Muziekverenigingen maken zich zorgen om de toekomst: ‘Muziekverenigingen vergrijzen’

Altena - Muziekverenigingen in Altena slaan de handen ineen: ze maken zich zorgen over de matige aanwas van nieuwe jeugdleden. "We willen de gemeente laten zien dat we trots mogen zijn op de rijke muziekcultuur in Altena en dat we er alles aan moeten doen om dat te behouden."

Aan de keukentafel van Daniël Gijsberts in Andel duiken we wat dieper in het onderwerp. Hij is lid van het Andels Fanfare Corps en ziet net als Joost Wolters van Kunst Na Strijd uit Woudrichem dat de vereniging in raptempo vergrijst.

"We wilden weten of dit alleen bij onze vereniging zo is of dat andere verenigingen dit ook zien. Het bleek inderdaad iets waar alle muziekverenigingen mee te maken hebben", vertelt Gijsberts.

Nieuwe leden

Met een Blazersklas en diverse activiteiten proberen de verschillende muziekverenigingen nieuwe leden aan hun vereniging te binden. Want muziek is belangrijk. Daar zijn alle partijen het over eens en het is zelfs wetenschappelijk aangetoond.

In Altena is elke vereniging overeind gebleven

"Er wordt veel vanuit de muziekverenigingen georganiseerd", vult Wolters zijn medemuzikant aan.

"Het gaat dan bijvoorbeeld ook om hulp bij Belastingaangiftes en omzien naar elkaar. In coronatijd vielen er landelijk veel muziekverenigingen om, maar in Altena is elke vereniging overeind gebleven. Dat zegt wel iets over hoe belangrijk we de verenigingen als gemeenschap vinden. We mogen ook echt trots zijn op de mooie muziekverenigingen die we in Altena hebben."

Professionele aanpak

Toch hebben ook de verenigingen in Altena het zwaar. En dat heeft volgens Gijsberts vooral te maken met de professionele aanpak.

We kunnen geen vrijwilligers inzetten voor het geven van muzieklessen

"Anders dan bijvoorbeeld bij de voetbal, kunnen we geen vrijwilligers inzetten voor het geven van muzieklessen. We huren professionele docenten in. Leerlingen betalen daarvoor, maar dat is niet dekkend. Het bedrag dat we tekortkomen, moet dus uit subsidies of acties komen."

Subsidies

En daar zit ook meteen de crux. Want álle muziekverenigingen hebben die subsidies hard nodig.

"Er zijn verschillende subsidiepotjes, maar die zijn niet onbeperkt. Als de ene vereniging eerder is met het aanvragen, dan vist de laatste soms achter het net. We begrijpen heel goed dat er een beperkt budget is, maar we wensen dat concurrentie slechts wordt beperkt op het muzikale aspect. Want dit is iets waar we als muziekverenigingen allemaal tegenaan lopen."

Oud papier was stabiele inkomstenbron

Naast de subsidies bestond een ander belangrijk deel van de inkomsten voorheen uit de inzameling van oud papier. Maar sinds 2023 kunnen verenigingen door veranderingen in het beleid geen oud papier meer inzamelen.

"De overgangsregeling die dat compenseert in de vorm van subsidies is goed", vertelt Wolters.

"Maar het feit blijft dat het oud papier voor ons een stabiele inkomstenbron was die we nu kwijt zijn. En net wat Daniël aangeeft: bij de subsidies geldt nu nog dat je er op tijd bij moet zijn als je er aanspraak op wilt maken."

Vrees voor toegankelijkheid

De mannen zijn allebei bang dat muzieklessen met het huidige beleid straks alleen nog maar toegankelijk zijn voor kinderen met ouders die een gevulde portemonnee hebben of dat het niet meer mogelijk is om in de eigen kern muzieklessen te volgen.

"Na de coronaperiode zijn we met de verenigingen een gefuseerd jeugdorkest in Almkerk gestart, onder de naam Amido”, licht Gijsberts toe.

We willen dat mensen muziek kunnen blijven maken in het eigen dorp

“En ook zijn we gestart met een nieuwe Blazersklas in Andel. Maar dan nog is het niet gezegd dat iemand na afloop lid wordt van het Andels Fanfare Corps. Als een andere vereniging dan dichter in de buurt is, dan kan ik me goed voorstellen dat je voor een andere kern kiest.”

“Dat is ook precies de reden waarom verenigingen liever niet willen fuseren, want dan kunnen mensen geen muziek meer maken op het eigen dorp. Met het Jeugdorkest hebben we dat al wel gedaan, omdat we simpelweg te weinig jeugdleden hadden om een volwaardig orkest te realiseren."

Muziek verbindt

Om met een vrolijke noot af te sluiten, benadrukken de heren hoeveel ze zelf uit de muziek halen. "Muziek verbindt. De samenleving polariseert steeds meer en ook bij de muziekvereniging denken we echt weleens verschillend over bepaalde zaken. Maar zodra de dirigentstok omhoog gaat, zijn we één team. We werken samen aan het grote geheel. Door de muziek heb ik beter leren samenwerken en geleerd om door te zetten", zegt Gijsberts met een lach.

Doorzettingsvermogen

Wolters kan zich daar alleen maar bij aansluiten. "Zeker voor kinderen is het heel belangrijk als ze zien dat ze met doorzettingsvermogen iets kunnen bereiken. Daar heb je in je latere leven veel aan. Maar muziek is voor mij ook een lekkere uitlaatklep. Als ik een drukke dag heb gehad, dan is er niets fijner dan de drukte van je af blazen. En het liefst doe ik dat samen met anderen. Want samen is het toch weer net gezelliger dan alleen."