Boeren uit Altena protesteren langs A27 tegen stikstofplannen: ‘Iedere boer wordt geraakt’
Nieuws
Sleeuwijk - Zo’n twintig boeren uit Altena hebben maandagmiddag met trekkers en spandoeken langs de A27 bij Sleeuwijk geprotesteerd tegen de nieuwe stikstofplannen van het kabinet. De boeren willen met de publieksvriendelijke actie duidelijk maken dat de voorgestelde maatregelen volgens hen te ver gaan. “Deze plannen moeten van tafel. Daarna moet het kabinet opnieuw met de sector in gesprek”, zegt veehouder Gerrit Schouten uit Almkerk.
De actie langs de A27 sloot aan bij protesten van boeren op meerdere plaatsen in het land. De deelnemers kozen bewust voor een rustige vorm van protest, waarbij het verkeer niet werd gehinderd. Volgens de boeren is de onrust in de sector de afgelopen periode verder toegenomen, omdat de gevolgen van de nieuwe plannen volgens hen niet alleen bij bedrijven rond grote natuurgebieden terechtkomen.
“Eigenlijk wordt iedere boer geraakt”, stelt Gerrit Schouten, die bij het protest aanwezig is. “Ook boeren die al jarenlang bezig zijn met verduurzaming en doen wat de overheid vraagt, krijgen opnieuw met maatregelen te maken.”
Nieuwe regels voor veehouders
Aanleiding voor de nieuwe protesten zijn de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66). Het kabinet wil met een pakket aan maatregelen de stikstofuitstoot verminderen, natuur herstellen en ervoor zorgen dat vergunningverlening weer op gang komt.
Een belangrijk onderdeel van de plannen is de invoering van een landelijke norm van maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare in 2035. Simpel gezegd betekent dit dat een melkveehouder gemiddeld niet meer dan 2,6 koeien per hectare landbouwgrond mag houden. Bedrijven die boven deze norm zitten, moeten volgens de plannen extra grond kopen of hun veestapel verkleinen.
De norm moet ervoor zorgen dat de veehouderij meer grondgebonden wordt. Daarmee wil het kabinet vooral de hoeveelheid mest per hectare verminderen en voorkomen dat te veel meststoffen, zoals stikstof en fosfaat, in het grond- en oppervlaktewater terechtkomen. De maatregel richt zich daarmee vooral op de waterkwaliteit en niet rechtstreeks op de uitstoot van stikstof naar de lucht en de neerslag daarvan op natuurgebieden.
Juist dat roept bij boeren vragen op. Zij vinden het opvallend dat de GVE-norm onderdeel is van een pakket dat bedoeld is om het stikstofprobleem aan te pakken, terwijl de maatregel volgens hen vooral gevolgen heeft voor de mestdruk en waterkwaliteit. ‘Waarom moet een algemene norm voor alle boeren onderdeel zijn van de stikstofaanpak als het probleem niet overal hetzelfde is?’, vragen veel boeren zich af.
Daarnaast komen er strengere regels voor boeren die dicht bij Natura 2000-gebieden zitten. Rond vijftien grote stikstofgevoelige natuurgebieden komt een bufferzone van één kilometer. Rond ongeveer 85 andere Natura 2000-gebieden geldt een zone van 500 meter. Binnen die gebieden moeten boeren extra maatregelen nemen om de uitstoot verder terug te dringen.
In Altena zijn er meerdere (deel)gebieden die met deze regels te maken kunnen krijgen, waaronder de Biesbosch en de deelgebieden Pompveld en Kornsche Boezem van het Natura 2000-gebied Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem.
Boeren missen maatwerk
Volgens de boeren in Altena ontbreekt het in de plannen aan maatwerk. Zij vinden dat gebieden met verschillende omstandigheden niet allemaal met dezelfde regels moeten worden behandeld. “Wij zitten in Altena, waar veel ruimte is en waar de problematiek anders is dan in bijvoorbeeld De Peel”, zegt Schouten. “Toch krijgen wij dezelfde regels opgelegd, omdat we onder de provincie Noord-Brabant vallen. Dat vinden wij niet reëel.”
Onzekerheid rond natuurgebied
Een deel van de boeren in Altena krijgt ook te maken met de ligging nabij Natura 2000-gebied Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem. Dit beschermde natuurgebied bestaat uit drie afzonderlijke deelgebieden: Loevestein, Pompveld en Kornsche Boezem. Het gebied ligt deels in Gelderland en deels in Noord-Brabant.
Je weet eigenlijk niet waar je aan toe bent
Ook Schouten ligt met zijn bedrijf in de buurt van dit gebied. Hij heeft een grondgebonden bedrijf met 1.500 legkippen en 400 schapen. Volgens hem zorgt de ligging voor veel onzekerheid. Want krijgen ze straks te maken met de regels die gelden voor Noord-Brabant, Gelderland of allebei?
“We hebben meerdere keren gevraagd hoe de regels straks precies gaan werken, maar daar krijgen we geen duidelijk antwoord op. Brabant zegt alleen binnen de eigen provinciegrenzen te handhaven, terwijl het om één Natura 2000-gebied gaat.”
Volgens Schouten is het voor boeren daardoor lastig om plannen te maken voor de toekomst. “Je weet eigenlijk niet waar je aan toe bent.”
‘Plannen moeten van tafel’
De boeren willen volgens Schouten niet alleen praten over aanpassingen aan de plannen, maar vinden dat het kabinet opnieuw moet beginnen. “De huidige Kamerbrief moet van tafel. De plannen zijn zo slecht dat je ze niet meer kunt repareren. Daarna willen we opnieuw met de minister om tafel om te kijken wat wel haalbaar is. We zijn best bereid om mee te werken, maar niet op deze manier.”
Volgens hem groeit de bereidheid om actie te voeren. “Toen we hiermee begonnen, was iedereen nog wat afwachtend. Inmiddels sluiten steeds meer boeren zich aan. Dat merk je niet alleen in Altena, maar in het hele land.”
‘Protesten blijven publieksvriendelijk’
De boeren verwachten dat er meer acties volgen. Tegelijkertijd willen zij voorkomen dat protesten uit de hand lopen. “We willen aandacht vragen voor de situatie en mensen laten zien wat er gebeurt. We zijn er niet op uit om de boel te laten escaleren.”
Volgens Schouten is de boodschap van de boeren duidelijk: het kabinet moet opnieuw met de sector om tafel. “Niet alleen met de organisaties die nu vaak aan tafel zitten. Volgens ons hebben zij door de subsidies die ze ontvangen meerdere belangen. Er moet een brede vertegenwoordiging van boeren aan tafel zitten. Alleen dan kan worden gekeken naar een aanpak die voor boeren én natuur werkt.”
