'De werkweek bestond uit zes dagen'
west betuwe • Tegenwoordig is het heel normaal om, op een door ons gewenst moment, met het vliegtuig naar een willekeurig land waar ook ter wereld een week of drie op vakantie te gaan.
Het lijkt allemaal heel normaal, maar een jaar of zeventig geleden had het woord vakantie toch echt een andere lading. Het was de tijd waarin de vrouwen voornamelijk thuis werkten. De mannen werkten buitenshuis en moesten zorgen dat er voldoende geld binnenkwam om het gezin van de dagelijkse behoeften te kunnen voorzien en om alle lasten te kunnen betalen.
Tot 1959 bestond een werkweek uit zes dagen waarin 48 uur werd gewerkt. In het voornoemde jaar werden de eerste cao’s afgesloten waarin een werkweek met 45 uur werd afgesproken. Pas in december 1960 werd de vijf daagse werkweek wettelijk goedgekeurd. In de jaren daarna werd de werkweek stapsgewijs terug gebracht naar veertig uur met een vrije zaterdag.
Veel mensen bleven in de vakantietijd gewoon thuis. Sommigen omdat ze gewoon niet de behoefte hadden om op vakantie te gaan. Anderen omdat ze rond het huis achterstallig werk hadden, of dat er dieren gevoerd moesten worden of dat er simpelweg niet voldoende geld voor was.
Angst
Wat ook mee speelde was de angst om in het buitenland ziek te worden of een ongeluk te krijgen. De vele veehouders en fruittelers in de West Betuwe konden al helemaal niet op vakantie. Er moest vee worden gevoerd, het gras moest worden gemaaid en de kersen, pruimen, peren en appels moesten worden geplukt. In de landbouwsector was vrije tijd er niet of nauwelijks. Al met al was het geen vanzelfsprekendheid om op vakantie te gaan. Uiteraard waren er wel gezinnen die met een bungalowtent of een caravan achter de auto erop uit trokken. Favoriet was in die tijd de Nederlandse kust. Een minderheid bracht hun vakantie in het buitenland door.
Op de fiets
Ze kozen meestal voor de Ardennen, Duitsland, Zwitserland of Frankrijk. Ook werd er vaak voor gekozen om een paar dagen naar wat verder weg wonende familie of goede vrienden te gaan. Dat was vertrouwd, veilig en betaalbaar. Zo gingen wij jaarlijks op de fiets naar Rhenen. Daar woonde een zus van mijn moeder met een gezin met acht kinderen. Toch was er altijd plaats om ons gezin, met vier kinderen, te herbergen.
Anderen gingen dagjes uit. Een populaire invulling van een dagje uit was picknicken met Familie of vrienden. Met de fiets of de auto vanuit de West Betuwe vaak naar de Veluwe of naar de Drunense Duinen. Er werden dan manden met eten en drinken meegenomen. Ook het Ouwehands Dierenpark in Rhenen was een van de favoriete plekjes om naar toe te gaan. Wie is er eigenlijk niet met de man die verkleed was als beer op de foto gegaan?
De Historische Kring West-Betuwe verenigt ruim 300 leden die belang stellen in regionale geschiedenis of in hun Betuwse voorouders. Het werkgebied van de Kring is het deel van de 'Betuwe' dat ongeveer wordt begrensd door Lek en Waal, Amsterdam-Rijnkanaal en Diefdijk.
Nelis van Ooijen (Historische Kring West Betuwe)