Na 86 jaar krijgt Bleskensgraaf monument als gedenkteken van bombardement in mei 1940

BLESKENSGRAAF • Een oorlogsmonument om het bombardement op Bleskensgraaf te herdenken: 86 jaar nadat deze ramp het dorp trof, komt het er.

Natuurlijk gaat de vergelijking met Rotterdam mank, maar relatief gezien werd Bleskensgraaf in mei 1940 even zwaar getroffen als de havenstad. Een bombardement legde een groot deel van het dorp 12 mei in puin. Negen slachtoffers eiste de verschrikkelijke gebeurtenis, onder wie een moeder en vier van haar kinderen.

Maar een monument om dit te gedenken, kwam er in de jaren daarna niet. Tot nu. Oranjevereniging Oranje Boven heeft het plan om in 2026 in de buurt van de hervormde kerk een gedenkteken te onthullen. Woensdag 19 maart is er een inwonersavond om het dorp op de hoogte te brengen van de vorderingen.

‘Door corona bleef het liggen’

“Enkele jaren geleden dachten we hier al aan”, blikt Eliane Meerkerk, bestuurslid van de oranjevereniging, terug. “Door corona is het op de plank terechtgekomen. Maar een jaar of twee geleden sprak ik met Jan Boele (voorzitter van de Historische Vereniging Binnenwaard, red.). Hij was er meteen een groot voorstander van.”

Als adviseur sloot Boele zich aan. Dat geldt ook voor dorpsgenoot Bert Wemmers. Hij verdiepte zich in het leven van de slachtoffers, die merkwaardig genoeg geen van allen uit Bleskensgraaf zelf kwamen. 

‘Ze hoopten in Bleskensgraaf veilig te zijn’

De moeder en haar kinderen waren gevlucht uit Oud-Alblas. “Het naburige Alblasserdam was een dag eerder zwaar gebombardeerd. Ze hoopten hier veilig te zijn. Het was niet het enige dat hun man en vader, Jacob van Houwelingen, trof. Voor de oorlog waren er al kinderen van hem overleden, andere familieleden stierven in de oorlog en zelf werd hij ook maar 65 jaar. De andere slachtoffers waren militairen.”

Daarmee verwijst hij naar de reden waarom Duitse vliegtuigen bommen op Bleskensgraaf lieten regenen. Een deel van de Lichte Divisie onder leiding van kolonel Van der Bijl parkeerde 11 mei hun voertuigen in het dorp. De vijand spotte deze en viel ze de volgende ochtend aan.

Ontwerp is van Paul Pallandt

Ontwerper van het nieuwe oorlogsmonument is kunstenaar Paul Pallandt uit Ottoland. Jan Boele: “Het is een gebogen stalen plaat. Daarvoor komt in brons de hervormde kerk, die bij het bombardement verwoest werd. Op het monument komen de namen van de slachtoffers en een QR-code, zodat je het complete verhaal terug kunt lezen.”

Voor Oranje Boven is het gedenkteken meer dan een herinnering aan de verwoesting van het dorp. Bestuurslid Arie van Genderen: “We hopen het voorbeeld te volgen van Molenaarsgraaf en Brandwijk. De jaarlijkse herdenking wordt daar altijd druk bezocht.” 

Eliane: “Nu doen wij het om de vijf jaar, maar wij gaan ook naar elk jaar. Dit is het moment om de generaties die de oorlog alleen nog uit de geschiedenisboeken kennen, aan te laten haken.”z

Inwonersavond in De Spil

Tijdens de inwonersavond op woensdag 19 maart in zalencentrum De Spil krijgen de aanwezigen uitleg over de verwoestingen destijds in Bleskensgraaf en over de achtergrond van het nieuwe oorlogsmonument.

Er is gelegenheid om vragen te stellen en zaken in te brengen. Arie: “En giften zijn welkom. In geld, maar zeker ook in natura. Denk bijvoorbeeld aan medewerking bij het plaatsen van het monument.” De aanvang is 20.00 uur, de deuren gaan een half uur eerder open.

Lees ook

Herdenking bij oorlogsmonument in Bleskensgraaf op vrijdag 31 mei