Altenatuur strijdt voor natuur in Altena: ‘Een druppel op de gloeiende plaat, maar elke druppel helpt’
Nieuws
Giessen - Altenatuur is misschien wel de vrijwilligersorganisatie met de grootste invloed in Altena. Ze zijn overlegpartner van de provincie en landbouworganisaties, werken samen met Brabants Landschap en met ongeveer de helft van de boeren in de streek. Ze zijn betrokken bij Kringloopcentrum Altena, Altena Nieuwe Energie en Fort Giessen Beheer, maar bovenal zorgen ze fysiek met elkaar voor de mooie flora en fauna in Altena.
Van de 620 leden die de natuurbeschermingsvereniging telt, is dan ook minstens een kwart actief bij de verschillende activiteiten betrokken. Karin Zegwaard (51) uit Almkerk en Goof van Vliet (73) uit Woudrichem zijn twee van die vrijwilligers.
Weidevogels
Karin maakt deel uit van de vogelwerkgroep. Deze houdt zich onder andere bezig met het tellen van roofvogels en het schoonmaken van nestkasten. Samen met vier anderen coördineert Karin jaarlijks de weidevogelbescherming.
Vanaf februari, als de vogels het land binnenkomen, worden ze door ruim honderd vrijwilligers gevolgd. Als duidelijk is waar ze broeden, wordt de boer gevraagd naar zijn plannen.
Het liefste doen we helemaal niks en observeren we alleen
Nesten worden in mandjes gelegd, zodat de boer ze makkelijk weg kan halen voor er grote machines over het land gaan. En als er eenmaal jonge vogels zijn, worden die tegen machines beschermd door ze tijdelijk te vangen en te verplaatsen.
Karin: “We doen dit alleen als er verstoring dreigt. Het liefste doen we helemaal niks en observeren we alleen. De sporen die we nalaten verminderen het broedsucces en attenderen ook kraaien, steenmarters, vossen en roofvogels op de aanwezigheid van weidevogels.”
Kast
Om duidelijk te maken waar ze het over heeft, laat Karin enthousiast de kast zien met eieren, pullen en volwassen exemplaren van de kievit, grutto, wulp, scholekster en tureluur. Die kast staat in Fort Giessen, de thuisbasis van Altenatuur.
Op deze locatie wordt niet alleen vergaderd door de vele werkgroepen, maar worden open dagen gehouden en vinden lezingen en cursussen plaats, zoals afgelopen winter de cursus natuurgids.
Cursus natuurgids
Goof van Vliet constateerde op een gegeven moment dat Altenatuur helemaal geen mensen meer had die rondleidingen konden verzorgen. Samen met een collega-vrijwilliger zette hij een cursus natuurgids in elkaar met vier avonden theorie en vier ochtenden praktijk. Bij vijf aanmeldingen zou de cursus doorgaan.
Goof: “Het werden er 23. Een geweldig cadeau. De eerste rondleidingen door deze mensen zijn inmiddels gegeven.”
Bestuur
Goof was al jaren lid van Altenatuur toen hij, na zijn pensionering twaalf jaar geleden, toetrad tot het bestuur. Uit de maandelijkse vergaderingen komt voor hem veel werk voort, dat vaak bestaat uit overleg met de gemeente.
Een steeds terugkerend onderwerp daarbij is het vergroten van de biodiversiteit, onder andere door het aanleggen van robuuste ecologische verbindingszones. Maar ook wordt gesproken over de opgave van schone energie en de verbetering van de kwaliteit van lucht, water en bodem, die van belang is voor de leefbaarheid van de kernen.
Honderdduizend bomen en struiken aangeplant
“Maar”, zegt Goof: “met alleen vergaderen kom je nergens. Je moet ook wat doen.” Daarom is hij iedere maandagochtend, vanuit Altenatuur, actief bij Brabants Landschap. “In drie jaar tijd hebben we met elkaar honderdduizend bomen en struiken aangeplant.”
Bomen, struiken en nog veel meer is ook waar de werkgroep voedselbossen zich mee bezighoudt. In relatief korte tijd hebben zich honderd mensen bij deze groep aangesloten. De leden bezoeken elkaars initiatieven om elkaar te inspireren en van elkaar te leren. Tot slot kent Altenatuur ook nog een groep die actief is bij het wilgen knotten en een zoogdierengroep die zich met name met vleermuizen bezighoudt.
Natuur
Wat de leden van Altenatuur verbindt, is de zorg voor de natuur. Goof: “De natuur is een levensvoorwaarde. Insecten, vogels, vissen, alles zit in de problemen. Alles staat met elkaar in verband. Binnen Altenatuur probeer ik daar wat mee te doen.”
Naast mijn kantoorbaan is het heerlijk om buiten bezig te zijn
Karin: “Naast mijn kantoorbaan is het heerlijk om buiten bezig te zijn. Ik heb al heel veel vogelkennis opgedaan. Wat ik bijdraag is een druppel op de gloeiende plaat. Maar ook druppeltjes helpen.”
Waardering
In het verleden werd vaak kritisch naar Altenatuur gekeken. Het was een plek voor ‘geitenwollen sokken’. Tegenwoordig zoeken boeren zelf contact met de natuurvereniging en ook uit de enorme ledenaanwas blijkt de waardering.
Maar de mooiste waardering voor hun werk zat voor Goof toch wel in de geweldige gezamenlijke avond voor natuurmensen en boeren, een bijeenkomst die vooraf nadrukkelijk afgeraden werd door de gemeente en de ZLTO en waar aanvankelijk geen spreker aan mee wilde werken.
Ode aan de vrijwilliger
Ook in Altena maken vrijwilligers het verschil. In 2025 laat Het Kontakt iedere veertien dagen vrijwilligers aan het woord over hun werkzaamheden en hun drijfveren. Alle mogelijke vormen vrijwilligerswerk komen aan bod. Deze week staan de schijnwerpers op Altenatuur.
Corine Verweij
