Leen van de Graaf uit Groot-Ammers restaureert derde zalmschouw

GROOT-AMMERS • Nadat Leen van de Graaf zijn eerste zalmschouw aan het Biesboschmuseum in Werkendam heeft afgestaan, is hij volop in de weer met een tweede en derde zalmschouw.

Leen van de Graaf woont met zijn vrouw Adri en drie kinderen in een huis aan de dijk in Groot-Ammers. Achter het huis is ruimte genoeg voor twee schepen. Voorlopig is hij even niet bezig met de ene boot, hoewel die met ongeveer veertig uur werk gereed kan zijn. Leen was bijna klaar met deze restauratie toen er een derde zalmschouw in zicht kwam, waar zijn enthousiasme momenteel naar uitgaat: De WOU 1 (Woudrichem 1), een langere en mooiere boot dan de twee anderen.

Oud ijzer
"De restauratie van mijn allereerste zalmschouw heb ik zo'n vijf jaar geleden voltooid," vertelt Leen. "Het begon er allemaal mee dat ik via via hoorde dat men deze boot als oud ijzer wilde weggooien. Ik heb er wel twintigduizend keer omheen gelopen voordat ik besloot dat ik hem wilde. In principe ging het er mij niet om een boot te hebben, maar ik ben besmet met het klinkvirus en vind het heerlijk om met ijzer bezig te zijn!"

"Ik ontmoette de juiste mensen die me veel informatie konden geven, zodat ik deze schuit zo authentiek mogelijk op kon knappen. In 2014 hoorde ik dat ze bij het museum in Werkendam een zalmschouw zochten. Graag wilden ze mijn gerestaureerde boot hebben in ruil voor een grotere boot die niet binnen hun museum paste. Ik ging akkoord en mocht op papier zetten wat ik voor materiaalkosten nodig had om deze grotere boot, de WOU 1, op te knappen. Nu staat mijn eerste schip in het vernieuwde Biesboschmuseum en kan ik in en uit lopen om naar 'mijn kindje' te kijken!"

Zegenboot
De zalmschouw waar Leen nu aan werkt, de WOU 1, is ongeveer 7.20 meter lang. Omdat Leen visserijregistratiekaarten uit het jaar 1912 heeft, weet hij dat de boot in ieder geval vóór die periode is gemaakt. Eigenlijk is het een zogenaamde zegenboot, omdat men met een zegen viste. Dat is een groot stuk want of net. Hij begon ermee om de klinknagels te vervangen.

Daarna haalde hij alle spantjes eruit, maakte ze roestvrij (blank) en bevestigde ze terug met stopmenie ertussen. Diverse nieuwe stukken zette hij zodanig in de kiel dat er later niets meer van te zien is als ze met lijnolie zijn ingesmeerd. Ook heeft hij er een nieuwe visbun in gemaakt. Het katoenen zeil gaat hij zelf met de hand maken. Hoewel Leen de schuit zoveel mogelijk in de oude staat terug heeft gebracht, heeft hij wel enkele concessies moeten doen.

Houtkacheltje
"Vroeger was deze zegenboot een open boot, zonder huik (tentje over het voorschip). Ik besloot om er wel een huik op te maken, zodat we er met ons gezin mee op pad kunnen gaan. We kunnen er slapen, en op het houtkacheltje kunnen we koken. Normaal is de huik van een zalmschouw van katoen, maar ik heb hem van klippercanvas gemaakt, want anders kan ik hem om de twee jaar vervangen. Wel heb ik de huik zelf met de hand gestikt om hem zodoende oud te laten lijken. Een zalmschouw moet je roeien of zeilen, maar deze boot krijgt ook een buitenboordmotor, want anders kom ik de Merwede niet over. Ik heb gewoon schik in het zoeken naar oude afbeeldingen en aan het werken aan zalmschouwen. En straks lijkt het me lekker rustig om er de Biesbosch mee te verkennen!"