Een nieuw jasje voor het baarhuisje

OUDERKERK A/D IJSSEL  • Wethouder Theo Segers kreeg woensdag van Marinus Heuvelman de sleutel van het opgeknapte baarhuisje op de oude begraafplaats in Ouderkerk aan den IJssel. Het baarhuisje werd daarmee na restauratie officieel geopend.

Blij en trots keek Theo Bakkers woensdag naar het baarhuisje als het opengaat. Het oudste baarhuisje in Zuid-Holland is teruggebracht naar zijn oorspronkelijke staat, met binnenin een baar, kist en houten schotten. De oud-burgemeester en actief lid van de historische vereniging Ouderkerk op d’IJssel heeft veel moeite gedaan om het baarhuisje weer in een goede staat te krijgen.

Het baarhuisje aan de IJsseldijk Noord stond er al jaren oud en vervallen bij, tot ergernis van de historische vereniging. Tien jaar lang had de vereniging gespaard om het gebouwtje op te knappen, maar dat viel niet mee. Het lukte maar niet om genoeg geld bij elkaar te krijgen en bovendien was het opknappen van het baarhuisje geen eenvoudige klus. Het gebouw staat op een talud, wat het restaureren extra moeilijk maakte. Theo Bakkers zag het niet zitten om de klus door vrijwilligers te laten doen. “Dat zou veel te gevaarlijk zijn.”

Schokkend

Toch was hij vastbesloten dat het baarhuisje opgeknapt moest worden. “In een boekje uit 2002 over monumenten had ik gelezen over de erbarmelijke staat van begraafplaatsen. Als voorbeeld werd het baarhuisje in Ouderkerk gebruikt. Dat vond ik schokkend. Bovendien is het baarhuisje een rijksmonument. Het moet goed onderhouden worden.” 

Geldschieter Marinus Heuvelman bood uiteindelijk de financiële oplossing. Bakkers: “Aan hem hebben we alles te danken. Gelukkig had ik al 5.000 euro gekregen van het cultuurfonds, maar dat was niet genoeg. De rest, en dat is het merendeel, heeft houthandel Heuvelman bekostigd.” Heuvelman ziet het zo: “Ik heb mijn houtje bijgedragen.” Voor hem heeft de begraafplaats historische waarde. Zijn verre voorvader Hein Heuvelman, die in 1876 is begonnen met houthandel Heuvelman, ligt begraven op de oude begraafplaats, die sinds 1983 niet meer gebruikt wordt.

Aannemersbedrijf Schouten uit Ouderkerk aan den IJssel zorgde er vervolgens voor dat het baarhuisje af- en opgebouwd werd en bracht het gebouwtje terug in de oorspronkelijke staat.

Het baarhuisje wordt al heel lang niet meer gebruikt waar het vroeger voor bedoeld was. Bakkers vertelt: “Op kerkhoven stond vaak een baarhuisje, waar overleden in werden opgebaard om te controleren of ze niet schijndood waren. Aan het einde van de 18e eeuw waren mensen namelijk erg bang om levend begraven te worden. Als iemand na 36 uur in het baarhuisje nog niet wakker was geworden, kon ‘ie worden begraven. Daarnaast werden doden werden vaak begraven met een mechanisme in hun kist, waarmee ze eruit konden kruipen, voor het geval ze toch nog leefden. ”

Fenne Harrewijn