Zilver dat spreekt: vijf jaar Zilver Histograaf

Schoonhoven - In vijf jaar tijd is de Zilver Histograaf uitgegroeid tot een succesvol en gewaardeerd cultuurhistorisch magazine. Het digitale platform bundelt een schat aan informatie over de geschiedenis van de Schoonhovense edelsmeden, een ambacht dat de stad al eeuwenlang mede vormgeeft.

“Aan de basis van dit magazine lag een ogenschijnlijk eenvoudige onderzoeksvraag”, vertelt redactielid René Kappers: “Waar komen de Schoonhovense goud- en zilversmeden vandaan? Het gaat om meer dan duizend edelsmeden, verspreid over bijna vierhonderd families. Die informatie kun je alleen achterhalen door stamboomreeksen uit te pluizen. Inmiddels zijn er zo’n tweehonderd stambomen uitgezocht, waarvan vijftig gepubliceerd.” 

Samenloop van omstandigheden

Wie het vak beheerst, wordt meester genoemd en krijgt een eigen meesterteken. Daarmee signeert de vakman zijn werk. Volgens Kappers blijkt dat veel meesters uit de directe omgeving van Schoonhoven afkomstig waren. Het ambacht ging vaak van generatie op generatie, of je rolde in het vak door te trouwen met dochters van edelsmeden.

 Dat juist in Schoonhoven het zilverambacht groeide, is mogelijk te verklaren door een samenloop van omstandigheden. “Met name de aanwezigheid van kasteelheren, kloosters en kerken schiep een markt voor zilveren voorwerpen.”

Herschreven en opnieuw gepubliceerd

De belangstelling voor het zilverambacht is niet nieuw. Voor de Zilver Histograaf bestond er de HEK, de Historische Encyclopedie Krimpenerwaard. “Deze uitgave stopte in 2017 en bevatte al tal van artikelen van René”, zegt voorzitter Han Goutier. “Een deel daarvan is herschreven en opnieuw gepubliceerd. Het grote verschil met de HEK zit in de werkwijze: De Zilver Histograaf brengt kwalitatief hoogwaardige verhalen op wetenschappelijk niveau. Bronvermelding is daarbij verplicht.”

Ieder kwartaal verschijnt een nieuwe digitale editie van het tijdschrift. Dankzij sponsors is er daarnaast in beperkte oplage ook een papieren versie beschikbaar. 

De verhalen leiden soms tot bijzondere contacten. Goutier: “Een artikel over de zilversmeden Van Os van den Abeelen werd opgepikt door nazaten van de familie. Zij waren op onze uitnodiging bij de plaatsing van een meestertekentegel op de plek van het vroegere atelier. Ook Max-presentatrice Martine van Os was daarbij aanwezig.”

Verrassen

Het lukt de redactie telkens weer om te verrassen en nog niet vertelde verhalen te publiceren. “Je kunt door de artikelen bladeren en zomaar blijven hangen in een familiegeschiedenis of bij een bijzonder object”, geeft Goutier aan. Zelf las hij met belangstelling het artikel over de weduwen van zilversmeden. “Dat soort verhalen laten zien hoe het vak en het leven met elkaar verweven waren.”

Voor de toekomst zijn de redacteuren ambitieus, maar ook realistisch. “We weten dat opvolging belangrijk is”, aldus Goutier. “Zolang we dit met plezier en op niveau kunnen doen, gaan we door. Het zou mooi zijn als een jongere generatie het stokje overneemt.” 

Kappers vult aan: “Veel kennis ligt nu vast en is toegankelijk, misschien wel de mooiste winst na vijf jaar. Zilver ligt niet alleen in de Schoonhovense vitrines, maar ook in de verhalen die je leest op onze website www.zilverhistograaf.nl.”

Dirk Molenaar