Verliezend winnen

Mijn kleuter verliest met regelmaat een spelletje. Dat gaat steevast gepaard met een groot gevoel voor drama. Allereerst slaakt hij een zucht. Dan rolt hij met zijn ogen die zich al snel vullen met blinkende waterlanders. De frustratie uit zijn tenen bereikt in razend tempo zijn stembanden. Armen worden in de lucht gegooid en in één soepele beweging stort het hele lijfje ter aarde. Als in slow motion valt meneer op zijn knieën terwijl hij zichzelf verdacht behendig en pijnloos opvangt met zijn armen. Dan volgt traditiegetrouw een tirade vol verwijten. Dat het oneerlijk is. En dat is het ook. Want tot op heden bepaal ik, zijn moeder, of hij verliest of wint.

Verliezen is onplezierig. Verliezen betekent kwijtraken: je waardigheid, je zelfvertrouwen, je status. Verliezen promoveert mensen automatisch tot verliezer. Een titel als in beton gegoten. Voor wie dit van jongs af aan zo leert, is verliezen totaal geen optie meer.
Zo'n gevoel bekruipt mij tenminste wanneer ik naar het huidige schouwspel op het wereldtoneel kijk. Met zogenaamd grote leiders die jonge mannen zonder pardon als kanonnenvoer naar het front sturen.
Of die behendig al hun tegenstanders monddood maken voor de verkiezingen van start gaan. Met landen die daar op hun beurt massaal van kotsen, maar ondertussen hetzelfde spelletje spelen.
Zie alleen al hoe gretig onze media elk verlies voor Rusland in Oekraïne als een vernedering voor Poetin bestempelen. Niemand wil een verliezer zijn.

Met liefde win ik dus af en toe een spelletje van mijn vijfjarige. In de hoop dat hij leert dat verliezen geen status maar een werkwoord is. Een kunst die je kunt beheersen. Dat verliezen zoveel betekent als weten waar je staat op dat moment. Begrijpen waar het moeilijk voor je wordt. Leren waar je hulp bij nodig hebt en daarom durven vragen. Ervaren dat niet de hele wereld vergaat. Er nog genoeg overblijft om te koesteren. En bovenal: ontdekken dat mama nog steeds van je houdt. 

Laatst was de stapel memorieplaatjes van de kleuter eindelijk eens hoger dan die van mij. Het werd een moment waarin we al zijn geleden verliezen mochten verzilveren in pure winst. "Mama", suste hij me met een lach, "jij hebt als laatste gewonnen". Het zou zomaar de redding van Poetins reputatie en daarmee die van Oekraïne kunnen zijn.