Toekomstvisie uiterwaarden bij Maurik
maurik • En wat zijn de mogelijkheden voor ondernemers? Nieuw onderzoek, toegespitst op het gebied tussen Maurik en Ingen, is gedaan door mensen van de Vrije Universiteit Amsterdam, in samenwerking met Dijkwacht Buren. Onderzoeker Bastiaan Kock gaf woensdagavond voor gemeenteraadsleden van Buren een presentatie van de uitkomsten.
Vanwege de ligging aan het water is het prachtige, groene gebied met verhoogde terpen - op de plek waar vroeger steenfabrieken stonden - aantrekkelijk voor recreatie. Er zijn echter nogal wat tegenstrijdige belangen. Zo baart het groeiende aantal vakantiehuisjes in de uiterwaarden omwonenden zorgen. Zij vragen zich af hoe het met de verkeersveiligheid op de dijken staat en met de toegang tot de rivier. En of het mooie landschap van de uiterwaarden intact blijft. Massaal steunen zij daarom de acties van Dijkwacht Buren voor het behoud van deze waarden. Piet Vellinga, bestuurslid van deze organisatie, zegt dat met name door de reuring rond de situatie bij de Loswal het initiatief tot dit onderzoek is genomen.
Hoogwaterbestrijding
Hoe moet dit gebied dan verder ontwikkeld worden? In het kader van hoogwaterbestrijding en 'ruimte voor de rivier' is lang niet alles toegestaan. Zo zouden eigenaren van recreatieparken wel uitbreiding willen, maar dat blijkt lastig door Europese en nationale regelgeving. En de provincie wil dat noodzakelijke hoogwaterbestrijding gerealiseerd wordt in combinatie met de ontwikkeling van karakteristieke riviernatuur, om onder meer verlies van biodiversiteit tegen te gaan.
Het onderzoek geeft een aantal suggesties. Omdat de Limes door het gebied loopt zou een educatief bezoekerscentrum waardevol en aantrekkelijk kunnen zijn. Daar kan een vaste expositie komen over de geschiedenis, terwijl ook wisselende kunstenaars er zouden kunnen exposeren. Een ander idee is om er een buitenoefenplaats voor fitnessliefhebbers te maken. Langs wandel- en fietspaden zouden borden geplaatst kunnen worden met informatie over de rivier, de Limes en de omliggende natuur. Hier zouden ook excursies onder leiding van een gids door het natuurgebied kunnen starten.
Ideeën
Bij het Stuwcomplex zou bijvoorbeeld een maquette kunnen komen waar de werking van sluis, stuw, waterkrachtcentrale en vistrap wordt uitgelegd; iets dat in de eerste plaats leerzaam is voor de jeugd uit de omgeving. Een tentoonstelling waarin uitleg wordt gegeven over de winning van zand, klei en grind in samenhang met de ter plekke gedane archeologische vondsten zou er ook een plek verdienen. Uit het onderzoek blijkt verder dat hier ruimte is voor een kwelgeul, die de (grond)waterstroom kan beheren bij de stuw. Het graven van dit kanaaltje levert meteen klei op, waarvan de opbrengst besteed kan worden aan natuurbeheer.
Een ander idee is stilteplekken creëren, waar wild kan worden geobserveerd. In de uiterwaarden leven immers veel bijzondere diersoorten, zoals weidevogels, vleermuizen, bevers en amfibieën. En de biodiversiteit kan een impuls krijgen door de aanleg van pluktuinen.
De ontwikkeling van de wat hoger liggende terreinen van de voormalige steenfabrieken is nog een punt van discussie: grondeigenaren zien geen ruimte voor beperkte recreatie, iets wat de voorkeur heeft van de gemeente Buren. Een suggestie is ook om de Ingensche Waarden samen met het Natura 200 gebied tot één geheel te vormen.
Bij alles is, volgens de onderzoeker, samenwerking van cruciaal belang. Het gebied kent vele grondeigenaren, die niet allemaal meteen bereid zijn om bijvoorbeeld een wandel- of fietspad over hun perceel toe te staan. Voor zijn onderzoek interviewde Kock veel betrokkenen. Ook zijn ideeën en wensen van de ruim honderd aanwezigen op de eind februari gehouden bijeenkomst van de Dijkwacht meegenomen. De gemeente Buren werkt nu een gedetailleerd plan uit over wat er mogelijk is rondom het Eiland van Maurik en gaat dat voorleggen aan belanghebbenden.
Ellis Frans-Kapma