Ondiepere Koornwaard een zegen voor flora en fauna
Nu stilletjes hopen op de purperreiger
heukelum • De herinrichting is het resultaat geweest van een vruchtbare samenwerking tussen waterschap Rivierenland en Staatsbosbeheer, eigenaar van de Koornwaard. Volgens de partijen is er sprake van een echte win-winsituatie.
"De Koornwaard was vroeger een plas met een diepte tot wel 22 tot 24 meter", zegt projectleider Thomas Nusselein van K3Delta, het Nijmeegse bedrijf dat de herinrichting heeft uitgevoerd. Het bedrijf is specialist als het gaat om het winnen van zand, grind en klei en het mileuverantwoord bergen van baggerspecie.
Nusselein: "Door de diepte had De Koornwaard weinig diversiteit in vissoorten. De enige soorten die hier konden overleven waren snoek en baars en af en toe een meerval. Voor heel veel vissoorten waren de voorplantingsmogelijkheden nihil."
Gevarieerde plas
De Beneden-Linge is vanaf oktober 2014 over een afstand van 40 kilometer (van Geldermalsen tot aan Gorinchem) uitgebaggerd. De bagger is gebruikt om in De Koornwaard een veel gevarieerdere plas te maken, met afwisselend diepere en ondiepere stukken. Er zijn enkele eilandjes gecreëerd met flauwe oevers en laagten. "Hierdoor verbetert de ecologische kwaliteit van de plas aanzienlijk. Vanaf nu laten we de natuur zelf het werk doen", zegt Nusselein.
De Koornwaard behoort tot de ecologische hoofdstructuur en is ook een Natura 2000-gebied. "De eerste jaren zal het nog een beetje kaal zijn", zegt Dianne Renders, "maar de komende jaren krijgt de natuur hier alle kans. Door die ondiepere gedeelten wordt het voor vissen veel aantrekkelijker om te paaien. Dat is ook de reden dat hengelsportvereniging De Koornwaard heel blij is met deze herinrichting." Voor vogels ontstaan er straks waardevolle rietmoerassen, verwacht Renders. "Stilletjes hopen we natuurlijk dat we hier binnen een paar jaar de purperreiger zullen aantreffen, zoals dat nu al het geval is in de Zouweboezem bij Meerkerk."
Baggeren
De 425.000 kubieke meter bagger die uit de Linge is verwijderd. Het karwei is uitgevoerd door De Jong-Zuurmond. De uitgebaggerde specie uit de Linge is licht verontreinigd. De specie uit de Linge bleek herbruikbaar en uit onderzoek is gebleken dat de verhoogde fosfaatgehalten negatief effect heeft op het oppervlaktewater en het omliggende grondwater.
Voordat er op een bepaald stuk in de Linge werd gebaggerd heeft het waterschap steeds de kwaliteit zorgvuldig gecontroleerd. De bagger werd naar De Koornwaard vervoerd met grote schepen. Er werd een kraan ingezet om de bagger op de gewenste plek toe te passen. Dat is op een zorgvuldige manier gebeurd.
Transportkosten
Het gebruik van gebiedseigen bagger levert volgens Nusselein veel voordelen op. Het bespaart vooral onnodige transportkosten en uitstoot van CO2. "Zo'n schip vervoert gemiddeld per keer 500 tot 600 kuub bagger. Voor de totale hoeveelheid bagger (425.000 kuub) zouden meer dan 20.000 vrachtwagenbewegingen nodig zijn geweest." Dianne Renders: "Bovendien heeft het vervoer per schip voor veel minder overlast gezorgd op de smalle Lingedijken."
Feestelijke afsluiting
De feestelijke afsluiting van het project vindt plaats op vrijdag 4 november, in een tent in het natuurgebied. Alle liefhebbers van de Koornwaard en van de Linge zijn welkom. De parkeerruimte is beperkt. Daarom wordt gasten gevraagd om met de fiets of te voet te komen. De ontvangst is tussen 13:30 en 14:00 uur. Staatsbosbeheer en K3Delta hebben een verrassing in petto als aandenken aan de herinrichting van het natuurgebied. Aanmelden voor de bijeenkomst is noodzakelijk. Stuur een e-mail vóór 31 oktober naar d.hol@staatsbosbeheer.nl.
Dick Aanen