Onderzoek ‘Het lek boven’: Dat het zó mis kon gaan met zwembad Blokweer, lag voor groot deel aan gemeentebestuur

ALBLASSERDAM • Dat het zó mis kon gaan bij zwembad De Blokweer in Alblasserdam, ligt voor een groot deel aan de aanpak van het gemeentebestuur. Onderzoeksbureau Necker laat daar in het maandag verschenen rapport ‘Het lek boven’ geen twijfel over bestaan.

Op veel kleine momenten én op een aantal sleutelmomenten had de gemeente eerder in kunnen grijpen. Het had erger voorkomen. Maar het gebeurde niet.

Goedwillende vrijwilligers
Een professioneel zwembad runnen met goedwillende vrijwilligers als bestuurders houdt een risico in. Volgens Necker is daar onvoldoende rekening mee gehouden. 

Heldere afspraken over het beheer, de exploitatie en het onderhoud waren er niet. De gemeente verzuimde om goed vast te leggen welke voorwaarden en uitgangspunten er zijn om het tot een succes te maken.

Eerste bestuur kind van de rekening
‘De gemeente leverde hierdoor niet de professionaliteit die van haar zou mogen verwacht als samenwerkingspartner’, concludeert Necker. ‘Rollen werden niet gescheiden en contacten liepen door elkaar.’

 Het resultaat: het eerste bestuur van het zwembad, de BSSA, was het kind van de rekening.

Lovende woorden voor BSSA
Opvallend zijn de lovende woorden van het onderzoeksbureau aan het adres van die eerste bestuurders. ‘Zij slaagden er evenwel in het zwembad met tijd en aandacht tot bloei te brengen.’

En: ‘Het bestuur van de BSSA voelde een grote verantwoordelijkheid en deed veel meer dan vooraf was gedacht en werd verwacht.’

Begroting viel al snel in duigen
Dat kon het snelle opduiken van problemen niet voorkomen. De begroting was zeer krap en viel al snel na de opening van het zwembad in duigen. 

Het toezicht door vrijwilligers: daar ging door eisen van de Omgevingsdienst(en) een streep door heen. Het inzetten van betaalde krachten zorgde voor een forse toename van de kosten.

‘In plaats van een vliegende start kende het zwembad vanaf het begin financiële problemen’, stelt Necker. ‘Daardoor was investeren lastig.’

Meteen grondig in moeten grijpen
Het gemeentebestuur had toen meteen grondig in moeten grijpen, om zo snel mogelijk duidelijk te krijgen wat de structurele financiële tekorten waren en wat de oorzaak was. Dat gebeurde niet.

Daarin speelde mee dat de relatie tussen gemeente en bestuur niet zakelijk genoeg was opgezet. 

‘Bij de start van de samenwerking zijn onvoldoende afspraken gemaakt over het uitwisselen van informatie.’

‘Aandacht ging niet naar exploitatie, maar naar thema’s als zondagsopenstelling’
De gemeenteraad hield de vinger ook niet voldoende aan de pols, benadrukt Necker. ‘De aandacht ging niet zozeer naar de uitvoering van de exploitatie, maar op thema’s als de zondagsopenstelling.’

En: ‘Het gemeentebestuur stelde lange tijd niet de juiste vragen om de benodigde informatie integraal op tafel te krijgen.’

Aanpak schiet ook bij technische problemen tekort
Daarnaast spelen al snel technische problemen een grote rol. Ook daarbij schiet de aanpak tekort. 

Necker: ‘Technische gebreken blijven (door onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor het onderhoud) liggen tussen gemeentebestuur en het bestuur van de BSSA.’

En: ‘Het ontbrak de gemeente en BASSA voor lange tijd aan eensgezinde daadkracht om de opkomende technische vraagstukken van het zwembad op een goede manier aan te pakken.’

‘De toon wordt steviger’
Het zo positief begonnen nieuwe zwembad wordt in de loop van de tijd een ‘heikel dossier’, zoals Necker het omscrhijft. ‘De toon wordt steviger en de bestuurlijke samenwerking tussen gemeentebestuur en BSSA komt in 2018 in een impasse.’

Pas op 1 februari 2022 komt de conclusie: de veiligheid in het zwembad kan niet worden gegarandeerd. Er is dan een ingrijpende kostbare vernieuwing nodig. 

Raad besloot in 2022 tot onafhankelijk onderzoek

In september 2022 besloot de gemeenteraad een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de gebeurtenissen die hebben geleid tot het sluiten van zwembad Blokweer, met als doel om hier lessen uit te leren voor toekomstige projecten.

Onderzoek
Bureau Necker heeft na dossieronderzoek en interviews met betrokkenen een feitenrelaas opgesteld. Na een analyse van alle informatie zijn conclusies en aanbevelingen geformuleerd.

Toelichting rapport voor belangstellenden
Op donderdag 7 maart wordt het onderzoek in een openbare bijeenkomst in de raadzaal van De Rederij toegelicht. De bijeenkomst is toegankelijk voor geïnteresseerdenen begint om 19.30 uur.

Het rapport is te vinden op de website van de gemeenteraad: https://raad.alblasserdam.nl/Vergaderingen/Bijeenkomst-Informatie-Opinie-BIO/2024/07-maart/19:30.

Inhoudelijke bespreking van het rapport gebeurt in de raadscommissie Grondgebied van 12 maart en de gemeenteraad van 26 maart.