Vrijwilligers boomgaard herkennen zich niet in kritiek

MOLENLANDEN • De vrijwilligers van Boomgaard Onderweg in Arkel herkennen zich niet in de kritiek op hen die wethouder Jan Lock in de media uitte. Dat vertelde Wilma Abspoel dinsdag 7 maart aan raadsleden.

Abspoel maakte als een van de initiatiefnemers van Boomgaard Onderweg gebruik van het spreekrecht voor inwoners tijdens de vergadering van de commissie wonen, werken en verkeer. “We zouden niet willen meewerken aan oplossingen, daar herkennen we ons totaal niet in. Het is ook lelijk dat de gemeente dat in de krant laat zetten. Eerder zei de gemeente over ons dat we het boegbeeld van burgerparticipatie zijn.”

Grotere urgentie
De inspreekster, ook eigenares van Wereldwinkel en natuurtuin De Punt in Arkel, vergeleek de huidige situatie met die van ongeveer dertig jaar geleden. “Bijna dertig jaar geleden stond ik hier ook, bij de start van natuurtuin De Punt. De situatie was vergelijkbaar; buren hadden bezwaar gemaakt. De reactie van de gemeente was totaal anders: het is een mooi plan, zei de gemeente. Buren moesten maar met ons gaan praten. Hoe kan het dat we nu, in een tijd waarin klimaatverandering en biodiversiteit om een veel grotere urgentie vragen, in deze toestand gekomen zijn?”

Sociale functie
Bijna vier jaar gelden kregen de mensen van De Punt de vraag of ze de boomgaard wilden gaan beheren. “Het was nogal een opgave om er biodiversiteit in te krijgen. Vanaf het begin wordt er iedere zaterdagochtend hard gewerkt door een groep vrijwilligers, zomer en winter. De boomgaard heeft dus ook een belangrijk sociale functie.”

Ecosysteem
“Het is een zeer vitaal project met hard werkende mensen en lijntjes naar landelijke organisaties die geïnteresseerd zijn in wat we doen omdat we onderzoeken hoe je zonder mest en gif voedsel kunt produceren. In onze bosjes zitten insecten en vogels die plaaginsecten weghouden zodat wij niet hoeven te spuiten. Het vormt een ecosysteem wat onze gewassen sterk en weerbaar maakt tegen ziektes en plagen.”

Geliefde bosjes
Abspoel vertelde over de ontreddering die de vrijwilligers voelden toen op maandag 13 februari een groepje mannen van de plantsoenendienst een deel van het groen aan de rand van de boomgaard kwam snoeien, zonder overleg met hen. “Mannen kwamen onze geliefde bosjes omzagen.”

Overeenkomst
Verwijzend naar de groenparticipatie-overeenkomst met de gemeente: “In ons contract staat dat we de boomgaard biologisch moeten beheren met als doel het bevorderen van de biodiversiteit. We doen al vier jaar wat ons gevraagd is. De gemeente wil het snoeiwerk nog afmaken. Dat is strijdig met onze overeenkomst, die loopt tot 2030. Het gaat om 1000 vierkante meter, bijna een kwart van de boomgaard.”

Overhangende takken
De vrijwilligers hebben met beide buren van de boomgaard herhaaldelijk overlegd. Zij klagen over overhangende takken en de hoogte van de erfafscheiding. “Als de gemeente net als dertig jaar geleden ook nu had gezegd: wij zien geen overlast u moet bij de mensen van de boomgaard zijn, dan waren we er bij een kop koffie uitgekomen.”

Bakje koffie
Raadslid Bas de Groot (SGP) wilde weten of de buren ooit contact zochten met de vrijwilligers. Abspoel: “De buren aan de Arkelse kant klaagden al dertig jaar bij de gemeente, dus al voordat wij het overnamen. Wij zeiden bij tekenen van ons contract tegen de gemeente: natuurlijk gaan buren klagen, dan is het aan jullie om het uit te leggen, dan verwachten we dat jullie achter ons staan. We hebben regelmatig contact gehad, aan het begin liepen buren regelmatig de boomgaard in. Wij hebben gezegd: als je problemen hebt kom dan een bakje koffie drinken. Daarna hebben we heel lang niks gehoord.”

 ”De andere buurman was enthousiast betrokken. Hij vroeg of we bosjes wilden plaatsen om zijn privacy te vergroten. Hebben we gedaan. Met hem hadden we nooit problemen gehad, tot hij ervoor koos een aantal van onze rozenstruiken kort en klein te slaan omdat bij een storm een paar takjes over de heg gewaaid waren. Wij zijn gaan praten, hebben een heleboel gesnoeid en dachten: nu is het klaar. Afgelopen zomer heeft hij nog bij ons koffie gedronken aan de picknicktafel. Tot onze verbazing hoorden we van de gemeente dat hij ook geklaagd had. We hebben meer bomen afgezaagd dan we voor onze eigen doelstelling wenselijk vonden, voor de lieve vrede. We herkennen ons helemaal niet in de aantijgingen.”

Intimiderend
Bert Snoek (VVD) vroeg of de vrijwilligers niet gehoord voelen door de wethouder. “De gemeente beschuldigt u van in gebreke blijven ten opzichte van de overeenkomst.” Abspoel: “We zijn heel veel in overleg geweest met ambtenaren en dachten dat we gehoord werden, tot we in december van de wethouder te horen kregen dat de gemeente dit ging doen. Tijdens een gesprek heeft de wethouder gezegd: ‘Nou, dan ontbinden we het contract. Nogal intimiderend. Ik zei: dat kunt u niet doen want we hebben ons overal aan gehouden. Toen zei de wethouder: ‘Bij de rechter is het zo gebeurd’.”

Niet in woonwijk
CDA-raadslid Jan Arie Koorevaar reageerde: “Ik zie aan u dat het u veel doet, dat merk ik ook aan de mensen op de publieke tribune. Ik merk dat u met de handen in het haar zit. Ik snap dat. De wethouder heeft bij de vorige raadsvergadering gezegd dat de plek bij nader inzien niet de juiste is. Te klein, midden in een woonwijk.”Het Arkelse raadslid Jeannette Hessels (Progressief Molenlanden) reageerde: “Het is niet midden in een woonwijk, het is in een buitenwijk.”

Abspoel: “De boomgaard ligt op de gemeentegrens met Gorinchem, niet in een woonwijk. De vorige wethouder was heel blij met dit initiatief. Ik hoop dat we niet blootgesteld gaan worden aan de waan van de dag.”

Bemiddeling
Van der Koelen (PM) wilde weten of de vrijwilligers een dialoog hebben gehad met de buren, met de gemeente als bemiddelende partij. Abspoel: “Het initiatief om te praten met buren is steeds van ons uitgegaan. ‘Vertel ons wat er aan de hand is, we horen van de gemeente dat er geklaagd is.’ We hebben zoveel mogelijk alles ingewilligd. Een aantal mensen in onze groep is zeer diplomatiek. Het laatste bericht in onze appgroep met buren is van een buurman die zegt: ‘Ik heb niks meer, het is prima zo.’ Mijn conclusie is dat de gemeente op een onhandige manier heeft gecommuniceerd, waardoor ze olie op het vuur hebben gegooid. Maar daar hebben wij niet helemaal zicht op.”

Gerehabiliteerd
Van der Koelen vroeg Abspoel hoe ze uit de patstelling denkt te komen. Abspoel: “Het eerste wat wij nodig hebben is dat we met rust gelaten worden. Laat ons doen wat ons gevraagd is om te doen. Ten tweede is nodig dat we publiekelijk gerehabiliteerd worden voor dingen die openbaar gemaakt zijn over ons die niet waar zijn. Ten derde zou het nodig zijn dat de gemeente tegen de buren zegt: ga er eens over praten met de vrijwilligers. Dan zouden wij er, denken wij, heel goed uit komen.”

Zonder gemeente
Aan Bob Brokking (Doe Mee) vertelde Abspoel desgevraagd dat ze zou willen dat buren laten zien waar ze last van hebben. “Het liefst zonder de gemeente, want voordat die erbij was ging het heel goed. Daarna zouden we met de gemeente willen praten. We zouden het dus uit elkaar willen trekken. We hebben op dit moment een probleem met de gemeente, willen graag met de gemeente om tafel. We hebben erg gewerkt aan de-escalatie. Waar de wethouder op escalatie aanstuurde, hebben wij gevraagd of de burgemeester kon bemiddelen, dat is helaas niet gelukt. Het probleem is volgens mij ontstaan door de onhandige bemiddeling.”

Mis gegaan
Over de bemiddeling ontstond dinsdagavond verwarring. Hadden de vrijwilligers die afgewezen? Aan wie lag het dat dit niet lukte? Abspoel: “Wij hebben de burgemeester gevraagd om te bemiddelen. We hebben van de burgemeester te horen gekregen: ‘Sorry, dat is niet gelukt.’ Jan Arie Koorevaar: “Ik trok de conclusie dat het college niet wilde. Nu hoor ik: de buurt wilde niet.” Abspoel: “De burgemeester heeft ons niet laten weten waar het mis gegaan is. Dat hoeft hij ook niet te zeggen.”