Dakgoten Grote Kerk worden hersteld
VIANEN • Historische monumenten zoals de Grote Kerk (ca. 1542) te Vianen moeten onderhouden worden om voor het nageslacht behouden te blijven. Vooral leien daken, goten en waterafvoer verdienen de absolute aandacht. Ongemerkt kan water grote schade aanbrengen aan historisch erfgoed zoals de bijvoorbeeld de Grote kerk.
De koperen goten van het Grootkoor van de Grote kerk zijn vermoedelijk bij de restauratie van 1953 aangebracht. Gemiddeld gaat een goot van koper zo’n 70 á 80 jaar mee. Door de jaren heen ontstaat er verwering van het koper, ook ontstaat er zogenaamde putcorrosie. Dat zijn plekjes waar, vanaf het leien dak, water druppelt op steeds dezelfde plekken. Het materiaal ter plekke wordt dan dunner en kwetsbaarder. Gezien de leeftijd moesten deze goten dan ook hoognodig vervangen worden.
Hans Kool van Kool Bouw en Restauratie uit Leerdam is belast met het vervangen van de dakgoten. Hans: “De oude koperen dakgoten zijn echt een stukje vakwerk. Het koper werd toen niet gesoldeerd maar gefelst. Dat wil zeggen dat het plaatmateriaal is omgevouwen en in elkaar wordt geklemd. Met de nieuwe koperen dakgoten doen we dat niet meer, tegenwoordig solderen we. Dat is minder tijdrovend dan om het koper te felsen. Om het uitzetten van het koper op te vangen worden er op lange lengtes goot zogenaamde ‘broekstukken’ aangebracht. Over twee vrij liggende opstaande randen wordt dan een koperen u-profiel geplaats, het materiaal daaronder kan dan makkelijker krimpen en uitzetten”.
Afschot en voetlood
Op een aantal plekken bleef water in de oude goot staan. Daar is onder de nieuwe koperen goot betimmering aangebracht zodat de goot beter op afschot komt te liggen en het water goed afvoert. Het valt op dat ook de loden slabben worden vervangen. Hans: “Dat is het zogenaamde voetlood. Een loden slap dat onder de onderste rij leisteen wordt aangebracht en over de nieuwe koperen goot wordt gevouwen. Het water komt dan, vanaf het lei over de loden slab, in de goot."
Een nieuwe goot aanbrengen lijkt relatief eenvoudig. De hoogte en de vormgeving van de Grote Kerk maken het echter een kostbare operatie. “Een groot deel van de kosten gaan op aan het bouwen van een veilige steiger. Onze mensen moeten nu eenmaal veilig kunnen werken. Het voordeel is dat we dan makkelijk het hele dak kunnen inspecteren. Kleine gebreken zoals losse leien of een gammel deurtje van een dakkapel kunnen wij direct stevig vastzetten. Kortom we bekijken het hele dak en voeren meteen reparaties uit”, aldus Hans.
Zo zijn de goten weer in goede conditie gebracht en beschermen zij de Grote Kerk weer voor langere tijd. De steiger wordt binnenkort afgebroken en deels verplaatst naar een ander gedeelte van de Grote Kerk. De werkzaamheden zullen in de eerste week van mei worden afgerond.
Henk Lammertink