers buiten spel dreigen te komen staan. Afgelopen dinsdag togen meer dan honderd inwoners naar Maurik om tijdens de raadvergadering het protest kracht bij te zetten."Stop de verkoopprocedure voordat het te laat is. Onze organisaties kunnen de gemeente ook financieel ontzorgen", klonk het.
In allerijl werden tientallen extra stoelen aangevoerd om alle bezoekers op een zitplaats te bieden bij de raadvergadering van 1 oktober. Naast de mensenmassa uit Buren-stad waren er ook tientallen inwoners uit Lienden aangeschoven uit protest tegen een ander gemeentelijk plan - de locatie van een nieuwbouwproject. Genoeg ingrediënten om reuring te veroorzaken in de raadzaal, maar het bleef beschaafd - zelfs de spandoeken bleven opgerold. Wel was er regelmatig applaus voor insprekers te horen, ondanks de herhaalde oproep van de voorzitter om "niet te klappen en te joelen". De sfeer paste bij de insteek van de insprekers: kritisch, maar constructief. "Gemeente, denk in oplossingen, niet in problemen", was de oproep van een spreker uit Buren. "Werk met ons samen aan alternatieven voor verkoop."
Vijf stichtingen op de barricaden
De verkoop van vastgoed stond niet op de agenda, maar inspreken was wel mogelijk. Maar liefst vijf lokale stichtingen uit Buren maakten gebruik van die gelegenheid omdat ze zich grote zorgen maken over de aanstaande verkoop van vier historische panden in het centrum. Het betreft gebouwen die nu een publieksfunctie hebben en veel bezoekers naar het stadje trekken: De synagoge, het pand van museum Buren en Oranje, de molen en het Poortgebouw (inmiddels leeg). De bestemming van deze panden verandert niet bij verkoop, maar de kans dat ze dan een andere invulling krijgen is groot. Bovendien is het voor veel non-profitorganisaties niet haalbaar om een marktconforme huur te gaan betalen.
Knelpunten
Verkoop beperkt ook de mogelijkheden voor nieuw aanbod zoals 'Cultuurpoort Buren' in het Poortgebouw (gelijknamige stichting i.o.) zo maakt één van de initiatiefnemers duidelijk. Bovendien is het Poortgebouw, een rijksmonument met bijzondere werfkelders, volgens de organisatie ten onrechte bestempeld als "commercieel vastgoed zonder strategische waarde." Ook de vertegenwoordiger van de Stichting Beheer Synagoge heeft zijn huiswerk gedaan en constateert dat het rapport dat tot het besluit tot verkoop van de synoge leidde, "vol zit met fouten." Het verkoopbesluit heeft hen overvallen omdat de verwachting was dat er nog overleg over alternatieve oplossingen mogelijk was. Voor Museum Buren en Oranje is het grootste probleem dat de broodnodige vernieuwing van het museum maar niet van de grond komt vanwege de onduidelijkheid over de huisvesting op langere termijn. "Voor dergelijke investeringen heb je zekerheid nodig voor een jaar of tien, geen jaarcontracten." Alhoewel de individuele positie van de betrokken organisaties verschilt, delen ze dezelfde zorgen over de toekomst: Verkoop van deze vier panden gaat ten koste van de leefbaarheid, de aantrekkelijkheid en het culturele klimaat van het stadje. En dat is extra zorgelijk omdat er de afgelopen jaren al veel trekpleisters en voorzieningen uit het centrum zijn verdwenen. Het is een toekomstbeeld dat de andere insprekers, van Stichting Burgers voor Buren en stichting Visscher Classique, volmondig bevestigen.
De Burense organisaties hebben de afgelopen tijd geenzins stil gezeten. Er zijn gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de politiek, de ambtenarij, fondsen en adviesbureau's. Met steun van stichting Burgers Voor Buren werken ze nu hard aan plannen (business-cases) die hun organisaties toekomstbestendig maken én de gemeente financieel ontzorgen. Er zijn zelfs nieuwe stichtingen opgericht om te zorgen voor de benodigde juridische basis en om een beroep te kunnen doen op fondsen en subsidies. Want er zal, naast de inkomsten uit eigen activiteiten, extra geld nodig zijn als de organisaties zelf de exploitatie en beheer van "hun" pand op zich gaan nemen. Om die plannen goed uit te werken, is medewerking van de gemeente nodig, benadrukken de insprekers. In de vorm van overleg, informatie en mogelijk een "bruidsschat" voor de eerste jaren. En dat vraagt tijd. Vandaar de dringende oproep uit Buren om het verkoopproces voorlopig stil te leggen. Want zodra de panden te koop worden gezet, is hun kans verkeken. De pleidooien leveren een klein succesje op: wethouder Maier belooft een nieuw collegevoorstel, dat in 2025 wordt besproken.