Alle eieren hobbykippen regio ZHZ bevatten (veel) te veel PFAS. RIVM: eet deze eieren niet

REGIO • Alle in regio Zuid-Holland Zuid onderzochte eieren van hobbykippen bevatten PFAS-concentraties die tot 1.000 keer hoger zijn dan in commercieel geproduceerde eieren.

Dat blijkt uit de risicobeoordeling die het RIVM deed voor 31 locaties van hobbykippen in deze regio. Een groot deel van deze locatie bevindt zich in de Alblasserwaard. 

Het RIVM en GGD Zuid-Holland Zuid handhaven daarom het eerder gegeven advies om geen eieren van hobbykippen te eten. 

‘Eieren uit supermarkten en winkels bevatten veel minder PFAS en kunnen wel veilig gegeten worden’, stelt de GGD. 

Het RIVM heeft voor 31 locaties berekend hoeveel eieren van hobbykippen mensen per week kunnen eten, zonder over de gezondheidskundige grenswaarde van PFAS heen te gaan. Deze grenswaarde geeft aan hoeveel PFAS mensen binnen mogen krijgen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de gezondheid.

Van de 31 onderzochte locaties geldt bij 22 locaties dat mensen door het eten van één ei per week al meer PFAS binnenkrijgen dan de gezondheidskundige grenswaarde. 

De eieren van de overige acht locaties konden maximaal één (op drie locaties), twee (op twee locaties), drie (op twee locaties) of vier keer per week (op één locatie) worden gegeten. 

Op één locatie werd de grenswaarde overschreden bij 15 eieren per week.

Ook PFAS via drinkwater 

In 2023 heeft het RIVM de inname van PFAS via voedsel en drinkwater berekend voor de Nederlandse bevolking. Hieruit blijkt dat Nederlanders teveel PFAS binnenkrijgen. ‘Daarom is elke extra inname, bijvoorbeeld via eieren van hobbykippen, onwenselijk.’  

Boven de gezondheidskundige grenswaarde kan de kans op ziekte toenemen. ‘Het eten van eieren van hobbykippen levert een grote bijdrage aan de PFAS inname.’

Welke PFAS-soorten in eieren aangetroffen?

In de eieren zit vooral veel van de PFAS-soort PFOS. Deze stof is voor zover bekend niet uitgestoten door het bedrijf Chemours (voorheen DuPont) in Dordrecht.

Naast PFOS bevatten de eieren ook een aantal andere PFAS-soorten in onverwacht hoge concentraties. 

Ook PFOA in het verleden uitgestoten door Chemours worden in de eieren aangetroffen, maar wel meestal in lagere gehalten. GenX wordt niet of nauwelijks aangetroffen in de onderzochte eieren.  

Opdracht van Dordrecht, Molenlanden, Papendrecht en Sliedrecht 

De gemeenten Dordrecht, Molenlanden, Papendrecht en Sliedrecht hebben afgelopen najaar opdracht gegeven voor dit onderzoek. 

Toen in december bleek dat er te veel PFAS in de eieren van hobbykippen zat, hebben zij ook opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de oorzaak: via welke route komt de PFAS in de eieren terecht. 

Dit onderzoek - onder leiding van adviesbureau Arcadis - loopt nog. 

Niets gevonden als verklaring

Onderzoekers hebben de bodem, het water, het voer, vitamines, anti-wormenmiddel, het nestmateriaal en het verpakkingsmateriaal van het voer onderzocht. Daarin is niets gevonden dat het verhoogde PFAS-gehalte in de eieren kan verklaren. 

Er wordt als laatste nog gekeken naar de PFAS-gehalten in wormen. Het resultaat wordt de komende weken verwacht. Het RIVM zet het onderzoek naar PFAS in eieren van hobbykippen en de oorzaak daarna voort op landelijk niveau.

RIVM breidt onderzoek uit over Nederland

De oorzaak van de hoge PFAS-gehalten in de eieren van hobbykippen is onbekend. Op basis van meerdere nationale en internationale onderzoeken is het aannemelijk dat het probleem zich niet beperkt tot Zuid-Holland Zuid. 

Het RIVM laat weten ook op andere plaatsen in Nederland onderzoek te gaan doen naar PFAS in eieren van hobbykippen én naar de oorzaak van PFAS daarin.