Haven in Werkendam gaat flink op de schop: aanleg insteekhaven stap dichterbij

WERKENDAM • Het is de afgelopen jaren al vaak gezegd, maar nu lijkt de komst van een insteekhaven in de Biesboschhaven Zuid in Werkendam écht een flinke stap dichterbij. Het college heeft een voorbereidingsbesluit genomen voor de herinrichting en op een aantal percelen een voorkeursrecht gevestigd.

Al jaren wordt er gesproken over de aanleg van de insteekhaven. Factoren zoals corona, stikstof, alternatieve plannen en ondernemers die hun grond niet wilden verkopen, zorgden voor vertraging. Inmiddels is de rek uit het gebied. “Bedrijven komen steeds meer ruimte tekort”, zegt wethouder Hans Tanis.

Belang van maritieme cluster

De wethouder benadrukt het belang van de maritieme sector in Werkendam. “Als je kijkt naar het aantal banen, 2000 directe en 400 tot 600 indirecte, is het maritieme cluster goed voor 11 procent van de werkgelegenheid binnen Altena. Best fors dus. Van alle nieuwbouwschepen in 2023 is ongeveer 37 procent in Werkendam gerealiseerd en bij 96 procent van de nieuwbouwschepen was één of meer bedrijven uit Werkendam betrokken. Binnen de sector heeft het cluster dus een prominente plek.”

Het maritieme cluster is goed voor 11 procent van de werkgelegenheid

Daarnaast wijst Tanis op de ontwikkelingen in de branche: “Er worden steeds grotere schepen gebouwd en daarnaast zijn er veel ontwikkelingen op het gebied van energie en innovatie. Dit alles zorgt voor veel toekomstperspectief voor de maritieme sector en deze ontwikkelingen hebben een groot ruimtebeslag. Wat dat betreft lopen we tegen beperkingen aan in Werkendam, want we zien in toenemende mate dat bedrijven klem lopen.”

Dit alles is voor het college een trigger om de Biesboschhaven Zuid flink op de schop te gooien. “Immers, als we geen toekomstperspectief zouden zien, waarom zouden we er dan in investeren?”, aldus Tanis.

Bedrijven spelen belangrijke rol

Een aantal grote bedrijven in de haven, Concordia Damen, Machinefabriek De Waal en Kieboom Werkendam, spelen een belangrijke rol in de plannen. De gemeente gaat een publiek-private samenwerking met deze initiatiefnemers aan, waarbij zij financieel bijdragen aan de uitvoering van de plannen. Deze plannen omvatten onder andere grondruil, herverkaveling, extra kaderuimte en een nieuwe ontsluitingsweg.

In de nieuwe situatie moeten alle bedrijven in de haven erop vooruitgaan. Tanis benadrukt dat ook andere bedrijven zullen profiteren als de bedrijven die nu te weinig werkruimte hebben, meer werk kunnen aannemen. “Veel bedrijven leveren namelijk materialen of diensten aan elkaar, waardoor het hen ook extra werk oplevert.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

• De plannen voor de Biesboschhaven-Zuid zien er zo uit. 

Niet alle beperkingen opgelost

De aanleg van een insteekhaven, herverkaveling en het creëren van extra kaderuimte lossen nog lang niet alle beperkingen binnen de haven op. Pas bij de aanleg van een derde haven, die naar alle waarschijnlijkheid de komende tien jaar nog niet zal worden gerealiseerd, moet er écht veel meer extra (kade)ruimte komen. 

“Maar met deze ingrepen nemen we als gemeente onze verantwoordelijkheid”, zegt wethouder Wendy van Ooijen. “Eén op de negen mensen in onze gemeente leeft van de maritieme sector. Daarom willen we zorgen dat de haven mee kan groeien met de ambities en wensen van ondernemers.”

Voorkeursrecht

Dat blijft een naar bericht om te geven en krijgen

Om de plannen uit te kunnen voeren heeft Altena een voorkeursrecht gelegd op het gebied waar de insteekhaven moet komen. 

“Met zo’n voorkeursrecht hebben we als gemeente de regie in handen. Als eigenaren gronden en panden willen verkopen, moeten zij het eerst aan de gemeente aanbieden”, legt Tanis uit, die snapt dat het een grote maatregel is. “En wat te denken van de mensen en bedrijven die we straks moeten vragen te verhuizen? Dat blijft een naar bericht om te geven en krijgen.”

2028/2029

“De nieuwe kavels en insteekhaven, waar plaats is voor vier schepen, kunnen bij een optimale planning rond 2028/2029 opgeleverd worden”, vertelt Roderik van Lith, directeur van het Regionaal Ontwikkelbedrijf Bedrijventerreinen (ROB). Het ROB deed een haalbaarheidsstudie naar de plannen. “Samen met bedrijven gingen we na hoe er binnen de beperkte ruimte een maximaal resultaat te behalen is. Het doel is om de ruimte beter te benutten, zodat de haven weer decennia vooruit kan.”

Voordat het zover is moet de gemeenteraad eerst instemmen met de plannen. “We hopen dat het plan doorgang vindt, want we zien de urgentie”, zegt Tanis, die denkt dat de kans op slagen groter is dan voorgaande keren. “Het plan wordt gedragen door betrokkenen, waardoor er meer draagvlak is.”