Gouderak is jarig: dorp bestaat 750 jaar

GOUDERAK • Gouda vierde afgelopen jaar al zijn jubileum. Komend jaar is Amsterdam aan de beurt. Gouderak voegt zich met zijn 750-jarig bestaan bij dit prestigieuze gezelschap.

Dat het dorp aan de Hollandsche IJssel dit jaar jubileert, werd toevallig ontdekt, aldus Daan van Gent, voorzitter van de stichting Dorpsleven Gouderak. “Iemand van onze dorpsstichting wees ons erop nadat hij het in een officieel document had gevonden. De naam Golderake verscheen voor het eerst op 22 juni 1274.” 

Middeleeuwse markt

De koppen werden direct bij elkaar gestoken om het 750-jarig bestaan te vieren in het dorp. Van Gent: “We hebben gedurende het jaar al verschillende dingen georganiseerd, maar het hoogtepunt van de viering is op zaterdag 22 juni met een middeleeuwse jaarmarkt bij het Dorpshuis aan het Johan Brouckplein, met oude ambachten, muzikale optredens en vermaak voor jong en oud (Sport)verenigingen uit het dorp presenteren zich op de markt. Van de voetbal, tot de klaverjas- en vogelvereniging, ze doen allemaal mee. Ook de plaatselijke middenstand draagt een steentje bij.”

Met oud-Hollands vermaak, een voetbalspel en een verkoopmarkt in de nabijgelegen speeltuin hoopt men een groot publiek te trekken. “Het moet echt een feest zijn voor en met het dorp. Na de zomervakantie organiseren we ook nog iets voor de scholen in samenwerking met de bibliotheek.”

Activiteiten in Dorpshuis

Stichting Dorpsleven Gouderak is bekend van de activiteiten in het Dorpshuis. “Presentaties, de koffieochtend, pubquiz en het vinylcafé met oude plaatjes”, somt Van Gent op. “Het loopt allemaal best goed, met voldoende belangstelling. Daar rekenen we ook op voor het dorpsfeest op 22 juni vanaf 12.00 uur.” 

Stenengooiers

Van Gent vertelt graag over de dorpsgeschiedenis. “In de vijftiende eeuw werd Gouderak een ambachtsheerlijkheid, waardoor er recht gesproken mocht worden bij het rechthuis bij Stolwijkersluis. Vanaf de zeventiende eeuw kwamen er industrieën zoals touwslagerijen en steenbakkerijen. Dat zorgde voor een kleine groei in de zeventiende en achttiende eeuw, al woonden er slechts 400 mensen.” 

Tegenwoordig telt Gouderak ruim 2.500 inwoners en maakt het sinds 2015 deel uit van de gemeente Krimpenerwaard. “Weet je hoe de Gouderakkers werden genoemd?”, vervolgt Van Gent. “Stenengooiers. Bij het stadhuis van Gouda werden vroeger vonnissen voltrokken. Als een dorpsbewoner op het schavot stond of dit lot te wachten stond, gingen andere dorpelingen met stenen gooien om hem te bevrijden. Nog een bijnaam is schillenvreters. De Gouderakkers waren destijds zo arm dat zij de aardappelschillen meekookten en opaten.”

Gifaffaire

Grote bekendheid kreeg Gouderak begin jaren tachtig door de omvangrijke gifaffaire. De Zellingwijk met bijna honderd woningen bleek sterk verontreinigd door chemisch afval. De woningen moesten worden afgebroken. Nadat het gebied was gesaneerd zijn er in 2010 nieuwe woningen gebouwd. Van Gent: “Afgelopen maart hebben we in het Dorpshuis, samen met oud-bewoners van de ‘oude’ Zellingwijk en hoofdrolspelers uit die tijd, terugkeken op de gifaffaire. Tijdens de bijeenkomst werden foto’s en filmbeelden van de sloop van de 96 woningen en de daaropvolgende sanering getoond.”